Blue Dome: Αεράμυνα 3,1 δισ. ευρώ στήνει το Βέλγιο απέναντι στις σύγχρονες εναέριες απειλές

Πρόκειται για μια υπερσύγχρονη, πολυεπίπεδη αντιαεροπορική ασπίδα που συνδέει ραντάρ, πυροβόλα και πυραυλικά συστήματα σε ένα ενιαίο δίκτυο, επαναφέροντας στη χώρα δυνατότητες αεράμυνας που είχε εγκαταλείψει από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου.

Με την επανασύσταση της ιστορικής 51ης Μοίρας μετά από 37 χρόνια, οι Βρυξέλλες δεν θωρακίζουν πλέον μόνο τις στρατιωτικές τους βάσεις, αλλά και νευραλγικά οικονομικά και διεθνή κέντρα, όπως το ΝΑΤΟ, το δίκτυο SWIFT και τα «παγωμένα» ρωσικά κεφάλαια της Euroclear.

Πώς θα λειτουργεί το Blue Dome

Η βασική ιδέα πίσω από το Blue Dome είναι η δημιουργία μιας πολυεπίπεδης άμυνας. Τα ραντάρ θα εντοπίζουν τις απειλές, τα κέντρα διοίκησης θα αξιολογούν τα δεδομένα και τα κατάλληλα οπλικά συστήματα θα αναλαμβάνουν την αναχαίτισή τους. Με αυτόν τον τρόπο, το Βέλγιο θέλει να περιορίσει τον χρόνο που μεσολαβεί από τον εντοπισμό ενός στόχου μέχρι την αντιμετώπισή του.

Κεντρικό ρόλο θα έχουν δύο συστήματα διαφορετικών δυνατοτήτων. Το πρώτο είναι το NASAMS, ένα αντιαεροπορικό πυραυλικό σύστημα νορβηγικής κατασκευής, το οποίο μπορεί να αντιμετωπίζει αεροσκάφη, ελικόπτερα, πυραύλους cruise και drones. Το Βέλγιο έχει παραγγείλει δέκα συστοιχίες, με την προμήθεια να πραγματοποιείται σε συνεργασία με την Ολλανδία.

Το δεύτερο είναι το Skyranger 30 της γερμανικής Rheinmetall. Πρόκειται για σύστημα αντιαεροπορικής άμυνας που διαθέτει πυροβόλο διαμετρήματος 30 χιλιοστών και προορίζεται κυρίως για την αντιμετώπιση μικρών drones και άλλων απειλών που κινούνται σε χαμηλό ύψος. Το Βέλγιο υπέγραψε στις 9 Νοεμβρίου συμφωνία για την προμήθεια 20 τέτοιων συστημάτων, τα οποία θα τοποθετηθούν σε ειδικές πλατφόρμες και θα μπορούν να προστατεύουν συγκεκριμένες εγκαταστάσεις.

Στο ίδιο δίκτυο θα ενταχθούν 14 ραντάρ πολλαπλών αποστολών, καθώς και οχήματα διοίκησης. Η συνολική επένδυση, μαζί με τα πυρομαχικά και τον απαραίτητο εξοπλισμό, υπολογίζεται στα 3,1 δισ. ευρώ. Η συμμετοχή της βελγικής αμυντικής βιομηχανίας αποτελεί επίσης μέρος του σχεδιασμού, με στόχο να αναπτυχθούν εγχώριες τεχνολογικές δυνατότητες και συνεργασίες με διεθνείς κατασκευαστές.

Οι απειλές που θεωρεί πιθανότερες το Βέλγιο

Η επιλογή των συστημάτων δεν έγινε με στόχο να αντιμετωπιστεί κάθε πιθανό σενάριο πολέμου από την πρώτη ημέρα. Η βελγική πλευρά δίνει προτεραιότητα σε απειλές που θεωρεί πιο πιθανό να εμφανιστούν στην περιοχή της, με ιδιαίτερη έμφαση στα μη επανδρωμένα αεροσκάφη τύπου Shahed ή Geran, στα βομβαρδιστικά και στους πυραύλους cruise.

Η εμπειρία από τις συγκρούσεις στην Ουκρανία έχει αναδείξει πόσο δύσκολη μπορεί να γίνει η προστασία κρίσιμων εγκαταστάσεων απέναντι σε μεγάλο αριθμό φθηνών drones, τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε συνδυασμό με πυραύλους και άλλους τύπους όπλων. Για τον λόγο αυτό, το Βέλγιο θέλει να διαθέτει διαφορετικά μέσα αναχαίτισης, ώστε να μην εξαρτάται από ένα μόνο σύστημα.

Υπάρχει, ωστόσο, ένα σημαντικό κενό που δεν καλύπτεται από την πρώτη φάση του προγράμματος. Το Blue Dome δεν προβλέπει ακόμη άμυνα μεγάλου ύψους απέναντι σε βαλλιστικούς πυραύλους. Για μια τέτοια δυνατότητα θα απαιτούνταν συστήματα όπως τα αμερικανικά Patriot ή τα ευρωπαϊκά SAMP/T. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δημοσιευτεί, ο υπουργός Άμυνας Theo Francken επιδιώκει να εξασφαλίσει πολιτική υποστήριξη για την εξέταση μιας τέτοιας προσθήκης σε επόμενο στάδιο.

Η επιστροφή της 51ης Μοίρας μετά από 37 χρόνια

Η επανασύσταση της 51ης Μοίρας έχει και ιστορική διάσταση. Η μονάδα δημιουργήθηκε το 1959 και κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου είχε αναλάβει αποστολές αντιαεροπορικής προστασίας, χρησιμοποιώντας πυραυλικά συστήματα Nike Hercules. Διαλύθηκε το 1989, μετά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου και τις αλλαγές στις αμυντικές προτεραιότητες της εποχής.

Τώρα επιστρέφει με διαφορετικό εξοπλισμό και αποστολή, ενταγμένη στη νέα στρατηγική αεράμυνας της χώρας. Αρχικά θα έχει έδρα την αεροπορική βάση του Beauvechain, ενώ προβλέπεται η μεταφορά της στο Ursel, στην ανατολική Φλάνδρα, έως το 2032.

Η ανασύσταση της μονάδας δεν σημαίνει ότι το Blue Dome είναι ήδη έτοιμο να λειτουργήσει. Η σταδιακή ανάπτυξη των επιχειρησιακών δυνατοτήτων αναμένεται να ξεκινήσει από τα τέλη του 2027, ενώ τα πρώτα συστήματα NASAMS αναμένονται περίπου την ίδια περίοδο. Η παράδοση των 20 Skyranger 30, σύμφωνα με τη Rheinmetall, έχει προγραμματιστεί να αρχίσει στα τέλη του 2028.

Το Βέλγιο επιχειρεί, επομένως, να καλύψει ένα σημαντικό κενό στην άμυνά του, δημιουργώντας ένα σύστημα που θα μπορεί να προστατεύει τόσο στρατιωτικές εγκαταστάσεις όσο και κρίσιμες υποδομές. Το εύρος της προστασίας του, πάντως, θα εξαρτηθεί από την ολοκλήρωση των προμηθειών, την εκπαίδευση του προσωπικού και τις αποφάσεις για τις πρόσθετες δυνατότητες που ενδέχεται να ενταχθούν στο πρόγραμμα.