Τουρκολιβυκό μνημόνιο: ΝΔ και ΔΗΣΥ ζητούν άμεση παρέμβαση της ΕΕ μετά την έγκριση από τη Λιβύη

Η αντίδρασή τους έρχεται μία ημέρα μετά την απόφαση του λιβυκού κοινοβουλίου, το οποίο την Τρίτη (20/10) ενέκρινε ομόφωνα τη συμφωνία θαλάσσιας οριοθέτησης που είχε υπογραφεί μεταξύ Τουρκίας και της τότε κυβέρνησης της Τρίπολης τον Νοέμβριο του 2019.

Παράλληλα, η Βουλή των Αντιπροσώπων, η οποία εδρεύει στην ανατολική Λιβύη και συνδέεται πολιτικά με τον στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ, ανακάλεσε τις αποφάσεις που είχε λάβει το 2020 για την απόρριψη του μνημονίου και τη διακοπή των πολιτικών σχέσεων με την Άγκυρα.

«Να αναλάβει άμεσα δράση η Ευρωπαϊκή Ένωση»

Στην κοινή ανακοίνωσή τους, οι ευρωομάδες της ΝΔ και του ΔΗΣΥ καταδικάζουν «με τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο» την έγκριση του μνημονίου, το οποίο χαρακτηρίζουν «άκυρο και ανυπόστατο».

Όπως επισημαίνουν, η συμφωνία «αμφισβητεί τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας και της Κύπρου, παραβιάζει τις θεμελιώδεις αρχές του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας και υπονομεύει την ειρήνη, τη σταθερότητα και την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο».

Παράλληλα, υπογραμμίζουν ότι «ο σεβασμός του Διεθνούς Δικαίου και η τήρηση των αρχών καλής γειτονίας αποτελούν αδιαπραγμάτευτες προϋποθέσεις για τη σταθερότητα στην περιοχή».

Οι ευρωβουλευτές των δύο κομμάτων καλούν την Ευρωπαϊκή Ένωση να αντιδράσει συντονισμένα, αξιοποιώντας τα διαθέσιμα μέσα για την προστασία των κυριαρχικών δικαιωμάτων των κρατών-μελών της.

«Καλούμε την Ευρωπαϊκή Ένωση να αναλάβει δράση άμεσα κατά της αρνητικής αυτής εξέλιξης, με ενιαία φωνή και αποφασιστικότητα, αξιοποιώντας όλα τα διαθέσιμα διπλωματικά, πολιτικά και οικονομικά μέσα για την υπεράσπιση των κυριαρχικών δικαιωμάτων των κρατών μελών της», αναφέρουν χαρακτηριστικά.

Δεσμεύονται, επίσης, να αναδείξουν το ζήτημα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αξιοποιώντας τη συμμετοχή τους στην πολιτική ομάδα του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος.

«Ως μέλη της μεγαλύτερης πολιτικής ομάδας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου θα αξιοποιήσουμε όλα τα θεσμικά μέσα που έχουμε στη διάθεσή μας», τονίζουν, επισημαίνοντας την ανάγκη κινητοποίησης των ευρωπαϊκών θεσμών.

Η ανατροπή της στάσης της ανατολικής Λιβύης

Η έγκριση του μνημονίου σηματοδοτεί σημαντική αλλαγή στη στάση της ανατολικής Λιβύης, καθώς το ίδιο κοινοβούλιο είχε απορρίψει τη συμφωνία το 2020, σε μια περίοδο έντονης αντιπαράθεσης με την κυβέρνηση της Τρίπολης και την Τουρκία.

Η μεταστροφή αυτή ακολούθησε τη σταδιακή προσέγγιση της Άγκυρας με την πλευρά του Χαλίφα Χαφτάρ, έπειτα από επαφές σε πολιτικό και στρατιωτικό επίπεδο.

Καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις εκτιμάται ότι διαδραμάτισε και η πρόσφατη απομάκρυνση του Αγκίλα Σάλεχ από την προεδρία της λιβυκής Βουλής, καθώς ο ίδιος είχε ταχθεί επί χρόνια κατά της επικύρωσης της συμφωνίας.

Η κοινοβουλευτική έγκριση ενισχύει πολιτικά τη συνεργασία Τουρκίας και ανατολικής Λιβύης, χωρίς ωστόσο να επιλύει τις διαφωνίες με τρίτες χώρες για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η αντίδραση της Αθήνας

Άμεση ήταν η αντίδραση του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών, το οποίο απέρριψε την απόφαση της λιβυκής Βουλής, τονίζοντας ότι «δεν μεταβάλλει τον παράνομο, άκυρο και ανυπόστατο χαρακτήρα του μνημονίου».

«Η γεωγραφία και το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας δεν αλλάζουν με μονομερείς, νομικά αβάσιμες κοινοβουλευτικές αποφάσεις», ανέφερε χαρακτηριστικά το ΥΠΕΞ.

Η Αθήνα επισημαίνει ότι η Τουρκία και η Λιβύη δεν διαθέτουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές που να παρέχουν νόμιμη βάση για τη συγκεκριμένη οριοθέτηση, ενώ η συμφωνία παραγνωρίζει τα δικαιώματα των ελληνικών νησιών σε θαλάσσιες ζώνες.

Το υπουργείο Εξωτερικών γνωστοποίησε ακόμη ότι έχει ενημερώσει τους εταίρους και συμμάχους της χώρας και ότι θα προχωρήσει στις ενδεδειγμένες ενέργειες για τη διασφάλιση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων.

Με τη νέα κοινή παρέμβαση των ευρωομάδων της ΝΔ και του ΔΗΣΥ, το ζήτημα τίθεται πλέον και σε επίπεδο Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, με τα δύο κόμματα να ζητούν ενιαία ευρωπαϊκή αντίδραση απέναντι στην απόφαση της λιβυκής Βουλής.