Το μαγείρεμα και το καθάρισμα απελευθερώνουν τρισεκατομμύρια νανοσωματίδια που εισπνέουμε

Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Purdue και το Πανεπιστήμιο της Αλαμπάμα στις ΗΠΑ πραγματοποίησαν ελεγχόμενα πειράματα σε ειδική κατοικία, εντός του πανεπιστημιακού χώρου του Purdue, χρησιμοποιώντας όργανα ικανά να ανιχνεύσουν σωματίδια μεγέθους έως περίπου ενός νανομέτρου, δηλαδή ενός δισεκατομμυριοστού του μέτρου, αναφέρει το Earth.com.

Κατά το σφουγγάρισμα με αρωματικό καθαριστικό, οι συγκεντρώσεις έφτασαν έως και τα 100.000 σωματίδια ανά κυβικό εκατοστό αέρα, με τα περισσότερα να έχουν διάμετρο μικρότερη από τρία νανόμετρα. Τα σωματίδια σχηματίζονταν και αυξάνονταν σε αριθμό μέσα σε λίγα λεπτά.

Το μαγείρεμα

Σημαντική πηγή αποδείχθηκε και το μαγείρεμα. Οι ερευνητές συνέκριναν κουζίνα υγραερίου με ηλεκτρική επαγωγική εστία. Το βράσιμο νερού στην επαγωγική εστία δεν προκάλεσε μετρήσιμη αύξηση νανοσωματιδίων, ενώ η φλόγα του υγραερίου παρήγαγε σωματίδια απευθείας.

Η εικόνα άλλαξε όμως όταν τηγάνισαν σε υψηλή θερμοκρασία ψωμί με τυρί (grilled cheese) χρησιμοποιώντας βούτυρο. Και στις δύο εστίες καταγράφηκαν πολύ υψηλές συγκεντρώσεις, γεγονός που δείχνει ότι σημαντικό ρόλο παίζει όχι μόνο η πηγή ενέργειας αλλά και το ίδιο το μαγείρεμα. Η θέρμανση των λιπών μπορεί να δημιουργήσει χημικές ενώσεις που οδηγούν στον σχηματισμό νανοσωματιδίων στον αέρα.

Οι μέγιστες συγκεντρώσεις έφτασαν περίπου τα 1,5 δισεκατομμύρια σωματίδια ανά κυβική ίντσα με την κουζίνα υγραερίου και τα 660 εκατομμύρια με την επαγωγική εστία. Περισσότερο από το 80% ήταν μικρότερα από τρία νανόμετρα. Η χρήση απορροφητήρα περιόρισε τις συγκεντρώσεις κατά περίπου 85%.

Τα αρωματικά προϊόντα

Ιδιαίτερα έντονη παραγωγή νανοσωματιδίων προκαλούν και τα αρωματικά προϊόντα. Πολλά καθαριστικά και αρώματα περιέχουν τερπένια, ουσίες που συναντώνται μεταξύ άλλων στα εσπεριδοειδή και στα έλαια πεύκου. Όταν αντιδρούν με το όζον του εσωτερικού αέρα, μπορούν να σχηματίσουν μεγάλες ποσότητες νέων σωματιδίων.

Ένας διαχυτής αιθέριων ελαίων αύξησε τις συγκεντρώσεις σε περίπου 16 εκατομμύρια σωματίδια ανά κυβική ίντσα, ενώ νανοσωματίδια παρήγαγε ακόμη και ηλεκτρική συσκευή θέρμανσης αρωματικού κεριού χωρίς φλόγα.

Από 3,4 έως 4,4 τρισεκατομμύρια σωματίδια

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς των ερευνητών, στο τέλος μιας ολόκληρης ημέρας συνηθισμένων οικιακών δραστηριοτήτων η εκτιμώμενη ποσότητα σωματιδίων που εναποτίθεται στο αναπνευστικό σύστημα ενός ενηλίκου έφτανε περίπου τα 4,4 τρισεκατομμύρια όταν χρησιμοποιούνταν συσκευές καύσης και τα 3,4 τρισεκατομμύρια όταν χρησιμοποιούνταν ηλεκτρικές συσκευές.

Η μελέτη δεν εξέτασε εάν αυτά τα σωματίδια προκαλούν ασθένειες, αλλά υπολόγισε την πιθανή εναπόθεσή τους στους αεραγωγούς και στους πνεύμονες. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι προϊόντα χωρίς ή με ελάχιστο άρωμα, καθώς και η χρήση απορροφητήρα και κατάλληλου αερισμού, μπορούν να περιορίσουν την έκθεση.

Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Hazardous Materials.