ΚΟΣΜΟΣ

CNNi: Ο Νετανιάχου είναι ο απόλυτος επιζών - Το ερώτημα είναι αν θα επιβιώσει αυτή τη φορά

CNNi: Ο Νετανιάχου είναι ο απόλυτος επιζών - Το ερώτημα είναι αν θα επιβιώσει αυτή τη φορά

Πανό με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου 

(AP Photo/Ariel Schalit)

Το πολιτικό τέλος του Μπενιαμίν Νετανιάχου προεξοφλήθηκε πολλές φορές στα τριάντα χρόνια που είναι στα πράγματα για να αποδεχθεί τελικά ότι οι νεκρολογίες γράφτηκαν πρόωρα δίνοντας του το προσωνύμιο ο «απόλυτος επιζών». 

Τα αποτελέσματα των εκλογών στο Ισραήλ αυτή την εβδομάδα φαίνεται να δίνουν στους αντιπάλους του πρωθυπουργού την ευκαιρία να τερματίσουν την πολιτική του, αλλά στο ιδιαίτερο πολιτικό σύστημα της χώρας, αυτό δεν αποτελεί εγγύηση, όπως αναφέρει το CNNi.

Μέχρι το βράδυ της Τετάρτης (28/10), οι περισσότερες ψήφοι είχαν καταμετρηθεί. Αλλά δεν υπάρχει σαφής νικητής για τον πρωθυπουργικό θώκο στο Ισραήλ, γεγονός που οδηγεί σε εβδομάδες - πιθανώς μήνες - κατά τις οποίες η πολιτική επιβίωση του Νετανιάχου παραμένει αμφίβολη.

Καθώς η καταμέτρηση των ψήφων πλησιάζει στην ολοκλήρωσή της, το κόμμα Λικούντ του Νετανιάχου παραμένει το μεγαλύτερο κόμμα στο κοινοβούλιο των 120 εδρών, γνωστό ως Κνεσέτ, με περίπου 26 έδρες. Αλλά το δεξιό μπλοκ του έχει χάσει την πλειοψηφία του, καθώς αναμένεται να κερδίσει μόνο 53 έδρες, λιγότερες από την πλειοψηφία των 61 εδρών που απαιτείται για να κυβερνήσει.

Ο Νετανιάχου δεν έχει κερδίσει στις εκλογές, αλλά ούτε έχει χάσει, τουλάχιστον όχι ακόμα. Τώρα, πρέπει να εμποδίσει τους αντιπάλους του να σχηματίσουν τη δική τους κυβέρνηση ώστε να μπορεί να επιβιώσει για μία ακόμα φορά.

Τα αραβικά κόμματα

Στα χαρτιά, η αντιπολίτευση κατέχει περίπου 67 έδρες, αλλά αυτή η αριθμητική υπεροχή «εξαφανίζεται» λόγω ιδεολογικών, εθνικών και προσωπικών αντιπαλοτήτων. Ο κύριος αντίπαλος του Νετανιάχου, Γκάντι Άιζενκοτ, κέρδισε 21 έδρες, αλλά τα εβραϊκά κόμματα της αντιπολίτευσης έχουν συνολικά μόνο 48, πολύ λιγότερο από τη νίκη. Για να φτάσουν τις 61, θα χρειαστούν την υποστήριξη δύο αραβικών κομμάτων, του Ράαμ και της Κοινής Λίστας, τα οποία προβλέπεται να κερδίσουν συνολικά 19 έδρες, που είναι αριθμός ρεκόρ.

Σύμφωνα με αναλυτές η μαζική προσέλευση Αράβων ή Παλαιστινίων πολιτών του Ισραήλ ήταν εν μέρει μια αντίδραση στα τέσσερα χρόνια ενός ακροδεξιού υπουργού εθνικής ασφάλειας, υπό τον οποίο τα εγκλήματα στην αραβική κοινότητα εκτοξεύτηκαν στα ύψη.

Εδώ είναι που τα μαθηματικά περιπλέκονται. Το Ράαμ είναι ένα ισλαμιστικό κόμμα που αντλεί σε μεγάλο βαθμό από την κοινότητα των Βεδουίνων του Ισραήλ. Ο ηγέτης του, Μανσούρ Αμπάς, έγινε ο πρώτος Άραβας πολιτικός που εντάχθηκε σε ισραηλινή κυβέρνηση μετά τις εκλογές του 2021. Η Κοινή Λίστα, που προβλέπεται να είναι το μεγαλύτερο αραβικό κόμμα, συνδυάζει πολλά μικρότερα κόμματα: το κομμουνιστικό Χαντάς, το κοσμικό Ταάλ και τις εθνικιστικές παρατάξεις Μπαλάντ.

Την Τετάρτη, ο Γιαίρ Γκολάν, ηγέτης του αριστερού κόμματος των Δημοκρατικών, κάλεσε τους εταίρους του να συμπεριλάβουν τα αραβικά κόμματα στο μπλοκ, απορρίπτοντας αυτό που αποκάλεσε «ρατσιστική διαίρεση μεταξύ εβραϊκών και αραβικών ψήφων» του Νετανιάχου.

Ωστόσο δύο από τους δεξιούς συμμάχους του Άιζενκοτ, ο Ναφταλί Μπένετ και ο Αβιγκντόρ Λίμπερμαν, έχουν αντιταχθεί σε οποιαδήποτε κυβέρνηση που εξαρτάται από τα αραβικά κόμματα.

Η Κοινή Λίστα δήλωσε την Τετάρτη (28/10) ότι είναι έτοιμη για πολιτική συνεργασία και πρόθυμη να «κάνει ό,τι περνάει από το χέρι της για να τερματίσει την κυριαρχία του Νετανιάχου».

Τι θα κάνει ο Μπίμπι;

Μια πηγή κοντά στον Νετανιάχου δήλωσε ότι ο κύριος μετεκλογικός του στόχος είναι να απονομιμοποιήσει και ως εκ τούτου να αποτρέψει την εβραιοαραβική πολιτική συνεργασία που θα μπορούσε να τον διώξει από την πρωθυπουργία.

«Ανησυχεί πολύ για μια κυβέρνηση μειοψηφίας», ανέφερε η πηγή. Ο Νετανιάχου σχεδιάζει ακόμη και να πιέσει μεμονωμένους βουλευτές της αντιπολίτευσης να μην συνεργαστούν με τα αραβικά κόμματα. Αφού έκανε εκστρατεία εναντίον τους καθ' όλη τη διάρκεια των εκλογών, το Λικούντ εξέδωσε ανακοίνωση την Τετάρτη κατηγορώντας τα αραβικά κόμματα ότι «έκλεψαν τις εκλογές» μέσω δωροδοκίας, απειλών, βίας και πλαστογραφίας, επαναλαμβάνοντας τους ισχυρισμούς περί εκλογικής απάτης από τον στενότερο σύμμαχό του, τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.

Η Κεντρική Εκλογική Επιτροπή δήλωσε ότι εξετάζει την καταγγελία, αλλά η επιτροπή είχε ήδη απορρίψει χιλιάδες καταγγελίες από τα διάφορα κόμματα την ημέρα των εκλογών.

Ο Νετανιάχου σχεδιάζει να «εξουδετερώσει αυτή την πιθανότητα με κάθε τρόπο», δήλωσε η πηγή στο CNNi, «συμπεριλαμβανομένης της έναρξης μιας επίθεσης στο Ιράν ή της στρατολόγησης του προέδρου Τραμπ για να παρέμβει στην ισραηλινή πολιτική εκ μέρους του».

Η αντιπολίτευση φοβάται ότι ο Νετανιάχου θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει μια κατάσταση ασφαλείας για να καθυστερήσει ή να μπλοκάρει μια νέα κυβέρνηση. Πριν από τις εκλογές, ο Νετανιάχου είχε πιέσει τον Τραμπ να ξεκινήσει μια κοινή επίθεση στο Ιράν, αλλά η Ουάσινγκτον δίστασε, εν μέρει επειδή ο αρχηγός του ισραηλινού στρατού, Εγιάλ Ζαμίρ, προειδοποίησε ότι αυτό θα μπορούσε να διαταράξει την ψηφοφορία. Μια ισραηλινή πηγή ασφαλείας δήλωσε στο CNNi ότι τα επιχειρησιακά σχέδια είναι έτοιμα και αναμένουν την έγκριση του Τραμπ, πιθανώς μετά τις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ.

«Δεν υπάρχει τρόπος να γνωρίζουμε τι θα κάνει ο Νετανιάχου», δήλωσε στο CNN μια πηγή της αντιπολίτευσης. «Γνωρίζουμε ότι μπορεί να προσπαθήσει να πιέσει για μια ακόμη κλιμάκωση». Μια άλλη πηγή ανέφερε ότι ο Νετανιάχου «θα κάνει ό,τι μπορεί για να μην εγκαταλείψει το πρωθυπουργικό γραφείο, συμπεριλαμβανομένου του εσωτερικού και εξωτερικού χάους».

Ο Άιζενκοτ, πρώην αρχηγός του επιτελείου των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων, κάλεσε τους αρχηγούς ασφαλείας του Ισραήλ την Τρίτη (27/10) να θυμούνται ότι «ο Νετανιάχου είναι υπηρεσιακός πρωθυπουργός, χωρίς εντολή και χωρίς τη εμπιστοσύνη των πολιτών». Μιλώντας σε υποστηρικτές λίγο μετά τη δημοσίευση των δημοσκοπήσεων εξόδου δήλωσε ότι το κοινό «έχει επιλέξει την αλλαγή».

Τι ακολουθεί

Οι αριθμοί μπορούν ακόμα να αλλάξουν. Η προσοχή στρέφεται τώρα στα ψηφοδέλτια διπλού φακέλου από το σπίτι από στρατιώτες, κρατούμενους, ασθενείς και προσωπικό νοσοκομείων, διπλωμάτες στο εξωτερικό και ψηφοφόρους με αναπηρίες. Η επιτροπή εκτιμά ότι υπάρχουν μεταξύ 430.000 και 480.000 διπλοί φάκελοι, αρκετοί για πάνω από 10 έδρες. Καταμετρώνται ξεχωριστά σε μια ειδική διαδικασία επαλήθευσης, με τα τελικά αποτελέσματα να αναμένονται την Πέμπτη.

Στη συνέχεια, ξεκινούν σοβαρά οι πολιτικοί ελιγμοί.

Το επόμενο βήμα ανήκει στον πρόεδρο Ισαάκ Χέρτζογκ, του οποίου ο μετεκλογικός ρόλος είναι κρίσιμος. Η δουλειά του εδώ είναι να έχει διαβουλεύσεις με όλα τα εκλεγμένα κόμματα σχετικά με τον υποψήφιο που προτείνουν για πρωθυπουργό, πριν επιλέξει αυτόν που πιστεύει ότι είναι πιο πιθανό να εξασφαλίσει πλειοψηφία 61 εδρών. Αυτός δεν είναι απαραίτητα ο ηγέτης του μεγαλύτερου κόμματος, αλλά αυτός με την πιο πιθανή πορεία προς έναν συνασπισμό. Ο Άιζενκοτ είναι πιθανό να συγκεντρώσει περισσότερες συστάσεις από τον Νετανιάχου, καθώς τα αραβικά κόμματα αναμένεται να τον υποστηρίξουν.

Τότε ο χρόνος θα αρχίσει να κυλά αντίστροφα. Ο επιλεγμένος υποψήφιος έχει 28 ημέρες - και μια πιθανή παράταση 14 ημερών - για να διαπραγματευτεί με άλλα κόμματα σχετικά με θέσεις στο υπουργικό συμβούλιο, προϋπολογισμούς και πολιτικές, προκειμένου να σχηματίσει κυβέρνηση.

Εάν αποτύχει, η εντολή περνάει σε άλλον υποψήφιο για άλλες τέσσερις εβδομάδες. Εάν αποτύχει και αυτός, η Κνεσέτ έχει ένα σύντομο χρονικό περιθώριο για να προτείνει έναν εναλλακτικό υποψήφιο. Εάν αποτύχει και αυτό, η χώρα οδηγείται σε αυτόματες εκλογές.

Ο Νετανιάχου, ως υπηρεσιακός πρωθυπουργός, έχει ένα πλεονέκτημα. Εάν ο Άιζενκοτ λάβει πρώτος την εντολή - και αποτύχει - το μόνο που χρειάζεται να κάνει είναι να περιμένει να περάσει ο χρόνος. Και εάν το Ισραήλ βρεθεί να οδεύει προς νέες εκλογές, ο Νετανιάχου θα παραμείνει υπηρεσιακός για μήνες.

Οι επιλογές του Άιζενκοτ

Ο Άιζενκοτ δεν έχει ξεμείνει από επιλογές. Ακόμα και χωρίς να σχηματίσει κυβέρνηση, η αντιπολίτευση θα μπορούσε να αξιοποιήσει την κοινοβουλευτική της πλειοψηφία για να αντικαταστήσει τον πρόεδρο της Κνεσέτ και άλλες βασικές θέσεις. Αυτό θα μπορούσε να περιορίσει την ικανότητα του Νετανιάχου να κυβερνήσει και ακόμη και να επιτρέψει στην αντιπολίτευση να προωθήσει νομοθεσία.

Αλλά ο Άιζενκοτ, ένας απόστρατος αντιστράτηγος, δεν βρίσκεται στο αγαπημένο του πεδίο μάχης. Ο συνασπισμός του Νετανιάχου παραμένει απίστευτα πιστός και δεν χρειάζεται να ανησυχεί καθόλου για αποστασίες. Το ίδιο δεν μπορεί να ειπωθεί για τον Άιζενκοτ. Ο ποικιλόμορφος συνασπισμός του είναι πολύ λιγότερο ιδεολογικά ευθυγραμμισμένος και ακόμη και το παραμικρό βήμα θα μπορούσε να διασπάσει το μπλοκ και να οδηγήσει τη χώρα σε νέες εκλογές.

Προς το παρόν, η προσοχή είναι στραμμένη στον Χέρτζογκ, του οποίου ο ρόλος είναι ακόμη πιο σημαντικός δεδομένου του τρέχοντος αδιεξόδου. Καθώς κανένα από τα δύο μπλοκ δεν κατέχει σαφή πλειοψηφία, μπορεί να προσπαθήσει να πιέσει τον Νετανιάχου και τον Άιζενκοτ να σχηματίσουν κυβέρνηση ενότητας.

«Πρέπει να κάνουμε τα πάντα για να αποφύγουμε έναν ακόμη γύρο εκλογών», δήλωσε ο Χέρτζογκ την Τετάρτη (28/10). Έχει καλέσει τους ηγέτες των κομμάτων να προσέλθουν σε διαβουλεύσεις με «ανοιχτό μυαλό».