Πώς η «παγκόσμια απομόνωση» του Ιράν που ανακοίνωσαν οι ΗΠΑ ουσιαστικά αφορά μόνο μία χώρα

Ο Μπέσεντ δεν κατονόμασε την Κίνα τη Δευτέρα, αλλά άφησε ελάχιστα περιθώρια αμφιβολίας.

«Διαπιστώνουμε ότι ο καλύτερος τρόπος για να συνεργαστούμε με τις χώρες είναι μέσω της σιωπηρής διπλωματίας και καθορίζουμε τα επίπεδα με κάθε χώρα για να τους πούμε τις προσδοκίες μας», δήλωσε ο Μπέσεντ τη Δευτέρα.

«Ξέρουμε ποιοι είναι. Ξέρουν ποιοι είναι», δήλωσε.

Αλλά ενώ η απειλή του Μπέσεντ φέρνει την Κίνα στο επίκεντρο, οι επιπτώσεις θα μπορούσαν να επηρεάσουν ολόκληρο τον κόσμο, ακόμη και τους Αμερικανούς καταναλωτές, οι οποίοι μπορεί να έρθουν αντιμέτωποι με την αύξηση και τους δικού τους ενεργειακού κόστους, αναφέρει το CNNi.

Η Τεχεράνη πιθανότατα εξήγαγε πετρέλαιο αξίας 8,1 δισεκατομμυρίων δολαρίων τον Σεπτέμβριο του 2025, σύμφωνα με μια ανάλυση. Η Κίνα, ο μεγαλύτερος καταναλωτής ενέργειας στον κόσμο, αγόρασε τη συντριπτική πλειοψηφία.

«Οι κινεζικές αγορές αντιπροσωπεύουν περίπου το 90% του εξαγόμενου πετρελαίου του Ιράν, παρέχοντας δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια σε ετήσια έσοδα που υποστηρίζουν τον κρατικό προϋπολογισμό και τις στρατιωτικές δραστηριότητες του Ιράν», δήλωσε η Επιτροπή Οικονομικής και Ασφάλειας ΗΠΑ - Κίνας νωρίτερα φέτος.

Η ανακοίνωση της Δευτέρας ήταν μια «προειδοποιητική βολή», δήλωσε ο Μπέσεντ. Ενώ ορισμένες οντότητες και άτομα δέχτηκαν κυρώσεις, δεν ανακοίνωσε ευρεία μέτρα που απευθύνονται σε συγκεκριμένα έθνη.

• Ιράν: Γιατί οι ΗΠΑ δεν πάτησαν τώρα το «κουμπί» των κυρώσεων - Το «αγκάθι» της Κίνας

Τη Δευτέρα, ο εκπρόσωπος του κινεζικού Υπουργείου Εξωτερικών, Λιν Τζιαν, δήλωσε:

«Οι κυρώσεις και οι τακτικές πίεσης δεν βοηθούν στην επίλυση των προβλημάτων. Θα οδηγήσουν μόνο σε κλιμάκωση που δεν εξυπηρετεί το συμφέρον κανενός».

Κατά τη διάρκεια τακτικής ενημέρωσης Τύπου, ο Λιν άφησε επίσης να εννοηθεί ότι η Κίνα θα μπορούσε να λάβει τα δικά της μέτρα: «Η Κίνα παρακολουθεί στενά τις σχετικές εξελίξεις και θα λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα για να διαφυλάξει σταθερά τα δικά της δικαιώματα και συμφέροντα».

• Η Κίνα δηλώνει ότι θα «υπερασπιστεί σθεναρά» τα συμφέροντά της απέναντι στις κυρώσεις των ΗΠΑ

Οι κυρώσεις και ο εμπορικός πόλεμος

Το τριάντα οκτώ τοις εκατό του πετρελαίου της Κίνας και το 23% του υγροποιημένου φυσικού αερίου της διέρχεται από το Στενό του Ορμούζ, ένα κομβικό σημείο του πολέμου με το Ιράν, σύμφωνα με έκθεση της Nomura τον Απρίλιο.

Η Κίνα έχει ήδη μειώσει την εισαγωγή της σε ιρανικό πετρέλαιο. Οι εισαγωγές αργού πετρελαίου από το Ιράν ήταν κατά μέσο όρο περίπου 1,4 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα πριν από τον πόλεμο, αλλά έχουν μειωθεί σε περίπου 700.000 τους τελευταίους μήνες λόγω της χαμηλότερης λειτουργίας των διυλιστηρίων και των αποθεμάτων στην ξηρά, σύμφωνα με την Emma Li της εταιρείας ενεργειακής ανάλυσης Vortexa.

«Μια πλήρης διακοπή (των εισαγωγών ιρανικού αργού) πιθανότατα θα είχε περιορισμένο άμεσο αντίκτυπο στη συνολική ασφάλεια πετρελαίου της Κίνας, επειδή οι εισαγωγές από το Ιράν έχουν ήδη μειωθεί σημαντικά και η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί σχετικά μεγάλα αποθέματα αργού», δήλωσε στο CNNi ο Tianyue Hu, αναλυτής στην εταιρεία ενεργειακής πληροφόρησης Rystad.

Ωστόσο, οι νέες κυρώσεις θα μπορούσαν να διαβρώσουν περαιτέρω την ταραγμένη σχέση της κυβέρνησης Τραμπ με την Κίνα. Τα δύο έθνη βρίσκονταν σε έναν φλογερό εμπορικό πόλεμο πέρυσι, στο αποκορύφωμα της επιβολής δασμών από τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ. Και πρόσφατα αναβίωσαν μια ανταλλαγή κυρώσεων.

«Η Κίνα, μακράν, είναι η πιο σημαντική αν θέλετε πραγματικά να επηρεάσετε την ικανότητα του Ιράν να συνεχίσει να χρηματοδοτεί τις δραστηριότητές του», δήλωσε προηγουμένως στο CNNi ο Daniel Tannebaum, ανώτερος συνεργάτης στο Ατλαντικό Συμβούλιο.

Δεν είναι η πρώτη φορά που οι Ηνωμένες Πολιτείες απειλούν με κυρώσεις τους Ιρανούς εμπορικούς εταίρους.

Η Ινδία ήταν κάποτε σημαντικός εισαγωγέας ιρανικού πετρελαίου. Οι δύο χώρες διατηρούν εμπορική σχέση ύψους 1,1 δισεκατομμυρίου δολαρίων μεταξύ Απριλίου και Δεκεμβρίου 2025 για αγαθά όπως το ρύζι και η ζάχαρη, αλλά η Ινδία σταμάτησε να εισάγει ιρανικό πετρέλαιο το 2019 λόγω των αμερικανικών κυρώσεων. (Η Ινδία αγόρασε ιρανικό πετρέλαιο τον Απρίλιο του τρέχοντος έτους εν μέσω ενεργειακής κρίσης.)

Σε θολά νερά

Είναι δύσκολο να προσδιοριστεί πόσο οι αμερικανικές κυρώσεις θα μπορούσαν να επηρεάσουν την Κίνα ή οποιεσδήποτε άλλες χώρες που εξαρτώνται από το ιρανικό πετρέλαιο.

Οι αναλυτές της Wall Street δεν έχουν καν καταφέρει να λάβουν μια ευθεία απάντηση για το πόσο πετρέλαιο εξέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ. Ενώ ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ, ισχυρίστηκε ότι το στενό είναι ανοιχτό και το πετρέλαιο ρέει, το Ιράν λέει το αντίθετο. Και τα δεδομένα παρακολούθησης πλοίων τρίτων έδειξαν περίπου το μισό ποσό από αυτό που ισχυρίστηκε ο Ράιτ.

Έπειτα, υπάρχουν και οι σκιώδεις στόλοι, που χρησιμοποιούνται συχνά από χώρες που υπόκεινται σε κυρώσεις. Αυτά τα πετρελαιοφόρα κρύβουν τους ιδιοκτήτες, την προέλευση και τους προορισμούς τους, καθιστώντας δύσκολο τον εντοπισμό τους. Η πλατφόρμα παρακολούθησης πλοίων Kpler δήλωσε αυτόν τον μήνα ότι η σκιώδης διέλευση αποτελούσε περίπου το 50% της κυκλοφορίας στα στενά τις τελευταίες εβδομάδες, από περίπου 12,5% πριν από ένα μήνα.

Ωστόσο, η έλλειψη ροών πετρελαίου επηρεάζει τους πάντες. Τα μεγάλα αποθέματα πετρελαίου εμπόδισαν τον κόσμο να εισέλθει σε μια μεγάλη έλλειψη πετρελαίου όταν ξεκίνησε ο πόλεμος με το Ιράν τον Φεβρουάριο.

Και οι περιοδικές εκεχειρίες κατά τη διάρκεια του πολέμου οδήγησαν τις παγκόσμιες τιμές του πετρελαίου χαμηλότερα - μόνο και μόνο για να αυξηθούν ξανά κάθε φορά που αυτές οι συμφωνίες έληξαν ή έληξαν.

Οι Αμερικανοί καταναλωτές έχουν ήδη δει τις επιπτώσεις των υψηλότερων τιμών του πετρελαίου λόγω του πολέμου. Η τρέχουσα εθνική μέση τιμή για το φυσικό αέριο είναι 4,10 δολάρια το γαλόνι, σε σύγκριση με τον μέσο όρο του περασμένου έτους που ήταν 3,15 δολάρια, σύμφωνα με την AAA.

«Κανείς δεν είναι υπεράνω των κυρώσεων των ΗΠΑ», δήλωσε ο Μπέσεντ τη Δευτέρα. Αλλά απέφυγε να ανακοινώσει ημερομηνίες λήξης για τυχόν αποφάσεις. Και ο Κινέζος ηγέτης Σι Τζινπίνγκ αναμένεται να επισκεφθεί τις ΗΠΑ τον επόμενο μήνα.

«Δεν πρόκειται να ορίσω χρονοδιαγράμματα, αλλά δεν έχουμε άπειρη υπομονή εδώ», δήλωσε ο Μπέσεντ.