Η Κίνα πιέζει το Ιράν να βοηθήσει στη συγκράτηση των Χούθι μετά από έκκληση της Σαουδικής Αραβίας

Το Ριάντ στράφηκε στην Κίνα για βοήθεια, αφού οι Χούθι σημείωσαν ταχεία πρόοδο κατά μήκος των ακτών της Ερυθράς Θάλασσας και γύρω από το Στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, κινήσεις που έχουν αφήσει τις εξαγωγές και τη ναυτιλία πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας πιο εκτεθειμένες, ανέφεραν τρεις ιρανικές πηγές που γνωρίζουν το θέμα σύμφωνα με το Reuters.

Το Πεκίνο θέλει το Ιράν να χρησιμοποιήσει την επιρροή του στους Χούθι για να βοηθήσει στην αποτροπή της περαιτέρω εξάπλωσης της σύγκρουσης σε ενεργειακές οδούς από τις οποίες εξαρτάται η Κίνα, η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο.

Οι πηγές δεν παρείχαν λεπτομέρειες για το πώς παραδόθηκε το μήνυμα ή αν μεταφέρθηκε κατά τη διάρκεια επίσκεψης στην Κίνα την Τετάρτη (16/9) από τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αρακτσί. Οι πηγές ανέφεραν ότι η απάντηση της Τεχεράνης ήταν ότι η σταθερότητα και η ειρήνη στην περιοχή εξαρτώνται από τον τερματισμό του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν.

Απαντώντας σε αίτημα του Reuters για σχολιασμό αυτού του άρθρου, το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών δήλωσε: «Η Κίνα δεν επιθυμεί να δει τις περιφερειακές εντάσεις να επεκτείνονται περαιτέρω στην Υεμένη και την Ερυθρά Θάλασσα. Η κλιμάκωση της περιφερειακής αστάθειας δεν είναι προς το συμφέρον κανενός μέρους».

«Η κυριαρχία και η ασφάλεια όλων των χωρών θα πρέπει να γίνονται σεβαστές και οι εγκαταστάσεις ζωτικής σημασίας για τα μέσα διαβίωσης των ανθρώπων δεν πρέπει να στοχοποιούνται. Η Κίνα ζητά να τερματιστούν οι ενέργειες που περιπλέκουν περαιτέρω την κατάσταση και προτρέπει στην επίλυση των ζητημάτων μέσω διαλόγου και διαπραγματεύσεων», ανέφερε.

Το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν και το γραφείο Τύπου της σαουδαραβικής κυβέρνησης δεν απάντησαν αμέσως σε αιτήματα για σχολιασμό.

Κίνδυνοι ενός ευρύτερου περιφερειακού πολέμου

Η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος του Ιράν για περισσότερο από μια δεκαετία και παραμένει ο κύριος αγοραστής του πετρελαίου του. Οι κινεζικές αγορές αντιπροσώπευαν περισσότερο από το 80% των εξαγωγών πετρελαίου του Ιράν μέσω θαλάσσης το 2025, με μέσο όρο περίπου 1,4 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, σύμφωνα με την εταιρεία δεδομένων και αναλύσεων εμπορευμάτων Kpler.

«Το Πεκίνο είναι μια από τις λίγες πρωτεύουσες που μπορούν ακόμα να πιέσουν το Ιράν να χαλιναγωγήσει τους Χούθι», δήλωσε ανώτερος δυτικός διπλωμάτης στην περιοχή.

Οι Χούθι, οι οποίοι εμφανίστηκαν τη δεκαετία του 1990 σε αντίθεση με τη σουνιτική θρησκευτική επιρροή της Σαουδικής Αραβίας στην Υεμένη, είναι οπλισμένοι, εκπαιδευμένοι και χρηματοδοτούμενοι από το Ιράν, σύμφωνα με ιρανικές πηγές και δυτικές χώρες, και αποτελούν μέρος του αντιδυτικού, αντιισραηλινού «Άξονα Αντίστασης» της Τεχεράνης.

Οποιαδήποτε απειλή από τους Χούθι για τη ναυτιλία στην Ερυθρά Θάλασσα και μέσω του στενού Μπαμπ ελ-Μαντέμπ κινδυνεύει να επιδεινώσει απότομα την παγκόσμια ενεργειακή κρίση, από τότε που το Ιράν άρχισε να μπλοκάρει τα Στενά του Ορμούζ και να αυξήσει τον κίνδυνο μιας ευρύτερης περιφερειακής σύγκρουσης.

Με το Ορμούζ να έχει ήδη ουσιαστικά κλείσει, οι συνεχείς επιθέσεις των Χούθι σε πλοία ή λιμάνια στην Ερυθρά Θάλασσα θα διατάρασσαν ταυτόχρονα τις δύο κύριες οδούς εξαγωγής πετρελαίου της Μέσης Ανατολής, ανοίγοντας ένα νέο μέτωπο τόσο στην ενεργειακή κρίση όσο και στην ευρύτερη αντιπαράθεση του Ιράν με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Το δίλημμα της Κίνας

Δεν είναι σαφές εάν η Τεχεράνη θα αναλάβει δράση σχετικά με τις ανησυχίες που εξέφρασε το Πεκίνο, σύμφωνα με τις τρεις ιρανικές πηγές.

Ωστόσο, η σχέση έχει σημαντικό οικονομικό και στρατηγικό βάρος για το Ιράν, καθώς συνεχίζει να αντιμετωπίζει εχθροπραξίες με τις ΗΠΑ, ανέφεραν.

Η Κίνα είναι από τις λίγες χώρες που έχουν την οικονομική δυνατότητα να παράσχουν τις επενδύσεις που χρειάζεται η Τεχεράνη για να διατηρήσει τη βιομηχανία πετρελαίου της και να μειώσει την πίεση στην οικονομία της, η οποία έχει πληγεί από τον πόλεμο και τις κυρώσεις.

Το Πεκίνο έχει επίσης επιδείξει την διπλωματική του επιρροή. Το 2023, η Κίνα μεσολάβησε για τη συμφωνία που αποκατέστησε τους δεσμούς μεταξύ Ιράν και Σαουδικής Αραβίας μετά από χρόνια εχθρότητας.

Ωστόσο, αυτή η επιρροή έχει όρια. Οι επικριτές στο εσωτερικό του Ιράν έχουν παραπονεθεί για το σχετικά μέτριο επίπεδο του κινεζικού εμπορίου και επενδύσεων εκτός πετρελαίου από τότε που οι δύο χώρες υπέγραψαν 25ετές σύμφωνο συνεργασίας το 2021, ιδίως σε σύγκριση με τις αυξανόμενες επενδυτικές δεσμεύσεις της Κίνας στα αραβικά κράτη του Κόλπου.

Η Κίνα παραμένει ένας παράγοντας που η Τεχεράνη δεν μπορεί να αγνοήσει, αλλά δύο από τις ιρανικές πηγές ανέφεραν ότι τα συμφέροντα του Πεκίνου ήταν μόνο μία από τις πολλές σκέψεις. Οι αποφάσεις του Ιράν διαμορφώνονται από ανταγωνιστικές στρατηγικές, οικονομικές και πολιτικές προτεραιότητες, ανέφεραν.

«Η Τεχεράνη και το Πεκίνο χρειάζονται η μία την άλλη. Η Κίνα είναι ένας παράγοντας που η Τεχεράνη δεν μπορεί να αγνοήσει και το Πεκίνο θέλει να ανοίξει ξανά το Ορμούζ και να διασφαλιστεί η ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα», δήλωσε ο Δυτικός διπλωμάτης.

Οι αναλυτές λένε ότι η βασική δοκιμασία θα είναι το κατά πόσον η Κίνα είναι έτοιμη να επιβάλει συνέπειες στις απαιτήσεις της. Τελικά, λένε, το πιο ξεκάθαρο σημάδι της αποφασιστικότητας του Πεκίνου θα ήταν η απόδειξη ότι είναι πρόθυμη να χρησιμοποιήσει την πίεσή της επί της Τεχεράνης.