Ευρωπαϊκά ενοίκια με ελληνικούς μισθούς - Πώς το στεγαστικό κάνει πιο δύσκολη τη ζωή μας

Γράφουν οι, Χρυσάνθη Στέτου και Νατάσα Βορύλλα

Τα θέματα που συνδέονται με το στεγαστικό επηρεάζουν όλες τις πτυχές της ζωής των πολιτών, από την κίνηση στους δρόμους της Αττικής, έως το καταναλωτικό συναίσθημα.

Η πίεση του στεγαστικού κόστους μειώνει το διαθέσιμο εισόδημα για βασικές ανάγκες, αποταμίευση και κατανάλωση υποβιβάζοντας την ποιότητα ζωής των πολιτών.

Ενώ, παράλληλα, καθιστά δυσχερέστερη την αγορά κατοικίας και τελικά εντείνει τις κοινωνικές και διαγενεακές ανισότητες.

Η δυσκολία πρόσβασης σε προσιτή κατοικία επηρεάζει ακόμα και την κινητικότητα των εργαζομένων, οι οποίοι αναγκάζονται να διανύουν καθημερινά μεγάλες αποστάσεις, χάνοντας πάρα πολλές ώρες από τη ζωή τους, αλλά και επιβαρύνοντας το κυκλοφοριακό.

Η επιβάρυνση των νοικοκυριών στην Αθήνα είναι πλέον δυσανάλογα υψηλή σε σχέση με τον μέσο όρο της ΕΕ, καθώς τα ενοίκια βρίσκονται σε ευρωπαϊκά επίπεδα, ενώ οι μισθοί παραμένουν αισθητά χαμηλότεροι, σύμφωνα με την πρόσφατη μελέτη του ΚΕΦΙΜ.

«Έχουμε αναγκαστεί να αλλάξουμε τον τρόπο ζωής μας»

«Μένουμε στο ίδιο σπίτι εδώ και 10 χρόνια. Ξεκινήσαμε με ενοίκιο 300 ευρώ και σήμερα έχει φτάσει στα 500 ευρώ. Η αύξηση που μας έχει γίνει αγγίζει το 66,7%».

«Είναι μεγάλο ποσοστό, ειδικά αν σκεφτεί κανείς τον πληθωρισμό, αν και σε σχέση με την αγορά της περιοχής θεωρείται σχετικά “λογικό”, έστω και αν για το ίδιο το σπίτι μοιάζει υπερεκτιμημένο», δηλώνουν στο CNN Greece, o Κωνσταντίνος Κοίλιας και η Δέσποινα Θεοδώρου σχετικά με το διαμέρισμα που μένουν στην Πετρούπολη.

«Έχουμε αναγκαστεί να αλλάξουμε τον τρόπο ζωής μας και να κάνουμε αρκετούς συμβιβασμούς. Τα τελευταία τέσσερα χρόνια έχουμε αποκτήσει και δύο παιδιά, οπότε τα έξοδα έχουν αυξηθεί σημαντικά».

«Οι προτεραιότητές μας έχουν αλλάξει. Έχουμε περιορίσει πολύ τη διασκέδαση και τα προσωπικά έξοδα, όπως ρούχα και ταξίδια. Ακόμα και το γυμναστήριο το έχουμε κόψει και το αντικαταστήσαμε με ελεύθερη άσκηση».

«Έχω αναγκαστεί να κάνω συμβιβασμούς»

«Το υψηλό κόστος ενοικίου είναι βασικός λόγος που δεν μένω μόνος. Όπως συμβαίνει με πολλούς σήμερα, το να μοιράζεσαι τα έξοδα είναι σχεδόν μονόδρομος».

«Έχω αναγκαστεί να κάνω συμβιβασμούς. Όταν για ένα μέσο ενοίκιο χρειάζεται σχεδόν ένας ολόκληρος μισθός, περιορίζεις αναγκαστικά πολλές ανάγκες σου και δεν μιλάω για πολυτέλειες, αλλά για βασικά πράγματα», σημειώνει ο Λάμπρος Δασκαλόπουλος Μαθηματικός 25 ετών που μένει στην Μαγούλα.

«Για να ανταπεξέλθουμε στην κάλυψη του ενοικίου έχουμε μειώσει αισθητά τις εξόδους για ποτό, καφέ και φαγητό. Ακόμα και στις μετακινήσεις με το αυτοκίνητο, προσέχω περισσότερο λόγω του κόστους της βενζίνης» δηλώνει.

Αύξηση 10% μέσα σε ένα χρόνο

Το 2025, η Ελλάδα κατέγραψε τη δεύτερη μεγαλύτερη ετήσια αύξηση ενοικίων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με ρυθμό +10,1%, πίσω μόνο από την Κροατία.

Το μέσο ενοίκιο για διαμέρισμα με δύο υπνοδωμάτια στην Αθήνα αντιστοιχεί στο 93,6% του μέσου μηνιαίου μισθού – υπερδιπλάσιο ποσοστό του αντίστοιχου (45.6%) στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ενώ, το μέσο ενοίκιο για διαμέρισμα με ένα υπνοδωμάτιο αντιστοιχεί πλέον στο 70,2% του μέσου μηνιαίου μισθού

Όπως αναφέρει η ανάλυση του Κέντρου Φιλελεύθερων Μελετών (ΚΕΦΙΜ), που βασίζεται στα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της Eurostat και της Τράπεζας της Ελλάδος, τα τελευταία χρόνια καταγράφεται μια συνεχιζόμενη επιδείνωση της οικονομικής προσβασιμότητας της στέγης στην Ελλάδα, σε μια περίοδο κατά την οποία οι τιμές κατοικιών και τα ενοίκια αυξάνονται ταχύτερα από τα εισοδήματα.

Αξίζει να σημειωθεί πως στην ΕΕ-27, το 2025 οι τιμές κατοικιών αυξήθηκαν κατά 5,5% και τα ενοίκια κατά 3,2%.

Πώς φτάσαμε έως εδώ

Από το 2000 έως το 2025, τα ενοίκια στην Ελλάδα ακολούθησαν έντονη διακύμανση: ισχυρή άνοδο πριν από την κρίση, βαθιά πτώση την περίοδο 2011–2018, στασιμότητα έως το 2021 και νέα έντονη άνοδο από το 2022.

Οι τιμές αγοράς κατοικιών στην Ελλάδα, και ιδιαίτερα στην Αθήνα, έχουν πλέον ξεπεράσει τα προ κρίσης επίπεδα, μετά από πολύ ταχεία ανάκαμψη από το 2017 και μετά.

«Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι στη μητροπολιτική περιοχή της Αθήνας ζει περίπου ο μισός πληθυσμός. Ζουν κοντά στα 4 εκατομμύρια από τα 10, οπότε συγκεντρωνόμαστε πάρα πολλοί άνθρωποι, πολύ μεγάλη ζήτηση σε έναν πολύ περιορισμένο αυτή τη στιγμή χώρο, ο οποίος μας δίνει πολύ μικρότερη προσφορά» σύμφωνα με τον επικεφαλής Ερευνών κ. Κωνσταντίνο Σαραβάκο.

• Διαβάστε επίσης: Οι πληγές του στεγαστικού: Πώς φτάσαμε έως εδώ - Τι φέρνει η επόμενη ημέρα

Αναζητώντας τις αιτίες για τις πολύ υψηλές τιμές, θα πρέπει να εξετάσει κανείς δύο παράγοντες.

«Ο πρώτος είναι ότι σταμάτησε η οικοδομή για πολλά χρόνια στην Ελλάδα, δηλαδή η οικοδομή ήταν από τους πρώτους κλάδους που έπληξε η κρίση το 2010» σημείωσε ο επικεφαλής του ΚΕΦΙΜ και τόνισε πως πλέον χτίζονται περισσότερα ακίνητα, όμως δεν έχουν μπει ακόμα στην προσφορά κατοικίας.

Παράλληλα, εξήγησε πως πρέπει να προσμετρήσουμε ότι πολλοί άνθρωποι βρήκαν σπίτι με το πρόγραμμα Σπίτι μου 1 και το Σπίτι μου 2 μέσω του ταμείου ανάκαμψης, το οποίο παρότι θετικό, περιόρισε τη διαθεσιμότητα στον κλάδο των ακινήτων.

«Για παράδειγμα, έβλεπα τα στοιχεία του προγράμματος Σπίτι μου. 2, όπου έχουν εγκριθεί 7.500 δάνεια. Ε, αυτές οι κατοικίες βγήκαν από την αγορά και μάλιστα βγήκαν ας πούμε οι καλές κατοικίες. Γιατί όσο προχωράνε τα προγράμματα είναι οι κατοικίες οι οποίες είναι πιο ανακαινισμένες, πιο προσβάσιμες, καλύτερες ενεργειακά. Οπότε από τη μία πλευρά βλέπουμε αυτή την εκτόξευση, αλλά από την άλλη υπάρχουν και τα θετικά, πολλοί συμπολίτες μας βρήκαν σπίτι μέσα από αυτά τα προγράμματα» είπε χαρακτηριστικά ο κ. Σαραβάκος.