Ανάλυση CNNi: Πώς η «παράξενη» σχέση μεταξύ Τραμπ και Πούτιν πιέζει ασφυκτικά το Κίεβο

Όπως γράφει σε ανάλυσή του το CNNi πριν από μια εβδομάδα, μια τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ του προέδρου των ΗΠΑ και του Ρώσου ομολόγου του φαινόταν να αφορά μια επείγουσα διευκρίνιση σχετικά με ένα πιθανό ξέσπασμα πανώλης στη Σιβηρία.

Αντ' αυτού, προέκυψε μια αμφιλεγόμενη συμφωνία για την αγορά ρωσικού ντίζελ και στη συνέχεια η απαίτηση του Τραμπ για αλλαγή ηγεσίας στην Ουκρανία που προκάλεσε οργή στη χώρα.

Για μέρες αυξάνονταν οι φόβοι της Ευρώπης για περιορισμό της αμερικανικής στρατιωτικής βοήθειας και της ανταλλαγής πληροφοριών προς την Ουκρανία και τις τελευταίες 48 ώρες, φάνηκε πως αυτά μπορούν να γίνουν πραγματικότητα.

«Τυφλό» το Κίεβο απέναντι στους ρωσικούς πυραύλους

Για δεύτερη φορά μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε δημόσια ότι οι δυτικοί σύμμαχοι δεν παρείχαν στο Κίεβο την καθιερωμένη έγκαιρη προειδοποίηση για τις επικείμενες επιθέσεις με ρωσικούς βαλλιστικούς πυραύλους.

Οι αμερικανικοί δορυφόροι αποτελούν τα «μάτια» της ουκρανικής αεράμυνας, προσφέροντας πολύτιμα λεπτά στους αμάχους για να κρυφτούν στα καταφύγια.

Συνολικά 39 ρωσικοί πύραυλοι σφυροκόπησαν την Ουκρανία, ενώ ο Αμερικανός πρόεδρος αρνήθηκε κατηγορηματικά ότι σταμάτησε την παροχή πληροφοριών, δηλώνοντας: «Τους βοηθάμε και μοιραζόμαστε πληροφορίες».

Ωστόσο, η δήλωση Τραμπ δεν αποκλείει το ενδεχόμενο η ροή των πληροφοριών να έχει μειωθεί ποσοτικά ή να μην μεταδίδεται πλέον σε πραγματικό χρόνο.

Με τους νεκρούς από τις ρωσικές επιδρομές να είναι συχνά δεκάδες, καθώς η Μόσχα επιδιώκει να διευρύνει ακόμη περισσότερο το μπαράζ επιθέσεων, μια ξαφνική διακοπή των προειδοποιήσεων θα οδηγούσε σε βαρύ κόστος σε ανθρώπινες ζωές για την Ουκρανία.

«Φρένο» και στο δορυφορικό internet του Έλον Μασκ

Οι πιέσεις του Λευκού Οίκου φαίνεται πως επεκτείνονται και στον τεχνολογικό τομέα.

Σύμφωνα με πληροφορίες, επιβλήθηκαν σημαντικοί περιορισμοί ταχύτητας στο δορυφορικό δίκτυο Starlink, το οποίο είναι ζωτικής σημασίας για τις επιχειρήσεις των ουκρανικών drones και των συστημάτων αναχαίτισης.

Η κίνηση αυτή μπορεί να ισοδυναμεί με κατάργηση της ειδικής, αναβαθμισμένης δυνατότητας που είχε διαπραγματευτεί προσωπικά ο πρώην υπουργός Άμυνας της Ουκρανίας, Μιχάιλο Φέντοροφ, με τον ιδιοκτήτη της SpaceX, Έλον Μασκ.

Αν και δεν πρόκειται για πλήρη διακοπή της υπηρεσίας –όπως είχε συμβεί με το «μπλόκο» της Starlink εντός της Ρωσίας το περασμένο καλοκαίρι, το οποίο είχε καθηλώσει τις ρωσικές επιχειρήσεις– αποτελεί μια ξεκάθαρη προσβολή με τεράστια επιχειρησιακή σημασία.

Ουκρανοί αξιωματούχοι τονίζουν μάλιστα πως μια τέτοια απόφαση θα μπορούσε να ληφθεί μόνο κατόπιν εντολής του Λευκού Οίκου.

Το παρασκήνιο των εκβιασμών και το «ντίζελ»

Ευρωπαίοι και Ουκρανοί διπλωμάτες προειδοποιούσαν εδώ και μέρες ότι οι ΗΠΑ απειλούσαν με αντίποινα, εάν το Κίεβο δεν σταματούσε τα πλήγματα εναντίον των ρωσικών διυλιστηρίων.

Ο Πρόεδρος Τραμπ έχει ισχυριστεί –αν και σε μεγάλο βαθμό παραπλανητικά– ότι οι ουκρανικές επιθέσεις στις πετρελαϊκές υποδομές της Μόσχας ευθύνονται για την εκτόξευση των τιμών των καυσίμων στις ΗΠΑ, επιλέγοντας να αγνοήσει τον ρόλο που έχει διαδραματίσει το Στενό του Ορμούζ σε αυτή την παγκόσμια οικονομική καταστροφή.

Η ταυτόχρονη επιβράδυνση του Starlink και η ξαφνική έλλειψη των αμερικανικών προειδοποιήσεων για τους ρωσικούς βαλλιστικούς πυραύλους δείχνουν, κατά πολλούς, ότι οι απειλές του Λευκού Οίκου άρχισαν πλέον να μετουσιώνονται σε μια σκληρή πραγματικότητα για την Ουκρανία.

Ο Πρόεδρος Τραμπ έχει αρνηθεί ότι συμβαίνει κάτι τέτοιο, αλλά αυτό από μόνο του δεν αποτελεί οριστική απόδειξη ότι οι ισχυρισμοί είναι ψευδείς. Από τη στιγμή που μίλησε με τον Πούτιν, ο Τραμπ άλλαξε και πάλι στάση: ενώ είχε αποφασίσει να επιτρέψει επιτέλους στην Ουκρανία να κατασκευάσει τους δικούς της πυραύλους αναχαίτισης Patriot —μια κίνηση υψηλού προφίλ και ζωτικής σημασίας για την οποία υπήρχε μακρά κωλυσιεργία— μετακινήθηκε στη θέση ότι το πραγματικό εμπόδιο για την ειρήνη είναι ο Ζελένσκι, ο πρόεδρος της χώρας που δέχθηκε την εισβολή, ο οποίος ζητά άμεση κατάπαυση του πυρός για περισσότερο από έναν χρόνο.

Ο Τραμπ μοιάζει να μην ανησυχεί όταν ο Πούτιν επιτίθεται σε ουκρανικές ενεργειακές εγκαταστάσεις εν μέσω της ανακηρυγμένης «ενεργειακής εκεχειρίας». Ή όταν οι πράκτορες του Πούτιν σχεδιάζουν να δολοφονήσουν έναν αντιφρονούντα στην Ουάσιγκτον. Ή όταν οι αμερικανικές επιχειρήσεις δέχονται ανελέητα χτυπήματα στην Ουκρανία. Υπάρχουν στιγμές που ο Τραμπ φαίνεται απλώς αποφασισμένος να βλάψει την Ουκρανία και να καταστρέψει τη θέση της.

Οι εικασίες ίσως αναβιώσουν το παλιό κλισέ ότι ο Τραμπ, ως διαπραγματευτής ακινήτων, επιδιώκει να πιέσει τους υπεργολάβους του (σ.σ. την Ουκρανία) για να προχωρήσει η συμφωνία ή να διαμορφώσει μια τιμή πιο ελκυστική για τον τελικό του καταναλωτή... τον Πούτιν, τον οποίο έχει ορθώς αξιολογήσει ότι βρίσκεται στο τιμόνι του πολέμου και, επομένως, οποιασδήποτε ειρηνευτικής συμφωνίας.

Ωστόσο, η χρονική στιγμή αυτής της πίεσης σπάνια συμπίπτει με την ολοκλήρωση μιας συμφωνίας, ούτε φαίνεται να στηρίζεται στη λογική.

Η απόφαση του Τραμπ να άρει τις κυρώσεις στο ρωσικό ντίζελ, σύμφωνα με τις περισσότερες αναλύσεις, δεν θα επηρεάσει τις τιμές στις αμερικανικές αντλίες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές (mid-terms), αλλά είναι πιθανό να γεμίσει τα ταμεία του Κρεμλίνου με μετρητά που έχει απεγνωσμένα ανάγκη.

Ο Ζελένσκι και οι Ευρωπαίοι σύμμαχοί του έχουν δει αυτή την αμφιταλάντευση αρκετές φορές ώστε να έχουν αποκτήσει ανοσία στον συναισθηματικό της αντίκτυπο, και ίσως ακόμη και να είναι χαλαροί σχετικά με το πόσο μπορεί να διαρκέσει.

Ίσως λίγη περισσότερη «χειραγώγηση» του Τραμπ από τον Μακρόν της Γαλλίας, ή ακόμα ένα τηλεφώνημα από τον Ρούτε του ΝΑΤΟ, ή μια επίσκεψη από τη Μελόνι της Ιταλίας, να κάνουν τον Αμερικανό πρόεδρο να αλλάξει ξανά στάση.

Πράγματι, ο Ζελένσκι βρισκόταν στο Λονδίνο την Τετάρτη, και το θέμα σίγουρα θα συζητήθηκε.

Μυστήριο η... συμπάθεια Τραμπ για τη Ρωσία

Ωστόσο, η επίμονη συμπάθεια του Τραμπ για τις θέσεις της Ρωσίας παραμένει ένα μυστήριο της εποχής. Οι επικριτές του υποστηρίζουν ότι είναι απίθανο να επιτύχει τον προφανή στόχο του για μια ειρηνευτική συμφωνία, είναι ασύμβατη με τα μακροπρόθεσμα συμφέροντα ασφαλείας των Ηνωμένων Πολιτειών και αγνοεί τον ρόλο της Μόσχας στην παροχή βοήθειας προς το Ιράν, γεγονός που συνεχίζει να φέρνει σε δύσκολη θέση τον Τραμπ και να τραυματίζει Αμερικανούς στρατιώτες.

Υπάρχει όμως ένας εγγενής κίνδυνος στην τρέχουσα κατάσταση πραγμάτων, τόσο για τον Τραμπ όσο και για τον Πούτιν.

Πρώτον, ο Τραμπ ενδέχεται να προκαλέσει τέτοια πικρία στις διατλαντικές του σχέσεις, που οι σύμμαχοί του απλώς θα τον θέσουν στο περιθώριο για τους 18 μήνες μετά τις ενδιάμεσες εκλογές (mid-terms) και θα περιμένουν την αποχώρησή του. Αυτό θα μπορούσε να αφήσει τον Τραμπ ακόμη πιο «δεμένο χειροπόδαρα» στην αντιμετώπιση μιας δυσεπίλυτης σύγκρουσης που εξαπλώνεται στη Μέση Ανατολή.

Κίνδυνος και για τον Πούτιν

Το γεγονός ότι η Ευρώπη και η Ουκρανία αναγκάζονται να προχωρήσουν χωρίς τις Ηνωμένες Πολιτείες, να διαμορφώσουν ανθεκτικότητα, να βρουν νέες μεθόδους και να αυξήσουν κατακόρυφα τη χρηματοδότηση για την άμυνά τους, δεν αφήνει το Κρεμλίνο σε κυρίαρχη θέση.

Όσο περισσότερο η Μόσχα εξοργίζει την Ευρώπη, τόσο περισσότερο η τελευταία εξοπλίζεται και τόσο μεγαλύτερη γίνεται, μακροπρόθεσμα, η (αμυντική) απειλή που συνιστούν οι ευρωπαϊκοί στρατοί για τη Ρωσία.

Η Ουκρανία έχει επιδείξει εξαιρετική εφευρετικότητα και ικανότητα. Αυτό είναι απίθανο να σταματήσει και αναμένεται να αναδιαμορφώσει ξανά το τοπίο του πολέμου τα επόμενα χρόνια.

Αντίστοιχα, η ικανότητα της Ρωσίας να αντέχει τον πόνο είναι τεράστια. Ωστόσο, το σημείο θραύσης της σπάνια είναι ορατό στο κοινό και τείνει να αναδύεται απειλητικά από το πουθενά χωρίς προειδοποίηση, όπως όταν ο απογοητευμένος αρχηγός της διαβόητης μισθοφορικής οργάνωσης Wagner της Ρωσίας εξαπέλυσε μια βραχύβια εξέγερση το 2023.

Βραχυπρόθεσμα, ωστόσο, τον κίνδυνο αυτής της τρέχουσας στρατηγικής τον επωμίζεται εξολοκλήρου η Ουκρανία.

Τα παιδιά και οι μητέρες της πεθαίνουν από τις νυχτερινές επιθέσεις. Οι πόλεις της είναι άυπνες. Και η στρατιωτική της βοήθεια πέφτει θύμα της παράξενης σχέσης των δύο ισχυρών ανδρών.