Γιατί βρίσκεται σε πανικό η αγορά ομολόγων - Ποιους επηρεάζει, τα SOS που πρέπει ξέρετε

Αυτή την εβδομάδα, η Γαλλία βρέθηκε στο επίκεντρο, λόγω των ανησυχιών για το υψηλό δημοσιονομικό της έλλειμμα, αλλά και ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2027.

Σε αυτό το κλίμα, η απόδοση του 10ετούς γαλλικού ομολόγου αυξήθηκε κατά σχεδόν 80 μονάδες βάσης από τις αρχές Σεπτεμβρίου, αγγίζοντας το υψηλότερο επίπεδο από τον Ιούλιο του 2002 και πλησιάζοντας το 5%.

Η άνοδος των αποδόσεων αυξάνει το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους και καθιστά ακόμη δυσκολότερη τη δημοσιονομική εξίσωση για το Παρίσι.

Σε μια προσπάθεια να αποφύγουν το ρίσκο, οι επενδυτές προχώρησαν σε μαζικές πωλήσεις γαλλικών ομολόγων, ενώ ταυτόχρονα στράφηκαν προς τα γερμανικά ομόλογα (Bunds), τα οποία θεωρούνται ασφαλής επενδυτική επιλογή.

Μάλιστα, το spread μεταξύ των γαλλικών και των γερμανικών ομολόγων δεκαετούς διάρκειας διευρύνθηκε πέραν των 140 μονάδων βάσης, στο υψηλότερο επίπεδο από το 2012.

Ωστόσο, ιστορικά χαμηλά καταγράφηκαν και στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, όπου η απόδοση του δεκαετούς κρατικού ομολόγου ΗΠΑ αυξήθηκε αυτή την εβδομάδα, φτάνοντας σε νέο υψηλό 24ετίας και αγγίζοντας για λίγο το 5,364% την Τετάρτη.

Η κρίση κλονίζει το ευρώ

Η πίεση στην αγορά ομολόγων έχει πλήξει και το ευρώ, το οποίο υποχώρησε στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 17 μηνών, αγγίζοντας τα 1,1161 δολάρια τη Δευτέρα, προτού σημειώσει ελαφρά ανάκαμψη.

Το σκηνικό αυτό διαμορφώνει ένα δύσκολο περιβάλλον για την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, σχολιάζουν οι αναλυτές του Reuters.

Οι αγορές εξακολουθούν να αναμένουν μία ακόμη αύξηση των επιτοκίων έως το τέλος του έτους, δεδομένου ότι ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη παραμένει επίμονα υψηλός, γύρω στο 3,8%.

Ωστόσο, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής ενδέχεται να επιλέξουν μια πιο προσεκτική στάση, λαμβάνοντας υπόψη την αναταραχή στην αγορά ομολόγων. Οι αυξημένες τιμές της ενέργειας σίγουρα δεν διευκολύνουν το έργο της ΕΚΤ.

Τα sos των ομολόγων

Το ομόλογο είναι ένα δάνειο που χορηγείται σε μια κυβέρνηση ή μια εταιρεία, με αντάλλαγμα την τακτική καταβολή τόκων και την επιστροφή του αρχικού κεφαλαίου κατά τη λήξη του δανείου.

Όταν οι κυβερνήσεις ή οι εταιρείες επιθυμούν να δανειστούν χρήματα, μπορούν να εκδώσουν ομόλογα, τα οποία αποτελούν τίτλους που συνήθως αποδίδουν στους επενδυτές σταθερό επιτόκιο.

Τα ομόλογα χαρακτηρίζονται συχνά ως τίτλοι σταθερού εισοδήματος, καθώς παρέχουν κατά κανόνα τακτικές πληρωμές τόκων μέχρι την ημερομηνία λήξης τους.

• Πώς λειτουργούν

Ένα ομόλογο είναι ουσιαστικά ένα δάνειο που συνάπτει μια εταιρεία. Η εταιρεία αντλεί κεφάλαια από επενδυτές που αγοράζουν τα ομόλογά της, αντί να προσφύγει σε τράπεζα.

Σε αντάλλαγμα για το κεφάλαιο, η εταιρεία καταβάλλει τόκο (το λεγόμενο «κουπόνι»), ο οποίος υπολογίζεται ως ετήσιο ποσοστό επί της ονομαστικής αξίας του ομολόγου.

Η καταβολή των τόκων γίνεται σε προκαθορισμένα χρονικά διαστήματα —συνήθως ετησίως ή εξαμηνιαίως— ενώ κατά τη λήξη του ομολόγου επιστρέφεται το αρχικό κεφάλαιο, ολοκληρώνοντας έτσι τη δανειακή σύμβαση.

• Είναι τα ομόλογα επενδύσεις υψηλού κινδύνου

Ιστορικά, τα ομόλογα θεωρούνται πιο συντηρητικές επενδύσεις με μικρότερη μεταβλητότητα σε σχέση με τις μετοχές, ωστόσο ενέχουν κινδύνους.

Βέβαια, υπάρχει ο πιστωτικός κίνδυνος, δηλαδή η πιθανότητα αθέτησης πληρωμών από τον εκδότη του ομολόγου.

Επίσης, υφίσταται ο κίνδυνος μεταβολής των επιτοκίων, καθώς οι τιμές των ομολόγων ενδέχεται να υποχωρήσουν σε περίπτωση αύξησης των επιτοκίων.

• Σε τι διαφέρουν από τις μετοχές

Σε αντίθεση με τις μετοχές, τα ομόλογα μπορεί να διαφέρουν σημαντικά μεταξύ τους ανάλογα με τους όρους του εγγράφου έκδοσής τους (το οποίο περιγράφει τα χαρακτηριστικά του τίτλου).

Επίσης, ενώ οι μετοχές αντιπροσωπεύουν μερική ιδιοκτησία σε μια εταιρεία, τα ομόλογα αντιπροσωπεύουν ένα δάνειο που συνοδεύεται από τη δέσμευση για αποπληρωμή του δανεισθέντος κεφαλαίου, καθώς και για την καταβολή τόκων καθορισμένου ύψους.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως στα έντοκα γραμμάτια του Δημοσίου, ο εκδότης του ομολόγου ενδέχεται να αποζημιώνει τους επενδυτές πωλώντας το ομόλογο με έκπτωση και καταβάλλοντας την πλήρη ονομαστική του αξία κατά τη λήξη.

Κάθε έκδοση ομολόγων είναι διαφορετική, επομένως είναι σημαντικό να κατανοήσετε τους ακριβείς όρους πριν επενδύσετε.