«Πύλη» για το αμερικανικό LNG η Ελλάδα - Λύσεις για τον Κάθετο Διάδρομο

Πρόκειται για μνημόνια κατανόησης που ανοίγουν την «πόρτα» σε αμερικανικές εταιρείες να επενδύσουν στην Ελλάδα, ενώ παράλληλα ενισχύουν τον ρόλο της χώρας μας ως κόμβου LNG στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Άλλωστε, την ώρα που η Ευρωπαϊκή Ένωση ετοιμάζεται για πλήρη απαγόρευση των ρωσικών προμηθειών φυσικού αερίου έως το 2027, η Ελλάδα έχει αποκτήσει τον χαρακτηρισμό της«Νότιας Πύλης» στην Ευρώπη για τις εισαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου κυρίως από τις ΗΠΑ.

Η Αθήνα ποντάρει στη γεωγραφική της θέση, στην ενίσχυση της δυναμικότητας LNG, στις αναβαθμίσεις των υποδομών και στις στενές σχέσεις με την Ουάσιγκτον, ώστε να διασφαλίσει κεντρικό ρόλο στη νέα αρχιτεκτονική της ευρωπαϊκής αγοράς φυσικού αερίου μετά την εφαρμογή της απαγόρευσης.

Το mega -deal μεταξύ της Metlen και της Shell, το μνημόνιο κατανόησης μεταξύ της ελβετικής MET Group και της Shell, καθώς και τα τέσσερα MOU της Atlantic SEE LNG Trade, «κλειδώνουν» τα φιλόδοξα ενεργειακά σχέδια ανάπτυξης των αμερικανικών εταιρειών σε ευρωπαϊκό έδαφος, με φόντο τον Κάθετο Διάδρομο.

Λύσεις για τον Κάθετο Διάδρομο

Αξίζει να σημειωθεί πως στην ειδική Υπουργική Σύνοδο που ακολούθησε για τον Κάθετο Διάδρομο συζητήθηκαν τα εμπόδια και οι προβληματισμοί των εμπλεκόμενων χωρών, όπως οι «υψηλές» ταρίφες διαμετακόμισης.

Εκεί, ο Έλληνας υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου έθεσε ζήτημα αυστηρότερου ελέγχου των ροών και πρότεινε ακόμη και κυρώσεις για περιπτώσεις επανεισαγωγής ρωσικού αερίου στην ευρωπαϊκή αγορά με άλλη «ετικέτα».

Μάλιστα, στο κοινό ανακοινωθέν που υπέγραψαν οι ΗΠΑ και 12 ευρωπαϊκές χώρες περιλαμβάνονται ρητές δεσμεύσεις για χρηματοδοτική στήριξη από ιδιωτικούς και δημόσιους φορείς, για τη διασφάλιση προσιτών τιμών.

Παράλληλα, οι συμμετέχοντες δεσμεύθηκαν για αύξηση της διαφάνειας και εναρμόνιση των βάθρων εμπορίας φυσικού αερίου, αλλά και για την εξάλειψη κανονιστικών εμποδίων που δυσκολεύουν τις εισαγωγές και τις νέες υποδομές.

Τα έξι deals που «κλείδωσαν» στην Ουάσιγκτον

Οι υπογραφές που «έπεσαν» στο πλαίσιο του Transatlantic Gas Security Summit που πραγματοποιήθηκε στην Ουάσινγκτον επιβεβαίωσαν τη σημασία που έχει για την Ευρώπη και την ενεργειακή ασφάλεια ο Κάθετος Διάδρομος και τη διάθεση των ΗΠΑ να επενδύσει στην ανάπτυξη έργων υγροποιημένου φυσικού αερίου LNG.

Το επόμενο βήμα θα γίνει στις μικρότερες τεχνικές ομάδες που θα συνεχίσουν τις διαβουλεύσεις για να λύσουν τεχνικά ζητήματα και λεπτομέρειες, μετά τις προσυμφωνίες των αρμόδιων υπουργών.

1-4. Atlantic SEE LNG Trade

Tο σχήμα Atlantic SEE LNG Trade από την Aktor και την ΔΕΠΑ) υπέγραψε συνολικά τέσσερα μηνόμια κατανόησης (MOU) με την Naftogaz (Ουκρανία) την Bulgargaz (Βουλγαρία), την Aluminij Industries και M.T. Abraham Group (Βοσνία – Ερζεγοβίνη) και τέλος με το Υπουργείο Υποδομών και Ενέργειας της Αλβανίας.

Οι νέες εμπορικές συμφωνίες της Atlantic SEE LNG Trade για την αγοραπωλησία αμερικανικού LNG στη Νοτιοανατολική Ευρώπη καθιστούν σταδιακά πραγματικότητα τον Κάθετο Ενεργειακό Διάδρομο της Ευρώπης, ο οποίος πέρα από την ασφάλεια ενεργειακής τροφοδοσίας προς τα κράτη της ευρύτερης περιοχής, έρχεται να προσφέρει σημαντικές ευκαιρίες ανάπτυξης στην ελληνική οικονομία.

5. Metlen – Shell

Η συμφωνία της Metlen με τη Shell έχει πενταετή διάρκεια, με έναρξη το 2027.

Σύμφωνα με το MoU, οι δύο εταιρείες θα προμηθεύουν και θα εμπορεύονται ποσότητες περίπου 0,5 έως 1,0 bcm ετησίως για την πενταετία 2027–2031, με παράδοση στις ελληνικές εγκαταστάσεις υποδοχής και αεριοποίησης στη Ρεβυθούσα και στην Αλεξανδρούπολη.

6. MET – Shell

Το μνημόνιο κατανόησης μεταξύ της αμερικανικής Shell και της ελβετικής MET Group δίνει έμφαση στην προσπάθεια της ΕΕ να απεξαρτηθεί από το ρωσικό φυσικό αέριο.

Υπενθυμίζεται πως το 2025 η ΡΑΑΕΥ έδωσε 20ετή άδεια προμήθειας φυσικού αερίου στην MET Greece, που ανήκει στον πολυεθνικό ενεργειακό όμιλο MET Group.