Χερσαίος αποκλεισμός, δασμοί: Τι μορφή μπορεί να έχουν οι νέες κυρώσεις των ΗΠΑ σε βάρος του Ιράν

Πρόκειται για ένα εύλογο ερώτημα δεδομένου ότι το Ιράν βρίσκεται ήδη στο στόχαστρο πολυάριθμων αμερικανικών κυρώσεων.

Οι νέες κυρώσεις θα μπορούσαν να έχουν την εξής μορφή:

Στοχοποίηση ανεξάρτητων κινεζικών διυλιστηρίων: Τα ανεξάρτητα κινεζικά διυλιστήρια, γνωστά ως «teapots» (τσαγιέρες), αγοράζουν μεγάλες ποσότητες ιρανικού πετρελαίου. Ωστόσο, είναι δυσκολότερο να επηρεαστούν μέσω κυρώσεων, καθώς έχουν περιορισμένη έκθεση στο αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Επιβολή κυρώσεων σε μεγάλες κινεζικές τράπεζες: Το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ έχει προειδοποιήσει δύο μεγάλες κινεζικές τράπεζες ότι ενδέχεται να αντιμετωπίσουν δευτερογενείς κυρώσεις εάν διαχειριστούν ιρανικά κεφάλαια. Μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να πλήξει σοβαρά το κινεζικό χρηματοπιστωτικό σύστημα, αλλά και να προκαλέσει πιθανά αντίποινα.

Χερσαίος αποκλεισμός: Σύμφωνα με πληροφορίες, ορισμένοι αξιωματούχοι των ΗΠΑ και του Ισραήλ έχουν προτείνει την ιδέα ενός χερσαίου αποκλεισμού του Ιράν, ο οποίος θα διέκοπτε τις εισαγωγές τροφίμων, ενέργειας και άλλων κρίσιμων αγαθών. Ωστόσο, ένα τέτοιο σχέδιο θα απαιτούσε τη συνεργασία - η οποία θεωρείται απίθανη - όλων των γειτονικών χωρών του Ιράν: του Ιράκ, της Τουρκίας, του Πακιστάν, του Αφγανιστάν, του Τουρκμενιστάν, του Αζερμπαϊτζάν και της Αρμενίας.

Δευτερογενείς δασμοί: Ο Τραμπ έχει απειλήσει επανειλημμένα με επιβολή δασμών σε προϊόντα από χώρες που συναλλάσσονται με το Ιράν, αν και το σχέδιο αυτό αντιμετωπίζει εμπόδια στο Κογκρέσο και στα δικαστήρια.

«Μπαίνουμε στην τελική φάση»

Πάντως τόσο ο Ντόναλντ Τραμπ όσο και ο Μπέσεντ απειλούν να εξαπολύσουν μια «οικονομική Απόβαση της Νορμανδίας» (D-Day) κατά του Ιράν με τον υπουργό Οικονομικών να δίνει μία πρόγευση για το τι πρέπει να περιμένουμε.

«Τώρα εισερχόμαστε στην τελική φάση. Με την αυγή ξεκινά μια οικονομική "D-Day" — η μεγαλύτερη οικονομική επίθεση που έχει εξαπολυθεί ποτέ κατά αντιπάλου», έγραψε σε άρθρο του στους Financial Times, μία ημέρα πριν από προγραμματισμένη συνέντευξη Τύπου κατά την οποία θα ανακοινώσει τα μέτρα κατά της Τεχεράνης.

«Ο κόσμος πρέπει να κατανοήσει ότι στόχος μας είναι να κόψουμε κάθε οικονομική γραμμή ζωής που συντηρεί το τυραννικό καθεστώς, μέχρι η Τεχεράνη να μείνει απομονωμένη», δήλωσε.

«Οι συνεργοί του Ιράν αγοράζουν και μεταφέρουν το πετρέλαιό του», έγραψε ακόμη προσθέτοντας: «Κάνουν τα στραβά μάτια στις μεταφορές καυσίμων μέσω θαλάσσης και στην παράνομη χρήση των τραπεζών τους, αποκρύπτοντας παράλληλα την έκταση της συνενοχής τους».

«Με λίγα λόγια, οι χώρες αυτές θεωρούν ότι ο κατευνασμός του καθεστώτος αποτελεί την ασφαλέστερη οδό. Θα έπρεπε, ωστόσο, να σταθμίσουν τις συνέπειες της διατήρησής του», πρόσθεσε.

Ο ίδιος προειδοποίησε επίσης ότι, εάν το Ιράν απαντούσε στρατιωτικά στα οικονομικά μέτρα των Ηνωμένων Πολιτειών, ο Τραμπ θα «απαντούσε άμεσα και αποφασιστικά».

Στάση αναμονής και απειλές από την Τεχεράνη

Αν και η Τεχεράνη τηρεί στάση αναμονής αυτό δεν σημαίνει ότι δεν εξαπολύει απειλές για σκληρά αντίποινα. Ανώτατος αξιωματούχος ασφαλείας του του Ιράν δεσμεύτηκε την Κυριακή να «εξουδετερώσει τον οικονομικό πόλεμο» με τις ΗΠΑ και απείλησε να διακόψει τη ροή πετρελαίου από τα Στενά του Ορμούζ, όπως μετέδωσε το ιρανικό κρατικό δίκτυο Press TV. Επιπλέον ο επικεφαλής του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας, Μοχσέν Ρεζαΐ, προειδοποίησε επίσης τις γειτονικές χώρες ότι η συνεργασία με τις ΗΠΑ θα ωθήσει το Ιράν να «στοχοποιήσει τα συμφέροντά τους».

Παράλληλα η Τεχεράνη προειδοποίησε ότι τα πλοία που παραβιάζουν τους κανόνες διέλευσης στα Στενά του Ορμούζ ενδέχεται να αντιμετωπίσουν κυρώσεις, συμπεριλαμβανομένης της κράτησης ή της κατάσχεσης.

Το Ιράν επιτρέπει τη διέλευση ορισμένων δεξαμενόπλοιων πετρελαίου από τα Στενά ωστόσο η συνολική ναυτιλιακή κίνηση παραμένει περιορισμένη.

Στο μεταξύ ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν δήλωσε ότι η χώρα «δεν μπορεί να συνεχίσει τον πόλεμο επ' αόριστον», υποδηλώνοντας διαφορές στους κόλπους της ηγεσίας της Τεχεράνης.

«Κλειδί» η στάση του Πεκίνου

Καθοριστική για τις εξελίξεις θα είναι η στάση της Κίνας, η οποία είναι απίθανο να γυρίσει την πλάτη στο Ιράν. Το Πεκίνο αγοράζει περίπου το 90% των ιρανικών εξαγωγών αργού πετρελαίου, σύμφωνα με ενημερωτικό δελτίο επιτροπής του Κογκρέσου των ΗΠΑ. Ωστόσο, η Κίνα δεν καταγράφει τις εισαγωγές ιρανικού αργού στα τελωνειακά της στοιχεία.

Είναι απίθανο αυτό να αλλάξει τώρα ενόψει της προγραμματισμένης επίσκεψης του Κινέζου ηγέτη Σι Τζινπίνγκ στις Ηνωμένες Πολιτείες τον επόμενο μήνα.

Μετά από μια ταραχώδη χρονιά στις σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας, που πυροδοτήθηκε από την αναζωπύρωση της επιθετικής πολιτικής του Τραμπ σχετικά με τους δασμούς, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει κάθε λόγο να αποτρέψει την εκ νέου κλιμάκωση της έντασης μεταξύ των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου. Η επίσκεψή του στο Πεκίνο τον Μάιο λειτούργησε κατευναστικά, τουλάχιστον προς το παρόν, όπως αναφέρει το CNNi.

Παράλληλα, οι οικονομικές επιλογές που διαθέτει ο Τραμπ για να ασκήσει πίεση στην Κίνα είναι πλέον περιορισμένες. Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών έχει επιβάλει κυρώσεις σε ανεξάρτητα κινεζικά διυλιστήρια που εισάγουν ιρανικό αργό, ωστόσο τον Μάιο το Πεκίνο έδωσε εντολή στις εταιρείες του να αγνοήσουν τους εν λόγω περιορισμούς.

Οποιεσδήποτε σημαντικές κινήσεις των ΗΠΑ κατά της Κίνας ενέχουν επίσης τον κίνδυνο πρόκλησης αντιποίνων από το Πεκίνο. Η Κίνα κρατά ένα ισχυρό χαρτί στα χέρια της: τις σπάνιες γαίες — κρίσιμα ορυκτά απαραίτητα για την κατασκευή πλήθους προϊόντων, από smartphones έως ηλεκτρικά οχήματα και μαχητικά αεροσκάφη.

Δεδομένου ότι η Κίνα επεξεργάζεται περίπου το 90% της παγκόσμιας προσφοράς, ο Τραμπ οφείλει να κινείται προσεκτικά, καθώς τα δυτικά κράτη επιχειρούν να δημιουργήσουν εναλλακτικές αλυσίδες εφοδιασμού.