Ρωσική ρουλέτα για τον Τραμπ τα «δώρα» σε Πούτιν - Ανησυχία στην Ευρώπη, προβληματισμός στις ΗΠΑ

Μόλις τρεις εβδομάδες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές, ο Τραμπ αναθερμαίνει τις σχέσεις του με τον Ρώσο πρόεδρο ο οποίος αποδοκιμάζεται από την πλειοψηφία των Αμερικανών ακόμη και από το εσωτερικό του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος.

Σύμφωνα με ανάλυση του Axios, μέσα σε διάστημα λίγων ημερών ο Τραμπ προχώρησε σε αποφάσεις και δημόσιες τοποθετήσεις που ευνοούν τη Μόσχα, χωρίς να είναι εξίσου σαφές ποια ανταλλάγματα έχουν εξασφαλίσει οι Ηνωμένες Πολιτείες.

Η νέα προσέγγιση του Λευκού Οίκου απέναντι στο Κρεμλίνο αναζωπυρώνει ταυτόχρονα μια πολιτική συζήτηση που ακολουθεί τον Τραμπ σχεδόν από την πρώτη ημέρα της εισόδου του στην αμερικανική προεδρική πολιτική.

Οι κινήσεις Τραμπ υπέρ του Πούτιν

Η νέα περίοδος έντασης άρχισε μετά την επικοινωνία Τραμπ και Πούτιν την Παρασκευή. Ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε συμφωνία που ανοίγει τον δρόμο για την επιστροφή εκατομμυρίων τόνων ρωσικού ντίζελ στις διεθνείς αγορές. Η κίνηση αυτή χαλαρώνει στην πράξη μέρος της οικονομικής πίεσης που είχε ασκηθεί στη Ρωσία μέσω των κυρώσεων με στόχο τον περιορισμό των εσόδων που μπορούν να στηρίξουν την πολεμική της προσπάθεια.

Μία ημέρα αργότερα, ο Τραμπ έστρεψε τα πυρά του εναντίον του Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Επέκρινε τις ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια και έφθασε στο σημείο να ζητήσει από την Ουκρανία να αντικαταστήσει τον πρόεδρό της, κλιμακώνοντας ακόμη περισσότερο τη δημόσια αντιπαράθεσή του με το Κίεβο.

Την Κυριακή ακολούθησε μία ακόμη αιφνιδιαστική εξέλιξη. Ο Τραμπ ανακοίνωσε άμεση «ενεργειακή εκεχειρία», χωρίς προηγουμένως να έχει υπάρξει σχετική συνεννόηση με τον Ζελένσκι, σύμφωνα με το Axios. Ωστόσο, οι ρωσικές επιθέσεις εναντίον ενεργειακών υποδομών της Ουκρανίας συνεχίστηκαν, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει υπάρξει εμφανής αντίδραση ή επιβολή συνεπειών από την Ουάσινγκτον.

Η στάση του Αμερικανού προέδρου επεκτάθηκε τη Δευτέρα και σε ένα ακόμη μέτωπο, αυτό του πολέμου με το Ιράν. Ο Τραμπ απέρριψε αναφορές που βασίζονταν σε πληροφορίες των προηγούμενων μηνών και σύμφωνα με τις οποίες η Μόσχα συνέδραμε την Τεχεράνη παρέχοντας στοιχεία για αμερικανικούς στρατιωτικούς στόχους.

Την Τρίτη υπερασπίστηκε εκ νέου τη συμφωνία για το ρωσικό ντίζελ και υποβάθμισε τις ανησυχίες ότι τα νέα έσοδα θα μπορούσαν να ενισχύσουν οικονομικά τη ρωσική πολεμική μηχανή.

Αυτή τη φορά, όμως, οι αντιδράσεις δεν προήλθαν μόνο από τους Δημοκρατικούς. Ρεπουμπλικανοί γερουσιαστές επέκριναν ανοιχτά την απόφαση, με ορισμένους να κάνουν λόγο για «προδοσία» και για ένα «δώρο στον αντίπαλο».

Το βασικό ερώτημα που θέτουν οι επικριτές του Λευκού Οίκου αφορά τα οφέλη που αποκομίζουν οι Ηνωμένες Πολιτείες από τη νέα πολιτική έναντι της Μόσχας.

Για τη Ρωσία, τα οικονομικά πλεονεκτήματα από την επαναφορά μεγάλων ποσοτήτων ντίζελ στη διεθνή αγορά είναι περισσότερο εμφανή. Αντίθετα, αναλυτές της ενεργειακής αγοράς εκφράζουν αμφιβολίες για το κατά πόσο η συγκεκριμένη συμφωνία μπορεί να οδηγήσει σε ουσιαστική αποκλιμάκωση των τιμών των καυσίμων στις ΗΠΑ, οι οποίες έχουν αυξηθεί σημαντικά εν μέσω του πολέμου με το Ιράν.

Η κυβέρνηση Τραμπ παρουσιάζει πάντως εντελώς διαφορετική εικόνα. Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Άννα Κέλι υποστήριξε ότι η συμφωνία θα συμβάλει στη μείωση του κόστους για αγρότες, οδηγούς φορτηγών και αμερικανικά νοικοκυριά. Παράλληλα, σημείωσε ότι ο πρόεδρος ζητά τόσο από τη Ρωσία όσο και από την Ουκρανία να σταματήσουν τα πλήγματα σε διυλιστήρια, καθώς θεωρεί ότι οι συγκεκριμένες επιθέσεις πιέζουν προς τα πάνω τις τιμές και επιβαρύνουν τους Αμερικανούς καταναλωτές.

Ανησυχία στην Ευρώπη

Οι κινήσεις της Ουάσινγκτον δημιουργούν ταυτόχρονα νέες ανησυχίες στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού.

Οι ευρωπαϊκές χώρες του ΝΑΤΟ βρίσκονται αντιμέτωπες με ένα περιβάλλον αυξημένων απειλών, την ώρα που η Ρωσία κατηγορείται για ενίσχυση υβριδικών επιχειρήσεων που περιλαμβάνουν δολιοφθορές, κυβερνοεπιθέσεις και περιστατικά με drones.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, η προσέγγιση Τραμπ απέναντι στον Πούτιν εντείνει τους φόβους για απόκλιση μεταξύ ΗΠΑ και Ευρωπαίων συμμάχων ως προς τον τρόπο αντιμετώπισης της Ρωσίας.

Ο ίδιος ο Τραμπ, πάντως, εξακολουθεί να παρουσιάζει τον Πούτιν ως περισσότερο πρόθυμο για μια συμφωνία τερματισμού του πολέμου σε σχέση με τον Ουκρανό πρόεδρο. Μιλώντας σε δημοσιογράφους τη Δευτέρα, υποστήριξε ότι, κατά την εκτίμησή του, ο Ρώσος ηγέτης επιθυμεί μια συμφωνία περισσότερο από τον Ζελένσκι.

Προβληματισμός στους Ρεπουμπλικάνους

Η χρονική στιγμή της νέας προσέγγισης με τη Μόσχα προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία στους Ρεπουμπλικάνους, καθώς η μάχη για τον έλεγχο του Κογκρέσου βρίσκεται στην τελική ευθεία.

Δημοσκόπηση της YouGov τον Ιανουάριο έδειξε ότι το 81% των ψηφοφόρων που είχαν στηρίξει τον Τραμπ στις εκλογές του 2024 διατηρούσε αρνητική άποψη για τον Βλαντιμίρ Πούτιν. Το στοιχείο αυτό καθιστά πολιτικά δύσκολη τη διαχείριση των τελευταίων επιλογών του προέδρου για Ρεπουμπλικανούς υποψηφίους που δίνουν αμφίρροπες εκλογικές μάχες.

Το διακύβευμα είναι μεγάλο και για τον ίδιο τον Λευκό Οίκο. Ενδεχόμενη απώλεια του ελέγχου του Κογκρέσου θα μπορούσε να δυσκολέψει σημαντικά την προώθηση της νομοθετικής ατζέντας του Τραμπ, ενώ θα άνοιγε τον δρόμο για κοινοβουλευτικές έρευνες και κλητεύσεις σε βάρος στελεχών της κυβέρνησής του.

Για τους Ρεπουμπλικάνους το ερώτημα πλέον είναι εάν οι επιλογές του αμερικανού προέδρου απέναντι στη Ρωσία, θα επηρεάσουν τους υποψηφίους που βρίσκονται στα ψηφοδέλτια και τρεις εβδομάδες πριν ανοίξουν οι κάλπες, καλούνται να υπερασπιστούν την κοινοβουλευτική πλειοψηφία του κόμματός τους.