Αλβανία: Κατρακύλα ευρώ σε ιστορικά χαμηλά έναντι του λεκ - Τα «απόνερα» της έκρηξης του τουρισμού

Πρόκειται για το χαμηλότερο ιστορικό επίπεδο από τότε που το ευρώ άρχισε να κυκλοφορεί ως φυσικό νόμισμα, ενώ από τις αρχές του 2026, η συναλλαγματική ισοτιμία του ευρώ έναντι του λεκ έχει υποχωρήσει κατά 3,8%. Σε σύγκριση με το υψηλότερο ιστορικό επίπεδο, των 140,4 λεκ, που σημειώθηκε τον Φεβρουάριο του 2011, το ευρώ ανταλλάσσεται με 47,5 λεκ λιγότερο, σημειώνοντας μείωση 34%.

Το «σκληρό» λεκ

Σύμφωνα με ειδικούς, η αγορά επηρεάζεται από την εισροή τουριστών που υπερβαίνουν τα 12 εκατ. ετησίως και η οποία φτάνει στο αποκορύφωμά της κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου του έτους, ωστόσο, η πτώση αυτή αποτελεί συνέχεια μιας σαφούς κατηφορικής τάσης που είχε ξεκινήσει τους πρώτους μήνες του έτους.

Όπως αναφέρει δημοσίευμα του Albanian Daily News σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Αλβανίας για το πρώτο τρίμηνο του έτους, το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών μειώθηκε στα 228 εκατ. ευρώ, σημειώνοντας πτώση 28% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους.

Εν τω μεταξύ, οι άμεσες ξένες επενδύσεις έφτασαν τα 404 εκατ. ευρώ, σημειώνοντας νέο ιστορικό ρεκόρ για αυτή την περίοδο του έτους, καθώς αυξήθηκαν κατά 11,6% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του περασμένου έτους. Επισημαίνεται ότι η υποτίμηση του ευρώ που ξεκίνησε το 2016 και, μέχρι το 2024, ερμηνεύεται περισσότερο στο πλαίσιο των ροών συναλλάγματος από το εξωτερικό που διοχετεύεται στον τομέα των κατασκευών και όχι τόσο από τη βελτίωση του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, το οποίο, αντίθετα, επιδεινώθηκε.

Τα στοιχεία της κεντρικής τράπεζας καταγράφουν συνεχιζόμενη αύξηση των ξένων επενδύσεων στον τομέα των ακινήτων. Κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026, οι άμεσες ξένες επενδύσεις στον συγκεκριμένο κλάδο ανήλθαν σε 172 εκατ. ευρώ, αυξημένες κατά 65% σε ετήσια βάση, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 43% του συνόλου των άμεσων ξένων επενδύσεων.

Κάθετη πτώση στις εξαγωγές

Η ενίσχυση του λεκ έναντι του ευρώ έχει προκαλέσει ανησυχία μεταξύ των βιομηχανικών εξαγωγέων και των οικονομικών αναλυτών, όσον αφορά την ανταγωνιστικότητα της αλβανικής οικονομίας, δεδομένου ότι η ενίσχυση του εγχώριου νομίσματος συμπιέζει σοβαρά τα περιθώρια κέρδους, καθώς τα λειτουργικά κόστη (εργατικό κόστος, ενέργεια και ενοίκια) εξακολουθούν να εκφράζονται σε λεκ, ενώ τα έσοδα από τις εξαγωγές μειώνονται λόγω της υποτίμησης του ευρώ.

Σύμφωνα με στοιχεία της εθνικής στατιστικής υπηρεσίας (INSTAT) ο κλάδος της κλωστοϋφαντουργίας και των υποδημάτων, η μεγαλύτερη εξαγωγική βιομηχανία της Αλβανίας, παραμένει ο πιο ζημιωμένος, καθώς εκεί καταγράφηκε μείωση της αξίας των εξαγωγών κατά 23% το 2025 σε σύγκριση με το 2022, ενώ και οι εξαγωγές συνολικά παρουσίασαν πτώση κατά 28% την ίδια περίοδο, συμβάλλοντας στην αύξηση του εμπορικού ελλείμματος κατά 15%.