Οι οφειλέτες αποκτούν ξεκάθαρη εικόνα του χρέους τους, φρένο στις πιέσεις - Τι ισχύει και τι αλλάζει

Μία από αυτές που ξεχωρίζουν είναι η ενίσχυση του δικαιώματος του οφειλέτη να γνωρίζει αναλυτικά την οφειλή του, με πρόβλεψη για αναστολή τοκοφορίας σε περίπτωση ο servicer αρνηθεί να παρέχει στοιχεία.

Πρόκειται για ένα πάγιο αίτημα των οφειλετών, οι οποίοι δεν είχαν ξεκάθαρη εικόνα της οφειλής. Με απλά λόγια, ο οφειλέτης θα μπορεί να ξέρει πλέον ανά πάσα στιγμή - και χωρίς επιβάρυνση:

• το ιστορικό των καταβολών,
• τον τρόπο που υπολογίζεται το επιτόκιο του
• το κεφάλαιο, τους τόκους και τις προμήθειες, μεταξύ άλλων.

Σύμφωνα με τα νέα δεδομένα, τα στοιχεία πρέπει να παρέχονται εντός 45 ημερών, εφόσον δεν είναι ήδη πλήρως διαθέσιμα μέσω του συστήματος προσωποποιημένης πληροφόρησης.

Μάλιστα, εάν ο πιστωτής δεν ανταποκριθεί στην προθεσμία, προβλέπεται αναστολή της τοκοφορίας μέχρι την πλήρη χορήγηση των στοιχείων.

Ανώτατο όριο 15% στην προκαταβολή

Σήμερα, η προκαταβολή που δύναται να ζητήσει ο πιστωτής για να συμφωνήσει με τον οφειλέτη σε πρόταση ρύθμισης είναι αποτέλεσμα της διαπραγμάτευσης των μερών.

Ωστόσο, σε πολλές περιπτώσεις η ζητηθείσα προκαταβολή ήταν ανώτερη του 30% και έφτανε ακόμα και στο 50% της οφειλής, κάτι που απέτρεπε από την επίτευξη της συμφωνίας ρύθμισης.

Στο πλαίσιο της νέας διαδικασίας, η πρόταση ρύθμισης θα πρέπει να είναι τεκμηριωμένη, βιώσιμη και με αναφορά στα περιουσιακά στοιχεία του οφειλέτη ενώ παράλληλα μπαίνει ανώτατο όριο 15% στην προκαταβολή που δύναται να ζητήσει ο πιστωτής.

Φρένο στις πιέσεις

Το υφιστάμενο πλαίσιο παρέχει προστασία μέσω συγκεκριμένων διαδικασιών ρύθμισης (εξωδικαστικός, Κώδικας Δεοντολογίας), τα οποία παρέχουν δυνατότητα ρύθμισης.

Ωστόσο, υπήρξαν καταγγελίες από οφειλέτες ότι, παρότι ήταν συνεπείς στη ρύθμιση ή ανέμεναν από τον πιστωτή την αποστολή στοιχείων (λογαριασμό εξυπηρέτησης) για την εκκίνηση εξυπηρέτησης της ρύθμισης, εντούτοις βρέθηκαν μπροστά σε καταγγελία της σύμβασης για δήθεν αθέτηση, ή και καταδιωκτικά μέτρα (κατάσχεση, διαταγές πληρωμής κλπ).

Τι αλλάζει:

Όσο ο οφειλέτης τηρεί ενεργή ρύθμιση,— ή η αδυναμία καταβολής δόσης οφείλεται σε μη χορήγηση αναγκαίων στοιχείων από τον πιστωτή ή τον servicer — απαγορεύονται:

• η καταγγελία της ρύθμισης,
• η έκδοση ή εκτέλεση διαταγής πληρωμής,
• η κατάσχεση,
• η συνέχιση πλειστηριασμού.

Σε περίπτωση παραβίασης προβλέπονται ιδιαίτερα ισχυρές συνέπειες:

• αυτοδίκαιη ακυρότητα των σχετικών πράξεων,
• πίστωση υπέρ του οφειλέτη ποσού ίσου με 5 μηνιαίες δόσεις,
• 5μηνη παράταση της ρύθμισης χωρίς επιβαρύνσεις,
• αποκατάσταση των συνεπειών της παράνομης ενέργειας,
• διοικητικό πρόστιμο από €50.000 έως €500.000,
• αυξημένες εποπτικές συνέπειες σε περίπτωση επανάληψης.

Ανώτατο όριο στην τοκοφορία παλαιών ληξιπρόθεσμων οφειλών

Οι ν. 2789/2000 και ν. 3259/2004 (άρθρο 39) προέβλεπαν ανώτατο όριο στη διόγκωση των οφειλών. Ωστόσο, η εφαρμογή τους έθετε συγκεκριμένους περιορισμούς, ιδίως ως προς το ύψος του αρχικού δανείου.

Τι αλλάζει:

Επανέρχεται και διευρύνεται η προστασία του άρθρου 39 του ν. 3259/2004 και 30 ν. 2789/2000 για όλα τα δάνεια και τις πιστώσεις που βρίσκονται σε καθυστέρηση τουλάχιστον 90 ημερών, χωρίς προθεσμία υποβολής αίτησης και χωρίς περιορισμούς ως προς το ύψος ή τη φύση του δανείου.

Έτσι, πιστωτικά ιδρύματα και εταιρείες διαχείρισης υποχρεούνται να αναπροσαρμόζουν ανάλογα τις απαιτήσεις τους χωρίς να προσφεύγει ο πολίτης στα δικαστήρια για την αναπροσαρμογή της οφειλής.

Ουσιαστικά, η προστασία των δύο νόμων επεκτείνεται σε όλους τους οφειλέτες με δάνεια σε καθυστέρηση, βάζοντας ανώτατο όριο στη διόγκωση της οφειλής.

Επέκταση των δικαιωμάτων που ισχύουν για ΑΜΕΑ

Δυνάμει της υπ’ αριθμ. 106723 ΕΞ 2024 (ΦΕΚ Β' 4337/24.07.2024) απόφασης, είχαν χαρακτηριστεί ως «ευάλωτοι οι οφειλέτες» τα άτομα με ειδικές ανάγκες με αυξημένα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια.

Ωστόσο, σε συνέχεια της από 11/9/2026 επιστολής της Ένωσης Σπανίων Ασθενών Ελλάδος, προχωρά με τα ίδια κριτήρια η επέκταση του χαρακτηρισμού ως ευάλωτων και σε γονείς ή νόμιμους φροντιστές εξαρτώμενου τέκνου με πιστοποιημένο ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον 67%, με σχετική τροποποίηση της υπουργικής απόφασης.