FT: Υποψήφια για τη θέση του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ η Λάνα Νουσεϊμπέ από τα ΗΑΕ

Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times, υποστηρικτές της Νουσεϊμπέ, η οποία υπηρετεί ως υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΑΕ, έχουν ξεκινήσει ανεπίσημες επαφές στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών, προκειμένου να διερευνήσουν τις πιθανότητες στήριξης μιας ενδεχόμενης υποψηφιότητάς της.

Διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι η υποψηφιότητα θα μπορούσε να ανακοινωθεί ακόμη και εντός της εβδομάδας, χωρίς ωστόσο να έχει υπάρξει μέχρι στιγμής επίσημη επιβεβαίωση.

Η Νουσεϊμπέ διαθέτει μακρά διπλωματική εμπειρία στον ΟΗΕ, καθώς διετέλεσε μόνιμη αντιπρόσωπος των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων από το 2013 έως το 2024, εκπροσωπώντας τη χώρα της σε μια περίοδο αυξανόμενης διεθνούς παρουσίας του Άμπου Ντάμπι.

Αδιέξοδο στην επιλογή του διαδόχου του Γκουτέρες

Το ενδεχόμενο μιας νέας υποψηφιότητας έρχεται σε μια κρίσιμη φάση της διαδικασίας διαδοχής, καθώς η θητεία του Αντόνιο Γκουτέρες ολοκληρώνεται στις 31 Δεκεμβρίου 2026 και το Συμβούλιο Ασφαλείας δεν έχει καταλήξει ακόμη σε πρόσωπο κοινής αποδοχής.

Στην τελευταία άτυπη ψηφοφορία, την περασμένη εβδομάδα, η Ρεμπέκα Γκρίνσπαν από την Κόστα Ρίκα, πρώην αντιπρόεδρος της χώρας και επικεφαλής του Οργανισμού Εμπορίου και Ανάπτυξης του ΟΗΕ (UNCTAD), συγκέντρωσε εννέα θετικές ψήφους, καταγράφοντας την ισχυρότερη επίδοση μεταξύ των υποψηφίων.

Ωστόσο, δύο από τις αρνητικές ψήφους προήλθαν από μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας, τα οποία διαθέτουν δικαίωμα βέτο. Αντίστοιχη αντίσταση αντιμετώπισε και ο Ραφαέλ Γκρόσι, επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (IAEA), ο οποίος συγκαταλέγεται επίσης στους βασικούς διεκδικητές της θέσης.

Για την επιλογή νέου γενικού γραμματέα απαιτούνται τουλάχιστον εννέα θετικές ψήφοι στο 15μελές Συμβούλιο Ασφαλείας, χωρίς αρνητική ψήφο από κανένα από τα πέντε μόνιμα μέλη: ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα, Γαλλία και Βρετανία.

Η αδυναμία επίτευξης συμφωνίας αφήνει περιθώριο για την εμφάνιση νέων υποψηφίων, παρά το γεγονός ότι η διαδικασία βρίσκεται ήδη σε προχωρημένο στάδιο.

Οι διπλωματικές διασυνδέσεις και τα εμπόδια

Η Νουσεϊμπέ θεωρείται έμπειρη διπλωμάτης, με ισχυρή παρουσία στους διεθνείς οργανισμούς και γνώση των διαδικασιών του ΟΗΕ. Κατά τη διάρκεια της θητείας της στη Νέα Υόρκη υπερασπίστηκε τις θέσεις των ΗΑΕ σε ζητήματα περιφερειακής ασφάλειας και εξωτερικής πολιτικής, την ώρα που η χώρα της ενίσχυε τον οικονομικό και γεωπολιτικό της ρόλο.

Οι στενές σχέσεις του Άμπου Ντάμπι με την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ αποτελούν ένα από τα στοιχεία που ενδέχεται να επηρεάσουν τις διπλωματικές ισορροπίες γύρω από μια πιθανή υποψηφιότητά της.

Παράλληλα, όμως, η Νουσεϊμπέ θα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπη με αντιδράσεις εξαιτίας της εξωτερικής πολιτικής των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, ιδιαίτερα όσον αφορά τον πόλεμο στο Σουδάν.

Το Άμπου Ντάμπι έχει δεχθεί επικρίσεις για την υποστήριξη που φέρεται να παρέχει στις παραστρατιωτικές Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης (RSF), οι οποίες εμπλέκονται στη σύγκρουση με τον σουδανικό στρατό. Η κυβέρνηση των ΗΑΕ αρνείται ότι προμηθεύει όπλα σε οποιαδήποτε από τις εμπόλεμες πλευρές.

Ένα ακόμη ερώτημα αφορά τη στάση της Σαουδικής Αραβίας, η οποία διατηρεί καθοριστική επιρροή στον Κόλπο. Σύμφωνα με τους Financial Times, ορισμένοι αναλυτές εκτιμούν ότι το Ριάντ ενδέχεται να μην αντιταχθεί στην υποψηφιότητα, καθώς επιδιώκει να περιορίσει τις διαφορές του με το Άμπου Ντάμπι για την Υεμένη.

Οι ισορροπίες μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων

Η διαδικασία επιλογής του επόμενου γενικού γραμματέα επηρεάζεται και από τις διαφορετικές προτεραιότητες των πέντε μόνιμων μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας, με τις γεωπολιτικές αντιπαραθέσεις να δυσκολεύουν την επίτευξη συναίνεσης.

Παραδοσιακά, η θέση εναλλάσσεται μεταξύ των γεωγραφικών περιφερειών και αυτή τη φορά υπάρχει ισχυρή υποστήριξη προς υποψηφίους από τη Λατινική Αμερική. Παράλληλα, αρκετές χώρες τάσσονται υπέρ της επιλογής γυναίκας για πρώτη φορά στην ιστορία του Οργανισμού.

Η ενδεχόμενη υποψηφιότητα της Νουσεϊμπέ θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει τις διπλωματικές συζητήσεις, χωρίς ωστόσο να είναι σαφές εάν θα μπορούσε να εξασφαλίσει τη συναίνεση των μεγάλων δυνάμεων.

Με λιγότερους από τρεις μήνες να απομένουν έως τη λήξη της θητείας του Γκουτέρες, το Συμβούλιο Ασφαλείας καλείται να ξεπεράσει τις διαφωνίες και να καταλήξει σε πρόσωπο κοινής αποδοχής, ώστε να διασφαλιστεί η ομαλή μετάβαση στη νέα ηγεσία του ΟΗΕ.