Τι είναι το «σύννεφο φωτιάς»: Όταν οι πυρκαγιές που καίνε την Ευρώπη προκαλούν πύρινες καταιγίδες

Οι πυρκαγιές συχνά εξαπλώνονται όταν δημιουργείται το φαινόμενο «hot-dry-windy, ένα «εκρηκτικό» κοκτέιλ ζέστης, θυελλωδών ανέμων και ξηρών συνθηκών. Πολλές φορές, όμως, μπορούν να δημιουργήσουν τα δικά τους μοναδικά καιρικά συστήματα.

Χαρακτηριστική περίπτωση είναι τα λεγόμενα «πυροσωρειτομελανικά σύννεφα» ή αλλιώς οι καταιγίδες που προκαλούνται από φωτιές, που αποτελούν την πιο σοβαρή μορφή «πυρονεφών».

Τι είναι το «σύννεφο φωτιάς»

Τα «πυροσωρειτομελανικά σύννεφα» ή «pyroCb» είναι γιγάντια σύννεφα καταιγίδας που προκαλούνται από μία πυρκαγιά, όπως εξηγεί η εφημερίδα Guardian.

Οι μαζικές πυρκαγιές εκπέμπουν μεγάλες ποσότητες ενέργειας και θερμότητας που ανεβαίνουν γρήγορα σε ένα νέφος καπνού. Όταν το νέφος της φωτιάς ανέβει αρκετά ψηλά, η χαμηλή ατμοσφαιρική πίεση προκαλεί την ψύξη του αέρα, η υγρασία συμπυκνώνεται και σχηματίζει ένα σύννεφο, που μπορεί να προκαλέσει κεραυνούς και ανέμους.

Εάν μια πυρκαγιά είναι αρκετά μεγάλη, τότε το σύννεφο καπνού που παράγει, μπορεί να σχηματίσει ένα πυροσωρειτομελανικό νέφος, που να φτάνει σε υψόμετρα 10-15 χιλιομέτρων και να διαπερνά τη στρατόσφαιρα.

Η NASA κάνει λόγο για τον «δράκο των νεφών που εκπνέει φωτιά».

«Είναι μια καταιγίδα που σχηματίζεται μέσα στο πύρινο σύννεφο» ανέφερε ο Ρικ ΜακΡέι, επίκουρος καθηγητής από την ερευνητική ομάδα για τις πυρκαγιές στο Πανεπιστήμιο της Νέας Νότιας Ουαλίας (UNSW).

«Αυτά τα νέφη, καλύπτουν έως και περίπου 10.000 κυβικά χιλιόμετρα της ατμόσφαιρας, επομένως έχουν μεγάλο αντίκτυπο» τονίζει χαρακτηριστικά.

Γιατί είναι επικίνδυνα

Όταν σχηματίζονται πυροσωρειτομελανίτες, μπορούν να δημιουργήσουν ανέμους που κάνουν τις πυρκαγιές να εξαπλώνονται ακόμη πιο γρήγορα και μερικές φορές δημιουργούν τους δικούς τους κεραυνούς, οι οποίοι με τη σειρά τους ενδέχεται να πυροδοτήσουν περισσότερες πυρκαγιές σε μεγαλύτερη απόσταση.

Οι ειδικοί λένε ότι οι ισχυρότερες ριπές ανέμου μπορούν να δημιουργήσουν πιο απρόβλεπτα μοτίβα πυρκαγιάς και ως εκ τούτου να κάνουν τις συνθήκες πιο επικίνδυνες για τους πυροσβέστες που μάχονται με τις φλόγες επί τόπου.

«Το σύννεφο επιβεβαιώνει ότι η πυρκαγιά είναι πολύ επικίνδυνη» ανέφερε ο ΜακΡέι.

Η Αυστραλία άρχισε να αντιμετωπίζει πυροσωρειτομελανικά σύννεφα στις αρχές του αιώνα και οι ειδικοί λένε ότι φαίνεται να γίνονται όλο και πιο συνηθισμένα.

Σχηματίστηκαν, επίσης, κατά τη διάρκεια μαζικών πυρκαγιών στην Καλιφόρνια το 2022, αλλά αυτή θα μπορούσε να είναι μια νέα κατάσταση για τη Γαλλία.

Εάν επιβεβαιωθεί, αυτή θα είναι η πρώτη φορά που παρατηρείται το φαινόμενο «pyroCb» στη Γαλλία.

«Είναι η πρώτη φορά που η Γαλλία έπρεπε να εξετάσει ρητά την έννοια ενός pyroCb» σημειώνει ο ΜακΡέι.

«Μία ολοκληρωτική κλιματική αλλαγή»

Η κλιματική κρίση δημιουργεί πιο επικίνδυνες συνθήκες για πυρκαγιές παγκοσμίως, καθώς και για τον σχηματισμό νεφών φωτιάς.

«Δεν είναι τόσο απλό όσο η αύξηση της θερμοκρασίας. Είναι μια ολοκληρωτική κλιματική αλλαγή» προειδοποιεί ο ΜακΡέι. «Είναι αλλαγές στην ατμόσφαιρα, αλλαγές στον επιφανειακό καιρό, αλλαγές σε πολλά πράγματα» υπογραμμίζει.

Οι ειδικοί λένε ότι τα κλιματικά μοντέλα δείχνουν ότι αυτές οι τάσεις θα επιδεινωθούν στο μέλλον.