Μάσκες προσώπου, παγοκολιέδες, ψυχρές γραβάτες: Ευρηματικές μέθοδοι κρατούν μακριά τη ζέστη

Για παράδειγμα, ενώ στη Γερμανία όταν κάνει πολλή ζέστη χαλαρώνει κανείς τη γραβάτα ή την αφήνει εντελώς στην άκρη, στην Ιαπωνία αυτή μετατρέπεται χωρίς πολλά-πολλά σε δροσερή πετσέτα: σε μορφή ψυχρών γραβατών, μέσα στις οποίες έχουν ενσωματωθεί μικρά ψυκτικά επιθέματα ή ειδικά ένθετα με τζελ.

Ορισμένες έχουν στην πλευρά του σβέρκου πετσετέ ύφασμα που ταυτόχρονα απορροφά τον ιδρώτα.

Η Ιαπωνία θεωρείται γενικά ιδιαίτερα δημιουργική όταν πρόκειται να αντέξει κανείς το καλοκαίρι. Πολλές από αυτές τις μεθόδους φαίνονται αρχικά ασυνήθιστες στους Ευρωπαίους, βασίζονται όμως σε απλές φυσιολογικές αρχές: από επιστημονική άποψη, ιδιαίτερα αποτελεσματική είναι η ψύξη του σβέρκου, των καρπών, των μασχαλών και των βουβώνων, επειδή εκεί μεγάλα αιμοφόρα αγγεία περνούν κοντά στην επιφάνεια του δέρματος. Γι’ αυτό και τα ιαπωνικά κόλπα δροσιάς μπορούν στην πράξη να έχουν πολύ μεγαλύτερη επίδραση από ό,τι αφήνει να εννοηθεί η κάπως εκκεντρική τους όψη για εμάς.

Πολύ δημοφιλείς στην Ιαπωνία είναι επίσης οι παγοκολιέδες που φοριούνται στον λαιμό. Όταν η περιοχή του σβέρκου ψύχεται, μπορεί να μειωθεί η αίσθηση ζέστης σε όλο το σώμα. Στο καλοκαιρινό ντύσιμο ανήκει συχνά και μια απλή πετσέτα στον λαιμό, σε ταιριαστό χρώμα, την οποία βρέχουν κατά διαστήματα.

Τα μαντίλια tenugui, μικρές, λεπτές παραδοσιακές βαμβακερές πετσέτες που βρέχονται και φοριούνται διακριτικά κάτω από γιακάδες, κοστούμια ή καπέλα, αποτελούν επίσης μια συνηθισμένη μέθοδο δροσιάς εκεί.

Κορδέλες για το μέτωπο αερόμπικ στην Ευρώπη

Τη δεκαετία του 1980, ιδιαίτερα στην περίοδο της άνθησης του αερόμπικ, ήταν στην Ευρώπη ένα πραγματικό κλασικό αξεσουάρ: οι κορδέλες για το μέτωπο (τότε συχνά σε έντονα νέον χρώματα) και τα ταιριαστά φανελένια περικάρπια. Για τους Ιάπωνες είναι κυρίως ένα βοηθητικό αντικείμενο για την καθημερινότητα, το οποίο βρέχουν ξανά και ξανά ώστε να δροσίζουν το δέρμα στα σημεία του σφυγμού.

Φυσικά, στην καθημερινή ζωή ανήκουν και οι χειροκίνητοι ανεμιστήρες ή βεντάλιες, που φοριούνται συχνά ως αξεσουάρ στον λαιμό ή στον καρπό, όχι μόνο στην Ιαπωνία αλλά και στην Κίνα, αναφεέρει το Euronews.

Στην Κίνα έχουν καθιερωθεί τα τελευταία χρόνια διάφορα είδη μασκών προσώπου ως αντηλιακή προστασία. Ιδιαίτερα γνωστό είναι το λεγόμενο «facekini», μια κουκούλα από ελαστικό ύφασμα που αφήνει ελεύθερα μόνο τα μάτια, τη μύτη και το στόμα.

Πώς φαίνεται αυτό δείχνει η κεντρική φωτογραφία επάνω, με μια τουρίστρια από την Κίνα που φωτογραφίζει αυτήν τη στιγμή στον Ρέμερμπεργκ της Φρανκφούρτης επί του Μάιν. Αρχικά αναπτύχθηκε σε παράκτιες περιοχές όπως το Τσινγκντάο και χρησιμοποιήθηκε κυρίως από λουόμενους, για να προστατεύουν το δέρμα τους από την έντονη υπεριώδη ακτινοβολία όταν κολυμπούν. Η μεγαλούπολη αυτή βρίσκεται ακριβώς στην Κίτρινη Θάλασσα, περίπου στα μισά της διαδρομής ανάμεσα στις μητροπόλεις της Σανγκάης και του Πεκίνου, και είναι γνωστή και για την μπύρα «Tsingtao» που εξάγει σε όλο τον κόσμο.

«Facekinis» στην Κίνα

Με την πάροδο του χρόνου η λογική των μασκών προσώπου στην Κίνα εξελίχθηκε. Σήμερα είναι διαδεδομένες ελαφριές, κατάλληλες για την καθημερινότητα μάσκες αντηλιακής προστασίας, φτιαγμένες από διαπνέοντα τεχνικά υλικά όπως το «ice silk».

Οι σύγχρονες εκδοχές είναι λεπτές, ελαστικές και συχνά διαθέτουν δείκτες προστασίας από την υπεριώδη ακτινοβολία (UPF 50+). Φοριούνται ευχαρίστως και στην καθημερινή ζωή.

Οι μάσκες δεν αποτελούν μόνο μια πρακτική προσαρμογή στις κλιματικές συνθήκες, αλλά αντικατοπτρίζουν και πολιτισμικές αντιλήψεις για την περιποίηση του δέρματος και την αισθητική.

Τεράστια καπέλα με βρεγμένα μαντήλια

Τεράστια καπέλα από φυσικά υλικά φοριούνται συχνά ιδίως από γυναίκες, πολλές φορές με ένα ελαφρύ μαντίλι από κάτω, το οποίο μπορεί να βρέχεται ξανά και ξανά και έτσι να προστατεύει από θερμοπληξία.

Ενδιαφέρον είναι ότι στην Κίνα, όταν κάνει ζέστη, προτιμούν συχνά περισσότερο τα ζεστά ή χλιαρά ροφήματα, κάτι που συνδέεται με αντιλήψεις της Παραδοσιακής Κινέζικης Ιατρικής (TCM), σύμφωνα με τις οποίες η έντονη ψύξη μπορεί να διαταράξει την εσωτερική ισορροπία του οργανισμού.

Επιπλέον θεωρείται ότι τα πολύ κρύα ποτά επιβαρύνουν το στομάχι και ότι στη συνέχεια ο οργανισμός πρέπει να δαπανήσει επιπλέον ενέργεια για να ρυθμίσει τη θερμοκρασία, ενώ τα ζεστά ποτά θεωρούνται πιο ήπια και μπορούν έτσι να υποστηρίξουν τη φυσική εφίδρωση και την ψύξη μέσω εξάτμισης.

Kτίσματα από πηλό και πέτρα

Άλλες χώρες εκτός Ευρώπης βασίζονται σε τρεις βασικές ιδέες: 1. ψύξη μέσω εξάτμισης με νερό και κίνηση του αέρα, 2. σκιά και αρχιτεκτονική και 3. θερμική μάζα με χοντρούς τοίχους από χώμα ή πέτρα.

Οι παραδοσιακές τεχνικές των Ναβάχο και των Πουέμπλο στον νοτιοδυτικό τμήμα των ΗΠΑ αποτελούνται από κτίσματα από πηλό και πέτρα με μικρά ανοίγματα παραθύρων και προεξοχές ή βεράντες που προσφέρουν σκιά.

Ενώ τα σύγχρονα σπίτια, για παράδειγμα στη Γερμανία, δίνουν έμφαση κυρίως στη θερμομόνωση και στην ενεργειακή απόδοση, τα κτίσματα της παράδοσης των Πουέμπλο, χάρη στη μεγάλη τους ικανότητα θερμικής αποθήκευσης, εξασφαλίζουν σχετικά σταθερές εσωτερικές θερμοκρασίες – παραμένουν σχετικά δροσερά το καλοκαίρι και κρατούν για περισσότερη ώρα τη ζέστη τον χειμώνα.

Πιο νότια, οι Μεξικανοί προτιμούν πολύ ελαφριά, φαρδιά βαμβακερά ρούχα. Τα σπίτια τους αποτελούνται επίσης συχνά από χοντρούς τοίχους από ωμόπλινθους, που συγκρατούν τη θερμοκρασία στο εσωτερικό. Πολλά σπίτια εκεί διαθέτουν εσωτερικές αυλές, οι οποίες λειτουργούν ως φυσικές «νησίδες δροσιάς» και μειώνουν αισθητά τη θερμοκρασία. Φυσικά, η σιέστα, η μεσημεριανή ανάπαυση στις πιο ζεστές ώρες της ημέρας, αποτελεί μέρος της καθημερινότητας.

Βρεγμένα πανιά στα παράθυρα στην Αίγυπτο

Παραδοσιακοί πύργοι ανέμου (malqaf) στην Αίγυπτο κατευθύνουν ψυχρότερο εξωτερικό αέρα προς το εσωτερικό των σπιτιών, ενώ και εκεί οι εσωτερικές αυλές με υδάτινες δεξαμενές και φυτά μειώνουν το μικροκλίμα μέσω της εξάτμισης. Η αρχή είναι η εξής: όταν ένα βρεγμένο πανί κρεμιέται μπροστά ή μέσα σε ένα παράθυρο, το νερό που περιέχεται στο ύφασμα εξατμίζεται. Για αυτήν την εξάτμιση το νερό χρειάζεται ενέργεια – την αντλεί από το περιβάλλον με τη μορφή θερμότητας. Έτσι, ο αέρας που περνά από το υγρό πανί ψύχεται.

Και σε πολλές περιοχές της Ινδίας εφαρμόζονται παραδοσιακές μέθοδοι δροσιάς που βασίζονται σε απλές φυσικές αρχές. Κεντρικό στοιχείο είναι η λεγόμενη ψύξη «mitti», κατά την οποία άψητες πήλινες στάμνες ψύχουν το νερό φυσικά μέσω εξάτμισης. Συμπληρωματικά, πολλοί άνθρωποι φορούν βρεγμένες βαμβακερές πετσέτες ή πολύ ελαφριά βαμβακερά ρούχα για να ρυθμίζουν καλύτερα τη θερμοκρασία του σώματος. Και στα σπίτια αξιοποιείται στοχευμένα η εξάτμιση, για παράδειγμα με υγρές ψάθινες ψάθες από γιούτα ή κουρτίνες που δροσίζουν αισθητά τον αέρα του χώρου.

Δημοφιλή είναι επίσης ροφήματα με γιαούρτι, ξινόγαλο ή ταμαρίνδο, επειδή όχι μόνο προσφέρουν υγρά, αλλά ταυτόχρονα αναπληρώνουν ηλεκτρολύτες.

Γενικά, σε πολλές παραδοσιακά θερμές χώρες προτιμάται ελαφριά, πλούσια σε νερό διατροφή, όπως σούπες ή καρπούζια.

Συμπέρασμα: οι διαφορές ανάμεσα στις ευρωπαϊκές χώρες και εκείνες άλλων ηπείρων δεν έγκεινται τόσο σε «καλύτερες» ή «χειρότερες» μεθόδους, όσο κυρίως σε έναν συνδυασμό συνηθισμένου κλίματος, τύπου δόμησης, καθημερινών πρακτικών και ιστορικής εξέλιξης.

Εκτός Ευρώπης κυριαρχούν συχνά παθητικές, αρχιτεκτονικές και πολιτισμικά ενσωματωμένες στρατηγικές δροσιάς, ενώ στην Ευρώπη συχνότερα βρίσκονται στο επίκεντρο τεχνικές και βραχυπρόθεσμες λύσεις. Ασιατικές χώρες ακολουθούν επίσης σε μεγάλο βαθμό την κατεύθυνση μικρών, άμεσα εφαρμόσιμων τεχνολογικών λύσεων, που έχουν σχεδιαστεί ώστε να ρυθμίζουν τη ζέστη όχι μέσω των κτιρίων, αλλά μέσω του ίδιου του ανθρώπινου σώματος.