Διπλωματικός «μαραθώνιος» για την Αθήνα τον Οκτώβριο - ΟΗΕ, Κυπριακό και Ρούμπιο στην ατζέντα

Σύμφωνα με ανώτατη διπλωματική πηγή, η ελληνική Προεδρία αναμένεται να έχει ουσιαστικό ρόλο στη διαδικασία επιλογής του νέου Γενικού Γραμματέα, καθώς θα κληθεί να αναζητήσει κοινό έδαφος μεταξύ των μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας.

Η Αθήνα έχει ήδη διαμορφώσει εικόνα για τις υποψηφιότητες που θεωρεί ότι ανταποκρίνονται στις θέσεις αρχής της, με το ενδιαφέρον να στρέφεται πλέον στο ποιοι υποψήφιοι μπορούν να συγκεντρώσουν τη συναίνεση των Μονίμων Μελών.

Η ελληνική πλευρά έχει ήδη ξεκινήσει επαφές με υποψηφίους για τη θέση, ενώ ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης έχει χαρακτηρίσει την ελληνική Προεδρία ιδιαίτερα κρίσιμη, ακριβώς λόγω της συγκυρίας στον ΟΗΕ και της διαδικασίας διαδοχής στην ηγεσία του Οργανισμού.

Ελληνοτουρκικά: «Ο διάλογος συνεχίζεται, αλλά χωρίς εκπτώσεις»

Στο μέτωπο των ελληνοτουρκικών, η ίδια διπλωματική πηγή υπογράμμισε ότι οι δίαυλοι επικοινωνίας μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας «ουδέποτε έπαψαν», ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι η ελληνική πλευρά δεν προτίθεται να κάνει εκπτώσεις στις πάγιες θέσεις της.

«Η Ελλάδα παραμένει συνεπής, αλλά δεν πρόκειται να κάνει εκπτώσεις στις ελληνικές θέσεις», ήταν το μήνυμα που εξέπεμψε.

Οι τρεις βασικοί πυλώνες του Δομημένου Διαλόγου –τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, ο Πολιτικός Διάλογος και η Θετική Ατζέντα– συνεχίζονται, με την Αθήνα να θεωρεί ότι η επικοινωνία πρέπει να παραμείνει ενεργή και ότι η πρόσφατη ένταση πρέπει να αποκλιμακωθεί.

Όπως επισημάνθηκε, ωστόσο, αυτό δεν εξαρτάται αποκλειστικά από την ελληνική πλευρά.

Η ίδια πηγή σημείωσε ότι όταν η Τουρκία προχωρεί σε ενέργειες που έρχονται σε σύγκρουση με βασικές ελληνικές θέσεις, «βεβαίως θα υπάρχει και η αντίστοιχη απάντηση».

Η διατήρηση ανοικτών διαύλων με την Τουρκία αποτελεί και δημόσια τοποθέτηση της ελληνικής κυβέρνησης, με τον Γιώργο Γεραπετρίτη να έχει επισημάνει στις αρχές Σεπτεμβρίου ότι τα ζητήματα που βρίσκονται στο τραπέζι πρέπει να συζητούνται αποκλειστικά στη βάση του Διεθνούς Δικαίου.

Κυπριακό: Κινητικότητα, αλλά χαμηλές προσδοκίες

Πιο επιφυλακτική εμφανίζεται η Αθήνα ως προς τις άμεσες προοπτικές στο Κυπριακό.

Σύμφωνα με την ανώτατη διπλωματική πηγή, καταγράφεται «μεγάλη κινητικότητα», χωρίς όμως τα μέχρι στιγμής δεδομένα να επιτρέπουν ιδιαίτερη αισιοδοξία για ουσιαστική πρόοδο στο άμεσο μέλλον.

Η ίδια πηγή χαρακτήρισε «μη παραγωγική» την πρόσφατη τοποθέτηση του Τούρκου προέδρου για το Κυπριακό, παρά το γεγονός ότι η Άγκυρα εμφανίζεται να ακολουθεί ηπιότερη στάση στα ελληνοτουρκικά.

Για την Αθήνα, ιδιαίτερη σημασία έχει να διαμορφωθούν καλύτερες συνθήκες για την επανεκκίνηση της διαδικασίας, ώστε ο επόμενος Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ να παραλάβει ένα ευνοϊκότερο διπλωματικό περιβάλλον.

«Όχι» σε ευρωπαϊκούς αμυντικούς μηχανισμούς όσο υπάρχει το casus belli

Σαφής παραμένει και η ελληνική θέση απέναντι στην επιδίωξη της Τουρκίας να συμμετάσχει σε ευρύτερους ευρωπαϊκούς αμυντικούς μηχανισμούς.

Σύμφωνα με τη διπλωματική πηγή, για την Αθήνα πρόκειται για «ζήτημα αρχής», καθώς τέτοια συμμετοχή «δεν μπορεί να προχωρήσει όσο υφίσταται απειλή πολέμου».

Το θέμα παραμένει ένα από τα σημεία στα οποία η ελληνική πλευρά διαχωρίζει ξεκάθαρα τη συνέχιση του διαλόγου με την Άγκυρα από τις πάγιες θέσεις της σε ζητήματα κυριαρχίας και ασφάλειας.

Ανησυχία για την ενεργειακή ασφάλεια – «Δεν υπάρχει θέμα επάρκειας»

Στο διπλωματικό επιτελείο καταγράφεται παράλληλα έντονη ανησυχία για την ενεργειακή ασφάλεια εν μέσω της παρατεταμένης διεθνούς αστάθειας.

«Όλοι είναι σε κατάσταση μεγάλης ανησυχίας», ανέφερε η ίδια πηγή, τονίζοντας ότι απαιτείται σχεδιασμός ακόμη και για το ενδεχόμενο μιας παρατεταμένης κρίσης.

Για την Ελλάδα, πάντως, η εκτίμηση είναι ότι δεν τίθεται ζήτημα επάρκειας για τον φετινό χειμώνα, με βάση τα υφιστάμενα αποθέματα.

Ιράν: Ανοικτός ο δίαυλος, χωρίς προσδοκίες για άμεση αποκλιμάκωση

Η Αθήνα διατηρεί παράλληλα ανοικτή γραμμή επικοινωνίας με την Τεχεράνη, όπως φάνηκε και από τη συνάντηση του υπουργού Εξωτερικών με τον Ιρανό ομόλογό του.

Κατά την ελληνική εκτίμηση, ωστόσο, δεν υπάρχουν επί του παρόντος ισχυρές ενδείξεις για άμεση ειρήνευση στην περιοχή, καθώς η ιρανική πλευρά δεν εμφανίζεται διατεθειμένη να υπαναχωρήσει από βασικά αιτήματά της.

Στη συνάντηση των δύο υπουργών, σύμφωνα με τη διπλωματική πηγή, μεταφέρθηκαν οι ελληνικές θέσεις για την ελευθερία της ναυσιπλοΐας και τη θαλάσσια ασφάλεια.

Άνοιγμα σε Ασία, Αφρική και Λατινική Αμερική

Ιδιαίτερο βάρος δίνει η ελληνική διπλωματία και στη διεύρυνση των επαφών της πέρα από τους παραδοσιακούς εταίρους της.

Στο περιθώριο των επαφών στη Νέα Υόρκη, η ελληνική πλευρά δέχθηκε μεγάλο αριθμό αιτημάτων για διμερείς συναντήσεις, με προτεραιότητα σε χώρες της Ασίας, της Αφρικής και της Λατινικής Αμερικής.

Ειδική αναφορά έγινε στην Ινδία, τη Βραζιλία και το Πακιστάν, καθώς και στις προσπάθειες ενίσχυσης του ελληνικού αποτυπώματος στη Λατινική Αμερική.

Στο ίδιο πλαίσιο πραγματοποιήθηκαν ή προγραμματίστηκαν επαφές με την Ερυθραία, τη Λιβύη, την Αλγερία, τη Σομαλία και την Αίγυπτο.

Για την Αλγερία υπογραμμίστηκε ιδιαίτερα η σημασία της ως ενεργειακού εταίρου, ενώ στην περίπτωση της Σομαλίας το ενδιαφέρον συνδέεται τόσο με τη συνεργασία στο Συμβούλιο Ασφαλείας όσο και με τη θαλάσσια ασφάλεια.

Στην Ελλάδα ο Μάρκο Ρούμπιο για τον Στρατηγικό Διάλογο

Ιδιαίτερη θέση στο διπλωματικό πρόγραμμα έχει και η σχέση Αθήνας - Ουάσιγκτον.

Η ανώτατη διπλωματική πηγή χαρακτήρισε «πολύ καλές» τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις και επιβεβαίωσε ότι ο Μάρκο Ρούμπιο αναμένεται στην Ελλάδα στο πλαίσιο του 6ου γύρου του Στρατηγικού Διαλόγου.

Η επικείμενη επίσκεψη είχε ήδη προαναγγελθεί από την ελληνική πλευρά, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένη ημερομηνία.

Κατά την Αθήνα, οι σχέσεις με τις ΗΠΑ κινούνται σε πλαίσιο «βαθιάς συνεργασίας», η οποία συνεχίζει να διευρύνεται, ενώ η ελληνική διπλωματία συνδέει τη διεθνή θέση της χώρας με το κεφάλαιο που έχει οικοδομηθεί τα τελευταία χρόνια μέσω της συνέργειας εξωτερικής πολιτικής, άμυνας και οικονομίας.