Ιστορική επίσκεψη Χριστοδουλίδη στην Τουρκία για την COP31 – Το διπλωματικό παρασκήνιο
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης
AP Photo/Geert Vanden WijngaertΕπίσκεψη με ιδιαίτερο ιστορικό και διπλωματικό βάρος πραγματοποιεί σήμερα, Τετάρτη (11/11), ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης στην Τουρκία, συμμετέχοντας στη Σύνοδο Ηγετών της COP31 στην Αττάλεια, σε μια χώρα που εξακολουθεί να μην αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία.
Πρόκειται μόλις για την τέταρτη επίσκεψη εν ενεργεία Κύπριου Προέδρου σε τουρκικό έδαφος και την πρώτη επί προεδρίας Χριστοδουλίδη. Η παρουσία του αποκτά πρόσθετη σημασία καθώς προηγήθηκαν διπλωματικές παρεμβάσεις της Λευκωσίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μετά τις πληροφορίες ότι η Άγκυρα είχε επιχειρήσει να αποκλείσει τον Κύπριο Πρόεδρο από τη λίστα των προσκεκλημένων.
Ο Χριστοδουλίδης έφτασε το βράδυ της Τρίτης στην Αττάλεια, μέσω Ρόδου, και αναμένεται να απευθυνθεί το απόγευμα στους ηγέτες που συμμετέχουν στη Διάσκεψη του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή. Στο πρόγραμμά του περιλαμβάνεται επίσης συνάντηση με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Το διπλωματικό παρασκήνιο της επίσκεψης
Η συμμετοχή του Κύπριου Προέδρου δεν θεωρήθηκε εξαρχής δεδομένη.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα του κυπριακού Τύπου, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είχε αποστείλει προσωπικές προσκλήσεις στους ηγέτες των υπόλοιπων 26 κρατών μελών της ΕΕ, χωρίς να συμπεριλάβει αρχικά τον Νίκο Χριστοδουλίδη.
Ακολούθησαν διπλωματικές κινήσεις της Λευκωσίας, σε συντονισμό με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς και τα κράτη μέλη, με αποτέλεσμα να εξασφαλιστεί η συμμετοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Η κυπριακή κυβέρνηση επιβεβαίωσε ότι προηγήθηκαν εντατικές διαβουλεύσεις, με βασική θέση ότι κανένα κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν μπορεί να αποκλείεται από διεθνείς διαδικασίες.
Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία υπό το πρίσμα της πάγιας τουρκικής πολιτικής μη αναγνώρισης της Κυπριακής Δημοκρατίας, αλλά και των προσπαθειών επανεκκίνησης της διαδικασίας επίλυσης του Κυπριακού.
Από τον Μακάριο στον Χριστοδουλίδη
Η επίσκεψη επαναφέρει στο προσκήνιο μια ιστορική διαδρομή που ξεκινά από τον Νοέμβριο του 1962, όταν ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος πραγματοποίησε επίσημη επίσκεψη στην Τουρκία, πριν από τη διακοινοτική κρίση του 1963 και την τουρκική εισβολή του 1974.
Έκτοτε, οι επαφές Κυπρίων Προέδρων σε τουρκικό έδαφος υπήρξαν εξαιρετικά περιορισμένες.
Ο Γλαύκος Κληρίδης και ο Νίκος Αναστασιάδης επισκέφθηκαν την Τουρκία στο πλαίσιο διεθνών διασκέψεων, με τη μη αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας από την Άγκυρα να δημιουργεί κάθε φορά ιδιαίτερες δυσκολίες στο διπλωματικό πρωτόκολλο.
Ο Χριστοδουλίδης γίνεται πλέον ο τέταρτος Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας που μεταβαίνει στην Τουρκία, σε μια επίσκεψη που δεν έχει χαρακτήρα διμερούς επίσημης αποστολής, αλλά αποκτά σαφή πολιτικό συμβολισμό.
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης
AP Photo/Richard DrewΗ ατζέντα Χριστοδουλίδη στην COP31
Πέρα από τη διπλωματική σημασία της επίσκεψης, ο Κύπριος Πρόεδρος θα παρουσιάσει τις προτεραιότητες της Λευκωσίας για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της κυπριακής Προεδρίας, η παρέμβασή του θα επικεντρωθεί στην εφαρμογή της Συμφωνίας των Παρισίων, στην ενίσχυση των διεθνών δεσμεύσεων για το κλίμα και στην επιτάχυνση των δράσεων για την πράσινη μετάβαση.
Ιδιαίτερη έμφαση αναμένεται να δώσει στην περιφερειακή πρωτοβουλία της Κύπρου για την κλιματική αλλαγή στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή, προβάλλοντας τη σημασία της συνεργασίας για την αντιμετώπιση κοινών περιβαλλοντικών κινδύνων.
Παράλληλα, θα παρουσιάσει την πρωτοβουλία που αναλήφθηκε κατά την Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής στρατηγικής στις διεθνείς κλιματικές διαπραγματεύσεις, η οποία περιλαμβάνει επτά δράσεις και συνεχίζεται υπό την Ιρλανδική Προεδρία.
Στο περιθώριο της COP31 θα συναντηθεί με την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ενώ προβλέπεται δυνατότητα επαφών με άλλους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων.
Θα υπάρξει συνάντηση με τον Ερντογάν;
Παρά την παρουσία του σε τουρκικό έδαφος, δεν υπάρχει προγραμματισμένη συνάντηση του Χριστοδουλίδη με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ή τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος της Κύπρου, Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης, διευκρίνισε ότι τέτοιου είδους διεθνείς διασκέψεις προσφέρονται για επαφές ακόμη και χωρίς προηγούμενο προγραμματισμό, χωρίς όμως να επιβεβαιώνει σχετική διπλωματική πρωτοβουλία.
Από την Αττάλεια στο Δουβλίνο
Η παραμονή του Χριστοδουλίδη στην Τουρκία θα είναι ολιγόωρη, καθώς το απόγευμα αναμένεται να αναχωρήσει για το Δουβλίνο, όπου θα συμμετάσχει την Πέμπτη (12/11) στη Σύνοδο της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας, όπου θα συζητηθούν ζητήματα ευρωπαϊκής ασφάλειας και προστασίας των δημοκρατικών θεσμών.
Την Παρασκευή (13/11) θα λάβει μέρος στην άτυπη Σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, με επίκεντρο την τεχνητή νοημοσύνη, την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα και την τεχνολογική αυτονομία.
Η επίσκεψη στην Αττάλεια, πάντως, αποτελεί τον σταθμό με τη μεγαλύτερη διπλωματική βαρύτητα του ταξιδιού, καθώς αναδεικνύει τη συμμετοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας σε μια διεθνή διαδικασία επί τουρκικού εδάφους, παρά τη συνεχιζόμενη πολιτική μη αναγνώρισής της από την Άγκυρα.
