Αποκλειστικό CNNi: Η Ουκρανία ξέμεινε από πυραύλους Patriot - Άδειοι οι εκτοξευτές

Ο αμερικανικής κατασκευής αναχαιτιστικός πύραυλος Patriot βρίσκεται στο επίκεντρο μιας παγκόσμιας κρίσης εφοδιασμού, καθώς δεκάδες χώρες αγωνίζονται να ενισχύσουν τα αμυντικά τους συστήματα.

Είναι ένα από τα λίγα όπλα που μπορούν να καταρρίψουν βαλλιστικούς πυραύλους, σε έναν Κόλπο που έχει χτυπηθεί σφοδρά από τον πόλεμο με το Ιράν και ειδικά στην Ουκρανία, η οποία έχει πληγεί από τις σχεδόν καθημερινές επιθέσεις της Ρωσίας, που έκαναν τον Ιούλιο τον πιο θανατηφόρο μήνα για τους πολίτες από τον Μάιο του 2022.

Το CNNi είναι το πρώτο μέσο ενημέρωσης στο οποίο δόθηκε πρόσβαση σε ένα σύστημα «Patriot» στο ουκρανικό έδαφος, ώστε οι ουκρανικές αρχές να μπορέσουν να αποκαλύψουν ένα γεγονός: H χώρα έχει σχεδόν εξαντλήσει τους αντιαεροπορικούς της πυραύλους. Το CNNi συμφώνησε να μην αποκαλύψει λεπτομέρειες σχετικά με το μοντέλο του «Patriot» ή την τοποθεσία του.

Οι 16 σωλήνες του εκτοξευτή που είδε το CNNi παρουσιάζουν σημάδια τακτικής χρήσης, αλλά ο επικεφαλής μηχανικός του στην Ουκρανία, ο οποίος για λόγους ασφαλείας έδωσε μόνο το μικρό του όνομα, Ντμίτρο, δήλωσε ότι δεν είχε δει εκτοξευτή Patriot να πυροδοτείται εδώ και έξι εβδομάδες. Η Ουκρανία διστάζει να διευκρινίσει ακριβώς πόσοι αντιαεροπορικοί πύραυλοι, αν υπάρχουν, της έχουν απομείνει. Ο Πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι λέει ότι η χώρα χρειάζεται το 5% των αποθεμάτων των ΗΠΑ για να επιβιώσει τον χειμώνα, αλλά προς το παρόν διαθέτει μόνο το 1%.

«Είναι πραγματικά μια σκηνή που σου σπαράζει την καρδιά, όταν διαθέτεις τον εξοπλισμό αλλά δεν είσαι σε θέση να αναχαιτίσεις κανένα πύραυλο», είπε ο Ντμίτρο, εμφανώς συγκινημένος. «Οι βαλλιστικοί πύραυλοι πετούν πάνω από το κεφάλι σου και δεν μπορείς να κάνεις τίποτα γι’ αυτό, ενώ πίσω σου βρίσκονται άμαχοι».

Η πρώτη φορά που δεν είχε πυραύλους για να εκτοξεύσει ήταν τον Δεκέμβριο του 2025. «Είναι δύσκολο να το περιγράψω – έντονα και δυσάρεστα συναισθήματα», είπε. «Σαν να μαθαίνεις να περπατάς, αλλά να μην μπορείς να περπατήσεις. Ξέρεις πώς να αναπνέεις, αλλά δεν μπορείς να αναπνεύσεις».

Ο ίδιος ο εκτοξευτής αποτελεί μέρος ενός πολύπλοκου συστήματος ραντάρ και κέντρων ελέγχου και λειτουργεί εξ αποστάσεως, με τον ίδιο τον εκτοξευτή να βρίσκεται μακριά από τα κέντρα ελέγχου κατά την εκτόξευση. Ένα άλλο μέλος του πληρώματος, ο Χεόργκι, ο οποίος εργάζεται στο κέντρο διοίκησης, είπε ότι η απόφαση για το ποιος πύραυλος θα αναχαιτιστεί «έρχεται με την εμπειρία» και λαμβάνεται από τον διοικητή της μονάδας. «Είναι δύσκολο, γιατί βλέπεις στόχους να πλησιάζουν που απειλούν τον άμαχο πληθυσμό, τις κρίσιμες υποδομές, καθώς και τις οικογένειες των συντρόφων μου και τη δική μου οικογένεια». Περιέγραψε την αίσθηση της εκτόξευσης του Patriot ως «κάτι μαγικό».

Η παγκόσμια κρίση στην προμήθεια των πυραύλων Patriot πυροδοτήθηκε από τη μεγάλη χρήση τους στον Κόλπο, τον Μάρτιο και τον Απρίλιο, συχνά για την αντιμετώπιση σχετικά φθηνών επιθέσεων ιρανικών drone.

Θεωρήθηκε ότι τα πλούσια κράτη του Κόλπου είχαν χρησιμοποιήσει δεκάδες από αυτούς τους αναχαιτιστικούς πυραύλους, και ο Ντμίτρο είπε ότι γνώριζε ότι η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή θα είχε τελικά αντίκτυπο στην Ουκρανία. «Προβλέψαμε ότι θα βρεθούμε σε δύσκολη θέση. Μας συγκλόνισε πολύ ο αριθμός των πυραύλων που εκτόξευσαν ταυτόχρονα… ακριβώς οι πύραυλοι που θα μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε εναντίον των ρωσικών βαλλιστικών πυραύλων», είπε.

Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Έρευνας Εξωτερικής Πολιτικής, οι δυνάμεις της Συμμαχίας χρησιμοποίησαν κατά μέσο όρο 225 πυραύλους Patriot την ημέρα κατά τις πρώτες τέσσερις ημέρες του πολέμου με το Ιράν. Σημείωσαν ότι ο κατασκευαστής Lockheed Martin παρήγαγε 620 πυραύλους το 2025, ή 1,7 την ημέρα, με αποτέλεσμα να υπάρχει διαφορά 132 προς 1 μεταξύ χρήσης και παραγωγής. Τον Ιανουάριο, το Πεντάγωνο σύναψε μια επταετή συμφωνία ώστε η Lockheed Martin να κατασκευάζει 2.000 ετησίως έως το 2030, οπότε ο πόλεμος στην Ουκρανία θα έχει διαρκέσει οκτώ χρόνια.

Οι αμφισημίες Τραμπ και η ουκρανική «δίψα» για τους Patriot

Δεν είναι σαφές πόσους αντιαεροπορικούς πυραύλους έχουν υποσχεθεί οι Ηνωμένες Πολιτείες στην Ουκρανία, ούτε το μέγεθος του αμερικανικού αποθέματος, από το οποίο ο Ζελένσκι δήλωσε ότι διαθέτει το 1%. Σε συνέντευξή του στο CNNi, ο Ζελένσκι αναφέρθηκε στο περίπλοκο ζήτημα της κατασκευής δικών της πυραύλων από την Ουκρανία, υπό άδεια των ΗΠΑ και των κατασκευαστών τους, λέγοντας ότι είχε προσφέρει στις εταιρείες Raytheon και Lockheed Martin την ιδιοκτησία και τον έλεγχο οποιουδήποτε εργοστασίου κατασκευής αντιαεροπορικών πυραύλων που θα επέτρεπαν στην Ουκρανία.

«Θα είναι η δική σας εταιρεία», υπενθύμισε ότι είπε στους αμερικανούς κατασκευαστές. «Θα είναι το μυαλό μας, τα χέρια μας, οι μηχανικοί μας. Και θα κάνω ό,τι μπορώ για να χτίσω τη μεγάλη εταιρεία… για αυτούς. Διότι δεν χρειάζεται να πουλήσω [τους αντιαεροπορικά πυραύλους] σε κανέναν άλλο, τα χρειάζομαι για τη χώρα μου». Είπε ότι η προσοχή του επικεντρώνεται στον όγκο της παραγωγής και ότι οι κατασκευαστές μπορούν να καθορίσουν την τιμή.

Είπε ότι σε σχεδόν πέντε χρόνια πολέμου, είχε γίνει ειδικός στο ποιος διαθέτει ποιες δυνατότητες. «Γνωρίζω τις παραγωγές, τις εγκαταστάσεις, τις στρατιωτικές δυνάμεις και τα αποθέματα των περισσότερων χωρών της Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών. Όχι τα πάντα, αλλά πολλά».

Στο περιθώριο της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα τον Ιούνιο, ο Τραμπ πρόσφερε στην Ουκρανία άδειες για να ξεκινήσει την κατασκευή των αναχαιτιστικών πυραύλων. Εκπρόσωποι των εταιρειών Raytheon και Lockheed Martin ταξίδεψαν στο Κίεβο για να συναντήσουν τον Ζελένσκι, και λίγο αργότερα ο Τραμπ εξέφρασε αμφιβολίες για το αν η χορήγηση των αδειών θα προχωρούσε.

«Θέλω να τις αποκτήσω», είπε ο Ζελένσκι. «Πιστεύω ότι ο λόγος του είναι ο λόγος του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών. Και ελπίζω ότι θα τις αποκτήσω».

Σε απάντηση στη συνέντευξη του Ζελένσκι στο CNNi, ένας αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε ότι δεν είχαν ληφθεί αποφάσεις ούτε είχαν δοθεί εγγυήσεις σχετικά με την παραγωγή των πυραύλων Patriot και ότι η ασφάλεια της αμερικανικής τεχνολογίας ήταν υψίστης σημασίας.

Όταν ρωτήθηκε από το CNNi αν θα μπορούσε να κατασκευάσει αμέσως μια μονάδα «Patriot» και πυραύλους αναχαίτισης, αν του επιτρεπόταν να αγνοήσει τα ζητήματα πνευματικής ιδιοκτησίας, ο Ντμίτρο ήταν απαισιόδοξος: «Όχι. Σίγουρα όχι, γιατί πρόκειται για μια πολύ περίπλοκη διαδικασία, που απαιτεί πολλές γνώσεις και πολλές τεχνικές πληροφορίες».