Στεγαστικό: Ο «ειδικός δείκτης τιμών» ακινήτων ανοίγει τη συζήτηση για πλαφόν στις παλιές κατοικίες

Πρόκειται για συνολικά 50 μέτρα που στόχο έχουν να αντιμετωπίσουν το στεγαστικό πρόβλημα με ένα ενιαίο σχέδιο δράσης, μέσα από τρεις βασικούς πυλώνες δράσης.

Η πρώτη κατηγορία παρεμβάσεων αφορά, τα υφιστάμενα μέτρα που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη όπως το «Σπίτι μου». Σε αυτά περιλαμβάνονται, και τα υφιστάμενα μέτρα διαρκούς χαρακτήρα, όπως η επιστροφή ενοικίου.

Η δεύτερη κατηγορία αφορά τα μέτρα που βρίσκονται ήδη σε σχεδιασμό και αναμένεται να ενεργοποιηθούν σε σύντομο χρονικό διάστημα, όπως το πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας».

H τρίτη κατηγορία αφορά 14 πρόσθετα προτεινόμενα μέτρα τα οποία αποτυπώθηκαν ως συστάσεις στη Μελέτη Εθνικής Στεγαστικής Στρατηγικής και που, εάν υιοθετηθούν, εκτιμάται ότι θα ενισχύσουν περαιτέρω το συνολικό πλαίσιο παρέμβασης.

Ένας από τους βασικότερους στόχους του σχεδίου παραμένει η ενεργοποίηση των περίπου 800.000 κλειστών κατοικιών που βρίσκονται σήμερα εκτός αγοράς, χωρίς να υπολογίζονται οι δευτερεύουσες και οι εξοχικές κατοικίες.

Οι νέες προτάσεις

1. Θεσμοθέτηση εθνικού δείκτη τιμών

Η θεσμοθέτηση εθνικού δείκτη τιμών ακινήτων στοχεύει στη δημιουργία ενός ενιαίου και αξιόπιστου μηχανισμού παρακολούθησης των τιμών αγοράς και μίσθωσης κατοικιών σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο.

Μπορεί να αποτελέσει τη βάση για τη διάκριση μεταξύ ελεύθερης και ρυθμιζόμενης αγοράς μίσθωσης, με τρόπο στοχευμένο και τεκμηριωμένο. Ιδίως για κατοικίες χαμηλής ποιότητας ή χαμηλής ενεργειακής απόδοσης, ο δείκτης θα μπορούσε να αξιοποιηθεί ως εργαλείο αναφοράς για τον καθορισμό ανώτατων ευρών μισθώματος ή άλλων κανόνων ρύθμισης της αγοράς.

2. Εκσυγχρονισμός του συστήματος οικοδομικών αδειών

Το μέτρο στοχεύει στην επιτάχυνση, απλοποίηση και μεγαλύτερη διαφάνεια της διαδικασίας αδειοδότησης, με σκοπό τη διευκόλυνση της ανάπτυξης νέου οικιστικού αποθέματος. Προβλέπει την περαιτέρω αναβάθμιση υφιστάμενων ψηφιακών εργαλείων, όπως το σύστημα e-Άδειες και ο Ενιαίος Ψηφιακός Χάρτης, καθώς και την αναδιάρθρωση των Υπηρεσιών Δόμησης, ώστε οι απαιτούμενοι έλεγχοι να γίνονται ταχύτερα, με πιο συνεκτικό τρόπο και με μειωμένο διοικητικό βάρος για πολίτες, μηχανικούς, επενδυτές και δημόσιες υπηρεσίες.

3. Δημιουργία ψηφιακής πλατφόρμας φοιτητικής συγκατοίκησης με κρατικές εγγυήσεις

Αφορά τη δημιουργία ψηφιακής πλατφόρμας μέσω της οποίας ιδιοκτήτες κατοικιών θα μπορούν να καταχωρούν ακίνητα κατάλληλα για φοιτητική μίσθωση ή συγκατοίκηση, ενώ οι φοιτητές θα μπορούν να αναζητούν κατοικία και να αντιστοιχίζονται με πιθανούς συγκατοίκους.

4. Δημιουργία ψηφιακής πλατφόρμας σε νησιωτικούς δήμους για στέγαση δημοσίων υπαλλήλων

Η πλατφόρμα θα λειτουργεί ως κεντρικό εργαλείο συγκέντρωσης πληροφοριών για τη ζήτηση και τη διαθέσιμη προσφορά κατοικιών, ενισχύοντας τη διαφάνεια, την τοπική στόχευση και τη δυνατότητα έγκαιρου σχεδιασμού παρεμβάσεων στέγασης.

Μπορεί να υποστηρίζει την αντιστοίχιση διαθέσιμων κατοικιών με καταγεγραμμένες στεγαστικές ανάγκες, σε συνεργασία με τους οικείους δήμους και τους αρμόδιους φορείς υλοποίησης.

5. Χρηματοδοτικά κίνητρα σε εταιρείες ανάπτυξης ακινήτων σε επιλεγμένες περιοχές

Το μέτρο αφορά την παροχή χρηματοδοτικών κινήτρων σε εταιρείες ανάπτυξης ακινήτων για την κατασκευή προσιτών και κοινωνικών κατοικιών σε περιοχές με αυξημένη στεγαστική πίεση.

Τα κίνητρα περιλαμβάνουν χαμηλότοκα δάνεια, εγγυήσεις, επιδοτήσεις επιτοκίου ή άλλα συγχρηματοδοτικά εργαλεία, με στόχο τη μείωση του κόστους ανάπτυξης και τη δημιουργία νέου αποθέματος κατοικιών που θα διατίθεται με όρους κοινωνικής ή προσιτής στέγασης.

6. Εξειδικευμένο πρόγραμμα παραχώρησης γης σε νησιά για κάλυψη αναγκών στέγασης

Η εφαρμογή του μέτρου μπορεί να βασιστεί σε σχήματα παραχώρησης δημόσιας γης σε αναδόχους, με υποχρέωση ανάπτυξης κατοικιών που θα διατίθενται με προκαθορισμένους όρους προσιτότητας και χρήσης.

Το πρόγραμμα θα απαιτεί σαφή κριτήρια επιλογής περιοχών και ακινήτων, τεχνική και νομική ωρίμανση της γης, διαφανείς διαδικασίες επιλογής αναδόχων και μηχανισμό παρακολούθησης της διάθεσης των κατοικιών.

7. Ενιαίος Φορέας Στεγαστικής Πολιτικής

Ο Ενιαίος Φορέας Στεγαστικής Πολιτικής προτείνεται ως κεντρικός μηχανισμός συντονισμού και εφαρμογής της εθνικής στεγαστικής πολιτικής, με στόχο την ενιαία οργάνωση, παρακολούθηση και βελτιστοποίηση των επιμέρους στεγαστικών παρεμβάσεων.

Ο Φορέας θα λειτουργεί ως σημείο αναφοράς για τον συντονισμό των αρμόδιων υπουργείων, δημόσιων φορέων, τοπικής αυτοδιοίκησης και λοιπών εμπλεκόμενων οργανισμών, ώστε να περιορίζεται ο κατακερματισμός και να ενισχύεται η συνέπεια στην υλοποίηση των μέτρων.

8. Γραφεία Κοινωνικής Μίσθωσης

Μπορούν να λειτουργούν ως τοπικοί μηχανισμοί διαμεσολάβησης και υποστήριξης της κοινωνικής και προσιτής μίσθωσης, με στόχο τη σύνδεση διαθέσιμων κατοικιών με τη στεγαστική πολιτική σε επίπεδο πόλης ή δήμου.

Θα μπορούν να λειτουργούν ως ενδιάμεσοι φορείς μεταξύ ιδιοκτητών, δήμων, κοινωνικών υπηρεσιών και φορέων υλοποίησης, αναλαμβάνοντας την καταγραφή διαθέσιμων ακινήτων, την υποστήριξη διαδικασιών μίσθωσης και την παρακολούθηση της εφαρμογής των σχετικών όρων.

9. Εξειδικευμένο Ταμείο Θεματοφύλακας με καταλυτική επίδραση για την ανάπτυξη αποθέματος κοινωνικών κατοικιών

Το Ταμείο θα συγκεντρώνει χρηματοδοτικούς πόρους και ώριμα δημόσια ακίνητα, με αποκλειστικό σκοπό την αξιοποίησή τους για στεγαστικές παρεμβάσεις κοινωνικού χαρακτήρα.

Μέσω της λειτουργίας του ως ανατροφοδοτούμενου μηχανισμού, τα έσοδα από μισθώσεις ή άλλες προβλεπόμενες χρήσεις θα επανεπενδύονται στην επέκταση, αναβάθμιση και συντήρηση του κοινωνικού στεγαστικού αποθέματος.

10. Πολεοδομικά κίνητρα για ανάπτυξη κοινωνικής κατοικίας σε επιλεγμένες περιοχές

Ο μηχανισμός θα επιτρέπει, κατά περίπτωση, την παροχή πολεοδομικών ευελιξιών (όπως ενδεικτικά η αύξηση του συντελεστή δόμησης και η επιτάχυνση των διαδικασιών για την επανάχρηση ανενεργών κτηρίων σε εντός ή εκτός σχεδίου περιοχές σε συνδυασμό με ανταποδοτικά οφέλη για τους ιδιοκτήτες των κτηρίων αυτών) υπό την προϋπόθεση ότι μέρος της αναπτυσσόμενης επιφάνειας ή των παραγόμενων κατοικιών θα διατίθεται για κοινωνική – προσιτή στέγαση.

11. Εξειδικευμένη κατηγορία Golden Visa

Έχει στόχο τη σύνδεση της επενδυτικής δραστηριότητας στην αγορά ακινήτων με την ενεργοποίηση κατοικιών για πραγματική στεγαστική χρήση.

Το μέτρο προβλέπει τη δυνατότητα απόκτησης χαρτοφυλακίου περισσότερων του ενός ακινήτων, αντί της αποκλειστικής επένδυσης σε ένα μεμονωμένο ακίνητο, υπό την προϋπόθεση ότι τα ακίνητα θα διατίθενται αποκλειστικά για μακροχρόνια μίσθωση εντός συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος.

12. Ανάπτυξη θεσμικού πλαισίου, μηχανισμών και εργαλείων για την εφαρμογή κοινωνικής στεγαστικής πολιτικής και την αντιμετώπιση της αστεγίας στη Γενική Γραμματεία Δημογραφικής και Στεγαστικής Πολιτικής

Στόχος είναι η δημιουργία μηχανισμού έγκαιρου εντοπισμού, καταγραφής, διάγνωσης αναγκών, άμεσης παρέμβασης και διασύνδεσης με υπηρεσίες για άτομα που διαβιούν σε συνθήκες έλλειψης στέγης και επισφαλούς στέγασης στη Γενική Γραμματεία Δημογραφικής και Στεγαστικής Πολιτικής.

13. Επέκταση προγράμματος Σπίτι Μου

Στοχεύει στη διαμόρφωση ενός πιο διαρκούς και βιώσιμου μηχανισμού πρόσβασης νέων και νοικοκυριών χαμηλού ή μεσαίου εισοδήματος στην απόκτηση πρώτης κατοικίας.

Αντί της άμεσης επιδότησης επιτοκίου από εθνικούς – κοινοτικούς πόρους, το μέτρο προβλέπει την παροχή φορολογικών ελαφρύνσεων προς τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, κατά τις περιπτώσεις που χορηγούν στεγαστικά δάνεια με μειωμένο επιτόκιο σε επιλέξιμους δικαιούχους.

14. Μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ για την κατασκευή κοινωνικών και προσιτών κατοικιών

Έχει στόχο να παράσχει φορολογικό κίνητρο σε κατασκευαστικές εταιρίες προκειμένου να δραστηριοποιηθούν στην ανέγερση κατοικιών, οι οποίες στη συνέχεια θα εκμισθωθούν μακροχρόνια με προσιτό ή κοινωνικό μίσθωμα.