Grant Thornton για LNG: Ο Κάθετος Διάδρομος αποτελεί στρατηγικό πλεονέκτημα για την Ελλάδα

Παράλληλα, η ανάλυση εντοπίζει ότι η ελληνική αγορά έχει ένα πιο συγκεντρωμένο προφίλ κινδύνου σε σχέση με την Ευρώπη, το οποίο περιλαμβάνει την έλλειψη αποθήκευσης, την υψηλή έκθεση στις τιμές spot του LNG, έναν τομέα ηλεκτροπαραγωγής που απορροφά τα 2/3 της εγχώριας ζήτησης και μια μεγάλη ροή αερίου μέσω αγωγών που πρέπει να αντικατασταθεί έως τον Νοέμβριο του 2027.

Και για τον λόγο αυτό προτείνει 4 σημαντικά μέτρα δράσης στην αγορά του φυσικού αερίου:

• Την εξασφάλιση LNG μέσω μεσοπρόθεσμων ή μακροπρόθεσμων συμβολαίων αντί τιμών spot, με διεύρυνση της βάσης των προμηθευτών.
• Τη συντονισμένη διενέργεια stress test από τους διαχειριστές των υποδομών αερίου του Κάθετου Διαδρόμου με στόχο την καλύτερη κατανομή της δυναμικότητας και τροφοδοσίας αερίου σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης πριν από το πρώτο κύμα ψύχους.
• Την προετοιμασία για την υποκατάσταση των ρωσικού φυσικού αερίου με LNG.
• Τη διαχείριση της μετακύλισης των τιμών φυσικού αερίου στο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας.

«Ο επερχόμενος χειμώνας θα δοκιμάσει το κατά πόσο ο νέος ρόλος της Ελλάδας ως περιφερειακού κόμβου συνοδεύεται από την απαραίτητη ετοιμότητα για τη διατήρησή του. Οι υποδομές είναι έτοιμες· το επόμενο βήμα είναι η διαμόρφωση του κατάλληλου πλαισίου συμβάσεων, κανόνων και πρακτικών διαχείρισης κινδύνου γύρω από αυτές» καταλήγει η ανάλυση.

Τι σημαίνει ο χειμώνας 2026/27 για την ελληνική αγορά

Η έκθεση στις διακυμάνσεις των τιμών είναι σημαντική. Τον Σεπτέμβριο, η ηλεκτροπαραγωγή αντιστοιχούσε στο 50% του συνόλου του φυσικού αερίου που εξήλθε από το σύστημα, επομένως οι τιμές του φυσικού αερίου μετακυλίονται σχεδόν άμεσα στο κόστος χονδρικής της ηλεκτρικής ενέργειας.

Υπολογίζοντας την ετήσια κατανάλωση, προκύπτει ότι κάθε αύξηση της τιμής στο TTF κατά 10 €/MWh προσθέτει περίπου 0,67 δισ. ευρώ ετησίως στο κόστος του φυσικού αερίου που καταναλώνεται στην Ελλάδα.

Με βάση τη διαφορά μεταξύ των επιπέδων του Φεβρουαρίου (περίπου 31 €/MWh) και της τιμής των 86 €/MWh στις 13 Οκτωβρίου, η προκύπτουσα επιβάρυνση ανέρχεται σε περίπου 3,7 δισ. ευρώ ετησίως, εφόσον διατηρηθούν αυτά τα επίπεδα τιμών.

Τα μεγέθη αυτά είναι ενδεικτικά, καθώς προϋποθέτουν ότι όλες οι ποσότητες τιμολογούνται με βάση το TTF, ωστόσο, η χρήση χρηματοοικονομικών εργαλείων αντιστάθμισης κινδύνου (hedging) ή μακροπρόθεσμων συμβολαίων με σταθερές τιμές ή εναλλακτικούς δείκτες τιμολόγησης μπορεί να μειώσει σημαντικά την έκθεση στον κίνδυνο.

Η επιτυχία στις εξαγωγές δημιουργεί επίσης μια λειτουργική πρόκληση (trade-off).

Σε περίπτωση έντονου ψύχους, η ζήτηση στις αγορές εισαγωγής προς τον βορρά θα κορυφωνόταν ταυτόχρονα με τη ζήτηση για θέρμανση και ηλεκτρική ενέργεια στην Ελλάδα, οδηγώντας σε ανταγωνισμό για τη διαθέσιμη δυναμικότητα επαναεριοποίησης και μεταφοράς.

Υπάρχουν κανόνες για την κατανομή της δυναμικότητας και τη διαχείριση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, οι οποίοι όμως δεν έχουν δοκιμαστεί ακόμη σε συνθήκες περιφερειακού ψύχους, όπου η εγχώρια ζήτηση και η ζήτηση για εξαγωγές κορυφώνονται ταυτόχρονα.

Χωρίς μια τέτοια δοκιμασία, ο ρόλος της Ελλάδας ως περιφερειακού κόμβου ενδέχεται να καταστεί πηγή στενότητας στην εγχώρια αγορά.