Το παιχνίδι του Πούτιν με τους Ευρωπαίους και τις ΗΠΑ για την Ουκρανία - Τα ανέφικτα ανταλλάγματα

Αυτό έγινε τόσο στις διαπραγματεύσεις στο 'Άμπου Ντάμπι με Ουκρανία και ΗΠΑ, αλλά και στη συνάντηση που ακολούθησε στο Κρεμλίνο με τους απεσταλμένους του Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ.

Το αντάλλαγμα που «έδωσε» και ήταν ικανό για να δηλώσει ο Γουίτκοφ ότι υπήρξε «πρόοδος» στις συνομιλίες ήταν η εμπλοκή της Ευρώπης στις διαπραγματεύσεις για την Ουκρανία.

Εδώ και σχεδόν δύο χρόνια, η Ευρώπη έχει ουσιαστικά τεθεί στο περιθώριο των συνομιλιών με τη Ρωσία για την επίτευξη ειρήνης στην Ουκρανία. Ωστόσο, μετά τη συνάντηση που είχαν την Πέμπτη (12/11) στη Μόσχα ο Γουίτκοφ και ο γαμπρός του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, με τον πρόεδρο Πούτιν, η εντύπωση που δόθηκε στην αμερικανική πλευρά ήταν ότι η ρωσική φάνηκε να συμφώνησε να παραχωρήσει στην Ευρώπη μια θέση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων κάτι στο οποίο η Μόσχα αντιστεκόταν μέχρι πρότινος, όπως αναφέρει το CNNi.

Ωστόσο, την Παρασκευή (13/11) το Κρεμλίνο ανέφερε ότι δεν έχει ληφθεί ακόμη οριστική απόφαση σχετικά με την ευρωπαϊκή συμμετοχή. «Μόλις κατανοήσουμε τις πραγματικές τους προθέσεις και την ετοιμότητά τους να διευκολύνουν την ειρηνευτική διαδικασία, τότε θα είναι δυνατή η λήψη απόφασης για διάλογο σχετικά με την Ουκρανία σε ευρύτερο σχήμα», δήλωσε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ.

Ουσιαστικά αυτό που έκανε ο Ρώσος πρόεδρος ήταν να δείχνει ότι κρατά ανοικτή την πόρτα ενώ δεν έχει καμία πρόθεση να αφήσει τους Ευρωπαίους να περάσουν το κατώφλι, τουλάχιστον για όσο διάστημα δεν αλλάξουν στάση και παραμένουν εχθρικοί προς τη Μόσχα.

Οι μαξιμαλιστικές απαιτήσεις της Μόσχας

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες υιοθετούν συστηματικά μια σκληρή στάση, βασισμένη σε ηθικά επιχειρήματα, απέναντι στη Μόσχα. Συχνά ζητούν την τιμωρία της Ρωσίας για την εξαπόλυση της πλήρους κλίμακας εισβολής της στην Ουκρανία, καθώς και την απόσυρση των ρωσικών στρατευμάτων από το σύνολο του ουκρανικού εδάφους.

Από την πλευρά της η Ρωσία δηλώνει σε όλους τους τόνους ότι αν η ευρωπαϊκή πλευρά δεν καταθέσει πιο ρεαλιστικές προτάσεις συμβιβασμού, τότε η πιθανότητα επίτευξης προόδου στις συνομιλίες με το Κρεμλίνο απομακρύνεται.

Αποκαλυπτική ήταν η δήλωση του στενού συνεργάτη του Πούτιν Γιούρι Ουσακόφ: «Εκείνοι οι Ευρωπαίοι πρέπει να αποφασίσουν αν επιθυμούν την ειρήνη ή τη συνέχιση του πολέμου. Μέχρι στιγμής, όλες οι πρακτικές τους ενέργειες δείχνουν ακριβώς το δεύτερο»

Οι κόκκινες γραμμές της Μόσχας

Παράλληλα, υπάρχουν ήδη ενδείξεις ότι η Μόσχα, αφού δέχθηκε να συνομιλήσει με Ευρωπαίους διαπραγματευτές σκληραίνει περαιτέρω τη στάση της, επιμένοντας στις μαξιμαλιστικές της αξιώσεις για τον τερματισμό του πολέμου.

Σύμφωνα με την Bild κατά τις συνομιλίες στο Αμπού Ντάμπι η Ρωσία ζήτησε την αποχώρηση της Φινλανδίας από το ΝΑΤΟ, την απομάκρυνση των στρατιωτικών βάσεων της Συμμαχίας στις χώρες της Βαλτικής και την παραχώρηση ολόκληρου του Ντονμπάς.

Οι απαιτήσεις αυτές, που φέρεται να παρουσιάστηκαν σε Ευρωπαίους εκπροσώπους , αν και επίσημα διαψεύδονται από τη Μόσχα και το Ελσίνκι, δεν περιορίζονται στο εδαφικό ζήτημα της Ουκρανίας αλλά αγγίζουν συνολικά την ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας, καθώς η Μόσχα επιδιώκει να επιβάλει περιορισμούς στην παρουσία και τη δράση του ΝΑΤΟ στην περιοχή.

Σύμφωνα με την Bild, η ρωσική πλευρά ζητά επίσης να παραμείνουν υπό τον έλεγχό της όλα τα ουκρανικά εδάφη που έχει καταλάβει μέχρι σήμερα, ενώ απαιτεί από την Ουκρανία να δεσμευτεί ότι δεν θα ενταχθεί ποτέ σε στρατιωτική συμμαχία. Η τελευταία αυτή απαίτηση θα απέκλειε την ένταξη της χώρας στο ΝΑΤΟ, χωρίς να επηρεάζει κατ’ ανάγκην την προοπτική ένταξής της στην Ευρωπαϊκή Ενωση.

Συγκεκριμένα, επαναφέρει το αίτημα για αποχώρηση του ΝΑΤΟ από την Ανατολική Ευρώπη, ενώ παραμένει αμετακίνητη στο ζήτημα της πιθανής ανάπτυξης ειρηνευτικών δυνάμεων για την επιτήρηση μιας ενδεχόμενης εκεχειρίας κατά μήκος της γραμμής του μετώπου.

Δεν είναι φυσικά μια καινούργια πρόταση. Ήταν Δεκέμβριος του 2021 όταν το Κρεμλίνο έβαλε στο τραπέζι την αμφιλεγόμενη αυτή πρόταση. Τότε οι δυτικοί ηγέτες απέρριψαν αυτά τα αιτήματα, χαρακτηρίζοντάς τα ως ένα απαράδεκτο ρωσικό τελεσίγραφο. Δύο μήνες αργότερα, η Μόσχα εξαπέλυσε την πλήρους κλίμακας εισβολή της στην Ουκρανία.

Αν μη τι άλλο η στάση αυτή αποτελεί ένδειξη ότι το Κρεμλίνο, ακόμη κι αν δεν βλέπει με καλό μάτι την ευρωπαϊκή εμπλοκή στις διαπραγματεύσεις, θα βρει τρόπο να αξιοποιήσει αυτή τη νέα πραγματικότητα για να επιδιώξει τους στόχους του στην Ουκρανία.

Που οφείλεται η αδιαλλαξία Πούτιν

Εξάλλου είναι οι Αμερικανοί που χτυπούν την πόρτα του Πούτιν επιδιώκοντας μια συμφωνία, ενώ οι Ευρωπαίοι εξετάζουν το ενδεχόμενο επαφών μαζί του. Τον περασμένο μήνα, οι ηγέτες της Νορβηγίας και της Φινλανδίας επικοινώνησαν μαζί του μία κίνηση που προκάλεσε αντιδράσεις.

Την επόμενη εβδομάδα στο Σενζέν της Κίνας - στο περιθώριο της συνόδου κορυφής του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού (APEC) - ο Πούτιν ενδέχεται να έχει ξεχωριστές συναντήσεις με τον Ντόναλντ Τραμπ και τον Σι Τζινπίνγκ. Τα ρωσικά μέσα ενημέρωσης τούς παρομοιάζουν ήδη με τους «Τρεις Μεγάλους» -τον Στάλιν, τον Ρούζβελτ και τον Τσόρτσιλ - οι οποίοι συναντήθηκαν το 1945 για να «μοιράσουν» την Ευρώπη μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.

Όλα αυτά ενώ η Ρωσία έχει υποστεί τεράστιες απώλειες στο πεδίο της μάχης, η ρωσική οικονομία δέχεται ολοένα και μεγαλύτερες πιέσεις και τα ουκρανικά drone συνεχίζουν τα πλήγματα κατά στρατηγικών στόχων

Ωστόσο, μέχρι στιγμής, τίποτα από αυτά δεν έχει πείσει τον ηγέτη του Κρεμλίνου να τερματίσει τις εχθροπραξίες και να δεχθεί να κάνει υποχωρήσεις.