Έγκριση της ΕΕ για τα πρώτα πέντε κοινά αμυντικά προγράμματα 325 εκατ. ευρώ - Πού συμμετέχει η Αθήνα

Συνολικά κατατέθηκαν εννέα προτάσεις και μετά την αξιολόγηση, και λαμβάνοντας υπόψη τη γνώμη του Ύπατου Εκπροσώπου της ΕΕ για την Εξωτερική Πολιτική και της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Άμυνας, η Κομισιόν πρότεινε στις 3 Ιουλίου 2026 τη λίστα με τα πέντε έργα που τελικά εγκρίθηκαν.

Τα πέντε επιλεγμένα έργα θα λάβουν αρχική χρηματοδότηση από την ΕΕ, ενώ παράλληλα δημιουργούν τις προϋποθέσεις για πιθανή πρόσθετη στήριξη μέσω του μελλοντικού Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανταγωνιστικότητας.

Τα πέντε ευρωπαϊκά αμυντικά προγράμματα

1. DECODER – Ευρωπαϊκή ανθεκτικότητα σε drones και αντι-drone συστήματα

Το πρόγραμμα Drone and Counter-Drone European Resolve (DECODER) στοχεύει στην ανάπτυξη, παραγωγή και επιχειρησιακή ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων, αλλά και τεχνολογιών αντιμετώπισης εχθρικών drones και αναμένεται να κοστίσει μεταξύ 3,5 δισεκατομμυρίων ευρώ και 5,5 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Στόχος είναι να καλυφθούν κρίσιμα κενά στις δυνατότητες των ευρωπαϊκών χωρών, σε μια περίοδο κατά την οποία τα drones έχουν εξελιχθεί σε καθοριστικό παράγοντα στα σύγχρονα πεδία μάχης, ιδιαίτερα στον πόλεμο στην Ουκρανία.

2. IMSD – Προστασία θαλασσών και υποθαλάσσιων υποδομών

Το πρόγραμμα Integrated Maritime and Seabed Defence (IMSD) αφορά τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου και διαλειτουργικού συστήματος άμυνας στη θάλασσα και στον βυθό.

Στόχος είναι η καλύτερη ανίχνευση, αποτροπή και αντιμετώπιση απειλών που αφορούν θαλάσσιες περιοχές, κρίσιμες υποδομές και υποθαλάσσια καλώδια.

3. SPACE – Ευρωπαϊκές δυνατότητες στο διάστημα

Το πρόγραμμα SPACE αποσκοπεί στην ενίσχυση των ευρωπαϊκών διαστημικών δυνατοτήτων σε κρίσιμους τομείς.

Περιλαμβάνει δορυφόρους έγκαιρης προειδοποίησης για τον εντοπισμό εκτοξεύσεων πυραύλων, δορυφορικές επικοινωνίες, υπηρεσίες πληροφοριών, επιτήρησης και αναγνώρισης, καθώς και συστήματα ακριβούς εντοπισμού και συγχρονισμού.

Παράλληλα, προβλέπει ενίσχυση των δυνατοτήτων στον ηλεκτρονικό πόλεμο πλοήγησης και τη γρήγορη εκτόξευση δορυφόρων αντικατάστασης σε περίπτωση ανάγκης.

4. EU-FIAMD – Ευρωπαϊκή αντιαεροπορική και αντιπυραυλική ασπίδα

Το πρόγραμμα EU Federated Integrated Air and Missile Defence including Early Warning (EU-FIAMD) αφορά τη δημιουργία κοινής ευρωπαϊκής ικανότητας ολοκληρωμένης αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής άμυνας και το κόστος του αναμένεται να ανέλθει σε 55-80 δισεκατομμύρια ευρώ έως το 2040.

Περιλαμβάνει συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης για επερχόμενες απειλές, καθώς και συντονισμένες δομές διοίκησης και ελέγχου.

5. Eastern Flank Watch – Ενίσχυση της ανατολικής πτέρυγας

Το πρόγραμμα Eastern Flank Watch (EFW) επικεντρώνεται στην προστασία των ανατολικών συνόρων των συμμετεχουσών χωρών.

Καλύπτει πολλαπλά πεδία επιχειρήσεων, όπως ξηρά, αέρα, θάλασσα, κυβερνοχώρο και άλλους τομείς, με στόχο την ενίσχυση της συνολικής αμυντικής ετοιμότητας, ενώ το κόστος του εκτιμάται ότι θα κυμανθεί μεταξύ 60 και 100 δισεκατομμυρίων ευρώ έως το 2036.

«Παρούσα» και η Αθήνα

Αξίζει να σημειωθεί ότι η Ελλάδα συμμετέχει στα τέσσερα από τα πέντε έργα που εγκρίθηκαν σήμερα, δηλαδή στα προγράμματα για τα drones και τα συστήματα αντιμετώπισής τους, την ολοκληρωμένη θαλάσσια και υποθαλάσσια άμυνα, τις διαστημικές δυνατότητες και την ολοκληρωμένη αντιαεροπορική και αντιπυραυλική άμυνα. Η Ελλάδα δεν συμμετέχει στο πρόγραμμα «Eastern Flank Watch».

Τα ευρωπαϊκά αμυντικά έργα κοινού ενδιαφέροντος αποτελούν μεγάλης κλίμακας βιομηχανικές πρωτοβουλίες, μέσω των οποίων τα κράτη-μέλη μπορούν να συνεργάζονται για την ανάπτυξη αμυντικών συστημάτων, που είναι πολύ μεγάλα ή σύνθετα για να υλοποιηθούν από μία μόνο χώρα.

Σύμφωνα με την επίσημη ατζέντα, οι υπουργοί Άμυνας σήμερα στις Βρυξέλες συζητούν μεταξύ άλλων, για την αντιμετώπιση των υβριδικών απειλών, την κατάσταση στη Μέση Ανατολή και τις επιπτώσεις της στην Ευρωπαϊκή Ασφάλεια, καθώς και για τις εξελίξεις στην Ουκρανία. Το «παρών» δίνει και υπουργός Άμυνας, Νίκος Δένδιας.

Και το Κίεβο στα 4 από τα 5 προγράμματα

Αναμφίβολα πρόκειται για ένα βήμα προς την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής αυτονομίας και σύμφωνα με την ανακοίνωση που εξέδωσε το Ευρωκοινοβούλιο, τα έργα καλύπτουν πέντε τομείς προτεραιότητας: μη επανδρωμένα αεροσκάφη και συστήματα καταπολέμησης μη επανδρωμένων αεροσκαφών, θαλάσσια άμυνα και άμυνα του βυθού, διαστημική, αεροπορική και πυραυλική άμυνα, και ενίσχυση της ασφάλειας στην ανατολική πλευρά της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ).

Κατά μέσο όρο, 18 κράτη μέλη συμμετέχουν σε κάθε έργο και η Ουκρανία συμμετέχει σε 4 από τις 5 πρωτοβουλίες. Αυτά τα προγράμματα προορίζονται να καλύψουν ολόκληρη την πορεία, από την ανάπτυξη δυνατοτήτων έως την ανάπτυξη και τις επιχειρήσεις.

Κάλας: «Πρέπει να είμαστε σε εγρήγορση»

Οι εκθέσεις των υπηρεσιών πληροφοριών δείχνουν ότι η Ρωσία σχεδιάζει περισσότερες πράξεις δολιοφθοράς στην Ευρώπη, δήλωσε τη Δευτέρα η επικεφαλής εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ Κάγια Κάλας.

«Πρέπει να είμαστε σε εγρήγορση, επειδή βλέπουμε στις πληροφορίες ότι η Ρωσία σχεδιάζει περισσότερες πράξεις δολιοφθοράς και επιθέσεις κατά της δημοκρατίας μας – για να διχάσει την κοινωνία μας, να εκφοβίσει τις κοινωνίες μας ώστε να μην βοηθήσουν την Ουκρανία», δήλωσε ο Κάλλας πριν από μια συνάντηση των υπουργών Άμυνας της ΕΕ στις Βρυξέλλες.

Οι ευρωπαϊκές χώρες θα πρέπει να είναι σε θέση να δράσουν πριν από τέτοιες επιθέσεις, λέει ο Κάλλας.

Συνεχής έλεγχος προόδου από την ΕΕ

Αξίζει να σημειωθεί ότι η Επιτροπή θα υποστηρίξει την εφαρμογή των προγραμμάτων και θα παρακολουθεί την πρόοδο σε σχέση με τους συμφωνημένους στόχους και τα ορόσημα.

«Η σημερινή απόφαση δείχνει ότι η Ευρώπη μπορεί να είναι φιλόδοξη και να τηρεί τις υποσχέσεις της. Τα κράτη μέλη, με την υποστήριξη της ΕΕ, ενώνουν τις δυνάμεις τους, συγκεντρώνουν την εμπειρογνωμοσύνη τους και επενδύουν από κοινού στις δυνατότητες που χρειαζόμαστε», σχολίασε ο Άντριους Κουμπίλιους, επίτροπος Άμυνας και Διαστήματος.

«Τα έργα αυτά αποδεικνύουν την πρακτική συνεργασία μεταξύ των κρατών - μελών για την ασφάλεια της Ευρώπης. Σε στενή συνεργασία με τους εταίρους μας, τη Νορβηγία και την Ουκρανία, κάνουμε αποφασιστικά βήματα για την προστασία του διαστήματος, του εναέριου χώρου, των θαλασσών, των υποθαλάσσιων καλωδίων και των πολιτών μας», δήλωσε σχετικά η υπουργός Άμυνας της Ιρλανδίας, Έλεν ΜακΈντι, η χώρα της οποίας ασκεί την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ.