Σκληρό παζάρι για τα F-35: Οι επιδιώξεις Ερντογάν και οι στόχοι Τραμπ στη σύνοδο του ΝΑΤΟ

Φανερά εντυπωσιασμένος από την θερμή υποδοχή που του επιφύλαξε ο Ερντογάν ο Τραμπ «άνοιξε» την πόρτα για την πώληση των F-35 στην Τουρκία.

«Θα αποφασίσουμε για τα F-35, έχουμε πολύ καλές σχέσεις. Έχουμε εξαιρετικές σχέσεις με την Τουρκία», τόνισε χαρακτηριστικάο Αμερικανός πρόεδρος.

Από την πλευρά του ο Ερντογάν δήλωσε για το ίδιο θέμα ότι «είχαμε λάβει δέσμευση για πέντε αεροσκάφη και ο πρόεδρος Τραμπ έχει επίσης δώσει τον λόγο του». Για να προσθέσει ότι πιστεύει πως θα προκύψει «ευνοϊκή απόφαση» σχετικά με τα F-35 από τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα.

Στην περίπτωση που τελικά ο Τραμπ ανακοινώσει μία τέτοια απόφαση τότε θα έρθει σε σύγκρουση με το Κογκρέσο όπου μέλη του, ανάμεσά του και πολλοί ελληνικής καταγωγής νομοθέτες, δηλώνουν ότι δεν θα επιτρέψουν μία τέτοια εξέλιξη που θα αλλάξει τις ισορροπίες στην περιοχή.

Αυτό δεν είναι το μόνο δώρο που είναι έτοιμος να κάνει ο Αμερικανός πρόεδρος στον Τούρκο ομόλογό του, καθώς αποκάλυψε ότι έρχεται κατάργηση των κυρώσεων που επιβλήθηκαν στην Τουρκία. «Θα καταργήσουμε τις κυρώσεις CAATSA που επιβλήθηκαν στην Τουρκία. Δεν θέλουμε να επιβάλλουμε κυρώσεις στους φίλους μας», τόνισε χαρακτηριστικά.

Υπενθυμίζεται ότι οι κυρώσεις CAATSA που επληβλήθηκαν μετά την αγορά από την Τουρκία του ρωσικού συστήματος S400 οδήγησε στην «αποβολή» των ΗΠΑ από το πρόγραμμα των F-35 και το πάγωμα της πώλησης τους στην Άγκυρα, η οποία όλο αυτό το διάστημα πιέζει για άρση του αδιεξόξου.

Η πιθανή άρση των κυρώσεων θεωρείται καθοριστικής σημασίας για την Άγκυρα, καθώς θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο όχι μόνο για την επιστροφή στο πρόγραμμα των F-35, αλλά και για την προμήθεια και άλλων αμερικανικών οπλικών συστημάτων.

Το ερώτημα που χρειάζεται να απαντηθεί είναι πώς ο Τραμπ θα μπορέσει να ξεπεράσει τα εμπόδια που υπάρχουν για τα F-35 αλλά πώς οι Τούρκοι θα καταφέρουν να «ξεφορτωθούν» τους S400 χωρίς να προκαλέσουν την αντίδραση της Μόσχας.

Εγκώμιο Τραμπ σε Ερντογάν

Γεγονός είναι πάντως ένα. Ο Ερντογάν κατάφερε να επιδείξει τις πολύ καλές σχέσεις που έχει με τον Αμερικανό πρόεδρο και δεν υπάρχει αμφιβολία. Δεν ήταν μόνο ότι τον υποδέχθηκε ο ίδιος στο αεροδρόμιο και στη συνέχεια στο Λευκό Παλάτι με όλες τις τιμές, αλλά ήταν και τα σχόλια του Τραμπ που ήταν σαν να έχει δίπλα του έναν καρδιακό του φίλο.

«Θα ήθελα να σας ευχαριστήσω είμαστε σπουδαίοι φίλοι. Το αεροδρόμιο είναι φανταστικό. Έχετε υπάρχει ένας σπουδαίος ηγέτης και τα είχαμε καλά από την αρχή. Είχαμε μια σπουδαία σχέση. Είναι κάποιος τον οποίο πρέπει να τον υπολογίζεις», είπε στη συνέχεια ο Αμερικανός πρόεδρος.

«Ο πρόεδρος Ερντογάν εχει κάνει σπουδαία δουλειά και είδα ότι σε αυτό το υπέροχο αεροδρόμιο είδα ότι ένα κτήριο έχει το όνομά μου. Είναι ένας σπουδαίος ηγέτης που χαίρει σεβασμού σε όλο τον κόσμο. Από την αρχή είχαμε χημεία και πολλοί δεν γνωρίζουν πόσο ισχυρή στρατιωτική δύναμη είναι η Τουρκία και πρέπει να την λαμβάνει κανείς σοβαρά. Τα πάντα έχουν εξελιχθεί σοβαρά και τρέφω μεγάλο σεβασμό για τον πρόεδρο. Θα συζητήσουμε για το Ιράν που καταστρέψαμε τον στρατό τους και έχουμε πολύ στενές εμπορικές σχέσεις με την Τουρκία. Η μια χώρα έχει μεγάλο αντίκτυπο στην άλλη», πρόσθεσε.

Η απογοήτευση για το ΝΑΤΟ

Ο Τραμπ στη συνέχεια επανέλαβε πόσο απογοητευμένος είναι με το ΝΑΤΟ λέγοντας ότι η στάση των κρατών μελών της Συμμαχίας στον πόλεμο στο Ιράν δεν ήταν αυτή που περίμενε και ότι ήταν μια δοκιμασία.

«Ειλικρινά, αν δεν γινόταν στην Τουρκία —όπου τυχαίνει ο φίλος μου να είναι ένας πολύ ισχυρός ηγέτης—... είναι πιθανό να μην είχα παρευρεθεί».

Ήταν «σημαντικό γεγονός» το ότι το ΝΑΤΟ πραγματοποίησε τη σύνοδο κορυφής στην Τουρκία, σημείωσε ακόμη.

«Όμως δεν μας συμπεριφέρθηκαν καλά, επειδή κάναμε κάτι στο Ιράν», πρόσθεσε.

«Δεν χρειαζόμαστε τη βοήθεια κανενός — δεν ήθελα καν τη βοήθειά τους», κατέληξε.

«Κατά κάποιο τρόπο, δοκίμαζα ανθρώπους, δοκίμαζα για να δω αν θα στεκόντουσαν στο πλευρό μας ή όχι, επειδή έχω πει εδώ και καιρό ότι τους βοηθάμε, αλλά δεν είμαι σίγουρος ότι θα στεκόντουσαν στο πλευρό μας», είπε ο Τραμπ, αναφέροντας ειδικά στη Βρετανία, τη Γαλλία, τη Γερμανία και την Ιταλία.

Μάλιστα ο Αμερικανός πρόεδρος αναφέρθηκε ονομαστικά στην Τζόρτζια Μελόνι με την οποία βρίσκεται σε κόντρα. «Είναι καλός άνθρωπος, πραγματικά», απάντησε ο Αμερικανός πρόεδρος σε μία ερώτηση που του τέθηκε από δημοσιογράφο, πριν από την έναρξη της Συνόδου του ΝΑΤΟ, στην οποία θα συμμετάσχουν απόψε και αύριο οι δύο ηγέτες. «Την αγαπώ πολύ όμως πιστεύω πως έκανε ένα λάθος», σχολίασε, υπογραμμίζοντας: «Απλά δεν ήταν εκεί για εμάς και αυτό δεν μου άρεσε», έπειτα από την άρνηση της Μελόνι να συνδράμει την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση εναντίον του Ιράν.

Αισιόδοξος για τον πόλεμο στην Ουκρανία

Αναφορικά με την Ουκρανία ο πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε πως είχε τηλεφωνικές συνδιαλέξεις με τον πρόεδρο της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν και τον Ουκρανό ομόλογό του Βολοντίμιρ Ζελένσκι και πως ελπίζει ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία θα διευθετηθεί σύντομα.

«Είχαμε μια πολύ καλή συνομιλία με τον πρόεδρο Πούτιν», είπε ο Τραμπ κατά τη διάρκεια μιας συνάντησης με τον Τούρκο πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν, στο περιθώριο της Συνόδου του ΝΑΤΟ στην Αγκυρα.

«Είχαμε μια μακρά συνομιλία, διήρκησε πολύ. Και μίλησα επίσης με τον πρόεδρο Ζελένσκι ακριβώς μετά. Νομίζω πως και οι δύο θέλουν να πετύχουν μια συμφωνία. Είναι κρίμα διότι πήρε τόσο χρόνο, όμως νομίζω πως θα το διευθετήσουμε, αν όλα πάνε καλά, σύντομα».

Ο Ζελένσκι και ο Τραμπ αναμένεται να συναντηθούν στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ την Τετάρτη (8/7), κι ενώ η Ουκρανία εδώ και μήνες έχει εντείνει τις επιθέσεις της εναντίον του ρωσικού ενεργειακού τομέα, την ώρα που οι μαζικές επιθέσεις της Μόσχας είχαν ως αποτέλεσμα τον θάνατο 50 ανθρώπων στο Κίεβο μονάχα τον Ιούλιο.

Τι είπε για τη Γροιλανδία

Η Γροιλανδία θα έπρεπε να βρίσκεται υπό τον έλεγχο των ΗΠΑ, όχι της Δανίας, ανέφερε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, στο περιθώριο της Συνόδου των ηγετών του ΝΑΤΟ στην Τουρκία.

⁠Οι ισχυρισμοί του Τραμπ ότι οι ΗΠΑ πρέπει να αποκτήσουν ή να θέσουν υπό τον έλεγχό τους τη Γροιλανδία, μια ημιαυτόνομη περιοχή της Δανίας, πυροδότησαν εντάσεις ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και την Κοπεγχάγη, δύο ιδρυτικά μέλη του ΝΑΤΟ και ευρύτερα στην Ευρώπη.

«Θα έπρεπε να ελέγχεται από τις ΗΠΑ, όχι από τη Δανία», δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος σε δημοσιογράφους κατά τη διάρκεια μιας συνάντησης με τον Τούρκο ομόλογό του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Ο επικεφαλής του αμερικανικού κράτους σημείωσε πως το θέμα του ελέγχου της Γροιλανδίας έχει επιβαρύνει σχέσεις των ΗΠΑ με το ΝΑΤΟ.

«Αυτό έπληξε τη σχέση μου με το ΝΑΤΟ, διότι η Γροιλανδία δεν βοηθά τη Δανία. Η Δανία δεν ξοδεύει χρήματα για να βοηθήσει πραγματικά τη Γροιλανδία, όμως είναι ένα σημαντικό κομμάτι για τις ΗΠΑ και είναι περικυκλωμένη από κινεζικά πλοία και ρωσικά πλοία και αυτό δεν πρόκειται να συμβεί», τόνισε.

«Δεν θα συμφωνούσαν με αυτό και με όλα τα χρήματα που ξοδεύουμε για να τους βοηθήσουμε με τη Ρωσία».

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε τον Ιούνιο ότι οι συζητήσεις με τη Δανία και τη Γροιλανδία συνεχίζονται.

Τα κράτη μέλη του ΝΑΤΟ βάζουν βαθιά το χέρι στην τσέπη

Η σύνοδος αυτή είναι μία από τις πιο κρίσιμες για τη συμμαχία καθώς καλείται να χαράξει το μέλλον χωρίς να εξαρτάται σε σχεδόν απόλυτο βαθμό από τις ΗΠΑ. Τα γεγονότα των τελευταίων ετών, όπως ο πόλεμος στην Ουκρανία έδειξαν ότι η Ευρώπη δεν μπορεί πλέον να στηρίζει την άμυνά της στις ΗΠΑ εξ ου και μπαίνουν οι βάσεις για την ευρωπαϊκή άμυνα μέσα από μια σειρά από πρωτοβουλίες.

Στο μεταξύ πάνω από 40 δισεκατομμύρια αναμένεται να δαπανήσουν οι χώρες του ΝΑΤΟ, τα επόμενα πέντε χρόνια για την άμυνα, όπως δήλωσε ο Γενικός Γραμματέας Μαρκ Ρούτε στη Σύνοδο Κορυφής στην Άγκυρα, με το μεγαλύτερο μέρος να επιβαρύνει τις ευρωπαϊκές χώρες.

Σε μία προσπάθεια να κατευνάσουν τη δυσφορία Τραμπ απέναντι στα μέλη του ΝΑΤΟ που επέλεξαν να μην συνδράμουν τις ΗΠΑ στις επιθέσεις στο Ιράν, η Συμμαχία είναι έτοιμη για ένα «γενναίο» πακέτο εξοπλιστικών προγραμμάτων.

Οι ηγέτες του ΝΑΤΟ αποκαλύπτουν συμφωνίες όπλων αξίας δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων στην πρωτεύουσα της Τουρκίας σήμερα (7/7), πριν τη συνάντηση με τον Αμερικανό πρόεδρο, με σκοπό να αποδείξουν ότι λαμβάνουν υπόψη τις εκκλήσεις των ΗΠΑ να δαπανήσουν περισσότερα για την υπεράσπιση της Ευρώπης, σύμφωνα με το Reuters.

«Οι σύμμαχοι και η αμυντική βιομηχανία και από τις δύο πλευρές του Ατλαντικού θα παρουσιάσουν μεγάλα νέα έργα και θα υπογράψουν συμβόλαια αξίας κυριολεκτικά δισεκατομμυρίων δολαρίων. Πρόκειται για επενδύσεις που ενισχύουν την ασφάλειά μας, τις οικονομίες μας και δημιουργούν εκατοντάδες χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας» δήλωσε κατά την έναρξη του Φόρουμ ο Ρούτε.

Μεταξύ των πρώτων συμφωνιών περιλαμβάνονται συμβόλαια για νέα μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones), αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού και συστήματα εναέριας επιτήρησης, με στόχο την ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων της Ευρώπης.