Σχέδιο Μακρόν - Μερτς για νέο εμπορικό «όπλο» της ΕΕ – Στο βάθος η Κίνα

Σε κοινή επιστολή τους προς την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, οι δύο ηγέτες προειδοποιούν ότι το εμπόριο χρησιμοποιείται όλο και συχνότερα ως μέσο πολιτικής και οικονομικής πίεσης. Για τον λόγο αυτό, υποστηρίζουν ότι η ΕΕ χρειάζεται ένα νέο νομικό πλαίσιο, ικανό να ενεργοποιείται γρήγορα και χωρίς πολύπλοκες γραφειοκρατικές διαδικασίες.

Προτεινόμενο εργαλείο

Το προτεινόμενο εργαλείο θα μπορούσε, ως έσχατο μέτρο, να φτάνει έως τον άμεσο αποκλεισμό αγαθών και υπηρεσιών μιας χώρας από την ευρωπαϊκή ενιαία αγορά.

Στόχος είναι οι Βρυξέλλες να μπορούν να απαντούν αποτελεσματικά σε ενέργειες όπως η διακοπή της προμήθειας κρίσιμων πρώτων υλών, οι υπερβολικές κρατικές επιδοτήσεις, οι πρακτικές ντάμπινγκ και η χειραγώγηση νομισμάτων.

Σύμφωνα με γερμανική κυβερνητική πηγή, η ΕΕ θα πρέπει να διαθέτει τη δυνατότητα να «προκαλεί αντίστοιχη ζημιά με εκείνη που υφίσταται», ώστε να αποτρέπει τη χρήση του εμπορίου ως μέσου εξαναγκασμού.

Παρίσι και Βερολίνο θεωρούν ότι τα σημερινά ευρωπαϊκά εργαλεία είναι αργά και περιορισμένα σε σύγκριση με το εμπορικό οπλοστάσιο των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κίνας. Προτείνουν, επίσης, έναν μηχανισμό διαφοροποίησης των προμηθειών, ώστε να μειωθεί η εξάρτηση της Ευρώπης από μεμονωμένες χώρες ή επιχειρήσεις για κρίσιμα προϊόντα.

Στο βάθος η Κίνα

Παρότι η Κίνα δεν κατονομάζεται στην επιστολή, αποτελεί την κύρια πηγή ανησυχίας για την ευρωπαϊκή βιομηχανία. Ο επίτροπος Εμπορίου Μάρος Σέφτσοβιτς αναμένεται να μεταβεί την Πέμπτη και την Παρασκευή στο Πεκίνο, σε μια προσπάθεια εξισορρόπησης των εμπορικών σχέσεων.

Το έλλειμμα της ΕΕ στις συναλλαγές της με την Κίνα έφτασε το 2025 περίπου το ένα δισεκατομμύριο ευρώ ημερησίως. Οι Βρυξέλλες αποδίδουν μεγάλο μέρος της ανισορροπίας σε πρακτικές του Πεκίνου που, όπως υποστηρίζουν, απειλούν νευραλγικούς κλάδους της ευρωπαϊκής οικονομίας, από την αυτοκινητοβιομηχανία και τη χημική βιομηχανία έως τα φάρμακα και τα βιομηχανικά μηχανήματα.

Η φον ντερ Λάιεν είχε προειδοποιήσει τον Σεπτέμβριο ότι το εμπορικό έλλειμμα έχει φτάσει σε «σημείο καμπής», συνδέοντας το λεγόμενο «κινεζικό σοκ» με την αποβιομηχάνιση της Ευρώπης.

Στα πρότυπα του αμερικανικού Section 301

Μία από τις επιλογές που εξετάζονται είναι η δημιουργία ενός μηχανισμού αντίστοιχου με το αμερικανικό Section 301, το οποίο επιτρέπει στην Ουάσινγκτον να επιβάλλει γρήγορα και στοχευμένα πρόσθετους δασμούς σε προϊόντα χωρών που κατηγορούνται για αθέμιτες εμπορικές πρακτικές.

Οι γαλλογερμανικές προτάσεις αναμένεται να παρουσιαστούν στη σύνοδο κορυφής της ΕΕ στα μέσα Οκτωβρίου. Παρίσι και Βερολίνο διευκρινίζουν ότι τα νέα μέτρα θα πρέπει να εφαρμόζονται με τους ίδιους όρους απέναντι σε όλους τους εμπορικούς εταίρους και να είναι συμβατά με τους κανόνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου.