Κβαντικός Νόμος: Η Ευρώπη ετοιμάζει την αντεπίθεσή της απέναντι σε ΗΠΑ και Κίνα

Ο Κβαντικός Νόμος είναι ένα σημαντικό νομοθετικό πλαίσιο που φιλοδοξεί να ενισχύσει τη συνεργασία μεταξύ των κρατών-μελών και να διατηρήσει την Ευρώπη στην πρώτη γραμμή των εξελίξεων στην κβαντική τεχνολογία, απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα.

Σύμφωνα με το Politico, η νέα πρωτοβουλία αποσκοπεί στην αντιμετώπιση αδυναμιών που έχουν περιορίσει την ευρωπαϊκή παρουσία στον τομέα της τεχνολογίας, όπως συνέβη και με την τεχνητή νοημοσύνη. Ένα από τα βασικά προβλήματα είναι η περιορισμένη χρηματοδότηση για τη μετατροπή της επιστημονικής έρευνας σε εμπορικά αξιοποιήσιμα προϊόντα, ικανά να ανταγωνιστούν στη διεθνή αγορά.

Παράλληλα, η ευρωπαϊκή στρατηγική φαίνεται να αλλάζει προσανατολισμό, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και λιγότερη στη ρύθμιση της τεχνολογίας. Πρόκειται για μια προσέγγιση που συνδέεται με τις ανησυχίες ότι η Ευρώπη έχει θέσει υπερβολικά αυστηρούς κανόνες στην τεχνητή νοημοσύνη και δεν θα πρέπει να επαναλάβει την ίδια πρακτική σε έναν τομέα όπου διαθέτει σημαντική επιστημονική παρουσία.

Η κβαντική τεχνολογία ως επόμενο μεγάλο τεχνολογικό βήμα

«Η κβαντική τεχνολογία είναι ένας τομέας στον οποίο μπορούμε και πρέπει οπωσδήποτε να ηγηθούμε», δήλωσε ο Το Περονίν, διευθύνων σύμβουλος της γαλλικής εταιρείας κβαντικής πληροφορικής Alice & Bob.

Η συγκεκριμένη τεχνολογία θεωρείται ότι μπορεί να αλλάξει ριζικά πολλούς τομείς, από την ανάπτυξη νέων φαρμάκων μέχρι τις στρατιωτικές εφαρμογές. Αυτό οφείλεται στις δυνατότητες των κβαντικών υπολογιστών να επιλύουν προβλήματα με ταχύτητες και δυνατότητες που ξεπερνούν κατά πολύ εκείνες των συμβατικών υπολογιστικών συστημάτων.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η διάσταση της εθνικής ασφάλειας. Η εξέλιξη των κβαντικών υπολογιστών θα μπορούσε να καταστήσει δυνατή την παραβίαση των συστημάτων κρυπτογράφησης που προστατεύουν τις σύγχρονες επικοινωνίες και τις τραπεζικές συναλλαγές.

Αν και μεγάλο μέρος της σχετικής έρευνας εξακολουθεί να πραγματοποιείται σε εργαστηριακό περιβάλλον, οι ειδικοί εκτιμούν ότι μέσα στην επόμενη πενταετία η νέα γενιά υπολογιστών θα είναι διαθέσιμη σε ευρύτερη κλίμακα. Οι δυνατότητές της αναμένεται να ενισχυθούν ακόμη περισσότερο από την παράλληλη πρόοδο της τεχνητής νοημοσύνης.

«Η κβαντική υπολογιστική προσφέρει έναν τρόπο επίλυσης προβλημάτων που δεν θα μπορούσαμε ποτέ να αντιμετωπίσουμε με τους συμβατικούς υπολογιστές», ανέφερε ο Γιαν Γκετζ, διευθύνων σύμβουλος της φινλανδικής εταιρείας IQM.

Στήριξη των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων και προτεραιότητα στις προμήθειες

Όπως αναφέρει το Politico, κεντρικός άξονας του σχεδίου νόμου είναι η ενίσχυση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας. Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπεται ότι οι κυβερνήσεις θα υποχρεούνται να προμηθεύονται κβαντικές τεχνολογίες από επιχειρήσεις που έχουν την έδρα τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση ή σε χώρες με τις οποίες η ΕΕ διατηρεί στρατηγική τεχνολογική συνεργασία.

Η προσέγγιση αυτή διαφοροποιείται από όσα είχαν προηγηθεί στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης. Η Ευρωπαϊκή Ένωση είχε προχωρήσει στην υιοθέτηση του Νόμου για την Τεχνητή Νοημοσύνη πριν ακόμη από την εμφάνιση του ChatGPT, το 2022, που έφερε τη γενετική ΑΙ στο ευρύ εμπορικό προσκήνιο.

Ο Περονίν εξήγησε ότι υπάρχει ουσιαστική διαφορά ανάμεσα στις δύο τεχνολογίες. Όπως ανέφερε, η τεχνητή νοημοσύνη αφορά τη χρήση μιας τεχνολογίας και αποτελεί μια εφαρμογή, ενώ η κβαντική υπολογιστική συνιστά υποδομή, δηλαδή έναν πόρο που περιλαμβάνει υλικό και υπολογιστική ισχύ.

Όπως χαρακτηριστικά σημείωσε, δεν ρυθμίζεται η ίδια η υπολογιστική ισχύς, αλλά ο τρόπος με τον οποίο αξιοποιείται.

Από την πλευρά του, ο Γιαν Γκετζ χαρακτήρισε ιδιαίτερα έντονη τη ρυθμιστική προσέγγιση της Ευρώπης στην τεχνητή νοημοσύνη, συγκρίνοντάς την με την πολιτική άλλων μεγάλων δυνάμεων.

Επισήμανε ότι οι ΗΠΑ συνέχισαν να επενδύουν σημαντικά κεφάλαια στον συγκεκριμένο τομέα, με αποτέλεσμα σήμερα τα μεγάλα εργαστήρια τεχνητής νοημοσύνης να βρίσκονται εκεί, όπως και η παραγωγή των σχετικών μικροτσίπ.

Το στοίχημα της Ευρώπης για τη μετατροπή της έρευνας σε προϊόντα

Το προσχέδιο του Κβαντικού Νόμου ακολουθεί τη γενικότερη κατεύθυνση των ευρωπαϊκών σχεδίων για την κατασκευή μικροτσίπ και κέντρων δεδομένων. Στόχος είναι να περιοριστεί η εξάρτηση της Ευρώπης από την αμερικανική τεχνολογία και να ενισχυθούν οι δικές της παραγωγικές και τεχνολογικές δυνατότητες.

Ωστόσο, η ανάδειξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε παγκόσμιο πρωταγωνιστή της κβαντικής τεχνολογίας προϋποθέτει την αντιμετώπιση ενός προβλήματος που υπάρχει εδώ και δεκαετίες: παρά τις σημαντικές ερευνητικές επιδόσεις της, η Ευρώπη δυσκολεύεται να μετατρέψει την επιστημονική γνώση σε προϊόντα που μπορούν να κυκλοφορήσουν στην αγορά και να ανταγωνιστούν διεθνώς ως προς την τιμή τους.

Ενδεικτικό της κατάστασης είναι ότι, παρά την ισχυρή θέση της Ευρώπης στις καταθέσεις διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας για την κβαντική τεχνολογία, το μερίδιό της στην παγκόσμια ιδιωτική χρηματοδότηση περιορίζεται μόλις στο 5%.

Η «Πρωτοβουλία Πλαισίου για την Κβαντική Ευρώπη»

Το Politico σημειώνει ότι για να αντιμετωπιστεί η απόσταση που εξακολουθεί να χωρίζει την επιστημονική έρευνα από την εμπορική αξιοποίησή της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προσανατολίζεται στην ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών-μελών.

Συγκεκριμένα, αναμένεται να προτείνει την «Πρωτοβουλία Πλαισίου για την Κβαντική Ευρώπη», μέσα από την οποία θα επιδιώκεται ο καλύτερος συντονισμός των προσπαθειών σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η πρωτοβουλία φιλοδοξεί να ενώσει τις διαθέσιμες δυνάμεις, ώστε τα αποτελέσματα της ευρωπαϊκής επιστημονικής έρευνας να μπορούν να μετατραπούν σε ανταγωνιστικές τεχνολογικές εφαρμογές.

Στελέχη της κβαντικής βιομηχανίας εκτιμούν ότι, εφόσον τα σχέδια της ΕΕ υλοποιηθούν αποτελεσματικά, η Ευρώπη εξακολουθεί να έχει τη δυνατότητα να διεκδικήσει σημαντική θέση στην παγκόσμια κούρσα της κβαντικής τεχνολογίας.