Συνάντηση Τραμπ – Σι: Τα βήματα προόδου, τα «αγκάθια» και τα ανοιχτά μέτωπα

Ο χρόνος θα δείξει αν αυτό ισχύει καθώς πολλοί αναλυτές εκτιμούν με βάση αυτά που έχουν γίνει γνωστά για τις συνομιλίες ότι ήταν μια σύνοδος όπου δεν υπήρξε ουσιαστική πρόοδος και απλά οι δύο πλευρές είχαν την ευκαιρία να αποσαφηνίσουν τις θέσεις τους και να δουν που υπάρχουν σημάδια σύγκλισης και που όχι.

Αυτό δεν αλλάζει την πραγματικότητα. Η Κίνα έχει αναδειχθεί σε παγκόσμια δύναμη με στρατιωτικές, βιομηχανικές και τεχνολογικές δυνατότητες κορυφαίου επιπέδου που ανταγωνίζεται τις ΗΠΑ.

Μάλιστα όπως σημειώνει το CNNi ήταν η εντυπωσιακή πρόοδος που έχει σημειώσει στην επίτευξη αυτών των στόχων που ώθησε τους Αμερικανούς αξιωματούχους να λάβουν προστατευτικά μέτρα, συμπεριλαμβανομένων περιορισμών στις κινεζικές εισαγωγές, τις επενδύσεις και τη χρήση αμερικανικής τεχνολογίας.

Παρά την αμερικανική προσπάθεια περιορισμού της κινεζικής προόδου το Πεκίνο διατηρεί εξαγωγές σε επίπεδα-ρεκόρ, ισχυρή ανάπτυξη στους τομείς της τεχνητής νοημοσύνης και της ρομποτικής, καθώς και τον έλεγχο κρίσιμων αγαθών και υλικών που χρειάζονται οι ΗΠΑ, όπως οι σπάνιες γαίες.

Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι ο Σι στη δεδομένη χρονική συγκυρία έχει πολύ μεγαλύτερη διαπραγματευτική ισχύ σε σχέση με την προηγούμενη φορά που βρέθηκε στην Ουάσιγκτον, γεγονός που σημαίνει ότι η έμφαση στο «φαίνεσθαι» έναντι της ουσίας ενδέχεται να του αρκεί τουλάχιστον προς το παρόν.

Στον αέρα η εμπορική εκεχειρία

Ένα από τα ζητήματα που κυριάρχησε στις συζητήσεις είναι τι θα γίνει με τους εκατέρωθεν δασμούς και την εμπορική εκεχειρία μεταξύ των δύο χωρών.

Το Πεκίνο και η Ουάσιγκτον συμφώνησαν να παρατείνουν την εμπορική τους εκεχειρία κατά δύο μήνες, ενώ παράλληλα εργάζονται για την επίτευξη μιας ευρύτερης συμφωνίας.

Το Πεκίνο ήλπιζε σε παράταση τουλάχιστον ενός έτους, καθώς ο Σι επιδιώκει να διανύσει το υπόλοιπο της προεδρίας του Τραμπ χωρίς περαιτέρω αναταράξεις.

Ο στόχος δεν επετεύχθη το οποίο σημαίνει ότι κρίσιμα ζητήματα - όπως οι δασμοί, η κυριαρχία της Κίνας στον εφοδιασμό με σπάνιες γαίες και η πρόσβαση σε προηγμένα αμερικανικά τσιπ - μετατίθενται για έναν επόμενο γύρο διαπραγματεύσεων.

Η εξέλιξη όπως αναφέρει το BBC υποδηλώνει ότι οι ΗΠΑ απαιτούν από την Κίνα να καταβάλει μεγαλύτερες προσπάθειες για την τήρηση των δεσμεύσεών της, προτού προχωρήσουν σε παραχωρήσεις μακροπρόθεσμου χαρακτήρα.

Αβεβαιότητα στις επιχειρήσεις

Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι οι εταιρείες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν την ίδια αβεβαιότητα σχετικά με τις συνθήκες υπό τις οποίες θα λειτουργούν τους επόμενους μήνες, δήλωσε η Τσάρου Τσανάνα, στρατηγική αναλύτρια επενδύσεων στη Saxo Markets.

«Οι επιχειρήσεις αναζητούν απτά δείγματα, όπως δημοσιοποιημένες αλλαγές στους δασμούς, αποστολές σπάνιων γαιών, αγορές αγροτικών προϊόντων και τροποποιήσεις στους κανόνες που διέπουν τις εξαγωγές αμερικανικών μικροτσίπ», τόνισε.

«Αυτά θα είχαν μεγαλύτερη σημασία από την εγκάρδια εικόνα που εξέπεμψε η σύνοδος», πρόσθεσε.

«Η δική μου εκτίμηση. Επρόκειτο για μια σύνοδο που στόχευε στη σταθερότητα, όχι σε κάποια σημαντική ανατροπή ή ουσιαστική πρόοδο», κατέληξε.

Χωρίς επιχειρηματίες στις ΗΠΑ ο Σι

Ένα άλλο στοιχείο που δείχνει ότι οι σχέσεις των δύο χωρών δεν βρίσκονται στο ανώτερο επίπεδο είναι ότι σε αντίθεση με τον Τραμπ κατά την επίσκεψή του στο Πεκίνο, ο Σι ταξίδεψε στην Ουάσιγκτον χωρίς να συνοδεύεται από πολυπληθή ομάδα επιχειρηματιών.

Όπως δήλωσε στο CNNi o Τσούι Χονγκτζιάν, ειδικός σε θέματα διεθνών σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Ξένων Σπουδών του Πεκίνου, η απουσία εταιρικής εκπροσώπησης έδειξε πως η σχέση ΗΠΑ-Κίνας δεν είχε ακόμη σημειώσει ουσιαστική πρόοδο σε επιχειρηματικό ή εμπορικό επίπεδο.

«Αυτή τη στιγμή, και οι δύο πλευρές βρίσκονται ακόμη σε μια φάση όπου επιδιώκουν να σταθεροποιήσουν κάπως περισσότερο την πολιτική κατάσταση», τόνισε ο Τσούι.

Το αγκάθι της Ταϊβάν

Όσον αφορά την Ταϊβάν, ο Σι κατέστησε για άλλη μια φορά σαφές ότι οι πωλήσεις αμερικανικών όπλων στο νησί αποτελούν «κόκκινη γραμμή» για την Κίνα.

Οι ΗΠΑ δεσμεύονται από τη νομοθεσία να παρέχουν στο αυτοδιοικούμενο νησί τα μέσα για την άμυνά του.

Τον Μάιο, ο Σι προειδοποίησε τον Τραμπ ότι ο κακός χειρισμός του ζητήματος θα μπορούσε να οδηγήσει τις δύο χώρες σε «σύγκρουση ή ακόμη και σε πολεμική αναμέτρηση».

Στη συνέχεια, ο Τραμπ καθυστέρησε την έγκριση ενός πακέτου εξοπλισμών ύψους 14 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την Ταϊβάν, χαρακτηρίζοντάς το «πολύ καλό διαπραγματευτικό χαρτί» στις σχέσεις με το Πεκίνο.

Την Πέμπτη (24/9) ο Σι, επανέλαβε την ελπίδα του ότι οι ΗΠΑ θα τηρήσουν τη «σωστή στάση», αντιτιθέμενες στην ανεξαρτησία της Ταϊβάν.

Η Κίνα διεκδικεί την Ταϊβάν - η οποία διαθέτει δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση - ως δικό της έδαφος και δεν έχει αποκλείσει τη χρήση βίας για να θέσει το νησί υπό τον έλεγχό της.

Στο τραπέζι η Τεχνητή Νοημοσύνη

Οι αναλυτές αναγκάστηκαν να διαβάσουν «ανάμεσα στις γραμμές» για να εκτιμήσουν την έκβαση των συζητήσεων των δύο ηγετών σχετικά με την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI).

Ο Τραμπ είχε γράψει σε ανάρτησή του στο Truth Social το πρωί της Πέμπτης (24/9) ότι ο ίδιος και ο Σι θα συζητούσαν για την «υπερ-νοημοσύνη» - ένας όρος που επινόησε πρόσφατα ο Τραμπ για την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) - αλλά άφησε να εννοηθεί ότι δεν ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για νέους κανονισμούς, παρά τις ανησυχίες παραγόντων του κλάδου ότι η θα μπορούσε τελικά η ΑΙ να αποτελέσει απειλή για τον άνθρωπο.

«Η Υπερ-νοημοσύνη (SI) θα αποτελέσει βασικό θέμα συζήτησης, αλλά θέλω να την αφήσω ακριβώς ως έχει», έγραψε ο Τραμπ.

«Αυτή είναι και η θέση της Κίνας», πρόσθεσε.

Στις δηλώσεις του την Πέμπτη (24/9), ο Σι ανέφερε ότι και οι δύο χώρες πρέπει να «διασφαλίσουν ότι η ανάπτυξη της AI θα παραμένει πάντα υπό ανθρώπινο έλεγχο» και ότι οι δύο χώρες πρέπει να εργαστούν προς αυτή την κατεύθυνση συνυπάρχοντας ειρηνικά.

Η ικανότητα των προηγμένων μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης να ξεφεύγουν από τον ανθρώπινο έλεγχο έχει πυροδοτήσει εκκλήσεις για αυστηρότερη εποπτεία, ιδίως όσον αφορά τις ΗΠΑ και την Κίνα, ως τους κορυφαίους παγκόσμιους παίκτες στον τομέα αυτό.

Ακόμη και τώρα παραμένει ασαφές αν οι δύο ηγέτες συμφώνησαν σε κάποια μέτρα διασφάλισης. Πέρα ​​από τις αναφορές του Σι δεν φαίνεται να προέκυψε κάτι ουσιαστικό. Ο Τραμπ, από την πλευρά του, έχει πρόσφατα χαρακτηρίσει «απάτη» τους φόβους περί αφανισμού της ανθρωπότητας εξαιτίας της εν λόγω τεχνολογίας.

Αναλυτές, πάντως εκτιμούν ότι ο έντονος ανταγωνισμός μεταξύ των δύο δυνάμεων στον τομέα της AI είναι πιθανό να περιορίσει τα περιθώρια για οτιδήποτε πέρα ​​από συμβολικές συμφωνίες.

Διπλωματία ή «διπλωματικό σόου»

Πολλοί ήταν εκείνοι, τέλος που έσπευσαν να πουν ότι δόθηκε προτεραιότητα στη φαντασμαγορία έναντι της ουσίας στα μείζονα ζητήματα κατά την επίσκεψη Σι στις ΗΠΑ.

Ο Κινέζος πρόεδρος αναφέρθηκε για άλλη μια φορά στην «Παγίδα του Θουκυδίδη», μια ακαδημαϊκή θεωρία σύμφωνα με την οποία ο ανταγωνισμός μεταξύ μιας ανερχόμενης και μιας καθιερωμένης δύναμης συχνά καταλήγει σε πόλεμο. Ο Σι δήλωσε ότι ο κίνδυνος αυτός «μπορεί να ξεπεραστεί» και απηύθυνε έκκληση για συνεργασία.

Υπενθυμίζεται ότι ο Κινέζος πρόεδρος είχε επικαλεστεί τη φράση κατά τη συνάντησή του με τον Τραμπ στο Πεκίνο τον Μάιο.

Ο Ντάνι Ράσελ, πρώην διπλωμάτης των ΗΠΑ που υπηρέτησε στην κυβέρνηση Ομπάμα, εξέφρασε την ανησυχία του για το γεγονός ότι οι δύο ηγέτες αφιέρωσαν περισσότερο χρόνο σε κοινωνικές και εθιμοτυπικές εκδηλώσεις παρά στην ίδια τη συνάντηση, η οποία διήρκεσε περίπου 90 λεπτά.

«Η μεγαλοπρέπεια και το πρωτόκολλο δεν ισοδυναμούν με πρόοδο. Τα πάντα είναι χαριτωμένα, αλλά αυτό που χρειάζεται η Αμερική είναι σπάνιες γαίες», δήλωσε ο Ράσελ στον Guardian.

«Αυτό που βλέπουμε δεν είναι τόσο διπλωματία όσο "διπλωματικό θέαμα" (diplotainment), το οποίο δεν θα συμβάλει ουσιαστικά στην επίλυση των σοβαρών προβλημάτων στις σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας», πρόσθεσε.

Στο επίσημο δείπνο της Πέμπτης προς τιμήν του Σι παρευρέθηκαν ισχυροί παράγοντες της Ουάσιγκτον και πλήθος δισεκατομμυριούχων, μεταξύ των οποίων οι: Τιμ Κουκ της Apple, Τζεφ Μπέζος της Amazon, Σουντάρ Πιτσάι της Alphabet, Σαμ Άλτμαν της OpenAI, Ίλον Μασκ της Tesla και Τζένσεν Χουάνγκ της Nvidia.