ΔΙΕΘΝΗ

Τα Στενά του Ορμούζ ελέγχουν πετρέλαιο και LNG - Αυτές οι χώρες κινδυνεύουν από τον αποκλεισμό

Τα Στενά του Ορμούζ ελέγχουν πετρέλαιο και LNG - Αυτές οι χώρες κινδυνεύουν από τον αποκλεισμό
Morteza Akhoondi/Tasnim News Agency via AP

Το σενάριο ενός πλήρους αποκλεισμού στο κομβικό θαλάσσιο πέρασμα των Στενών του Ορμούζ έχει τη δύναμη να προκαλέσει αναταραχή στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας, με την Ασία να αναμένεται να υποστεί τις μεγαλύτερες επιπτώσεις.

Μέχρι στιγμής, το πέρασμα παραμένει κλειστό υπό την απειλή επιθέσεων από το Ιράν, το οποίο προειδοποιήσει ότι κάθε πλοίο που θα επιχειρήσει να περάσει από τη θαλάσσια οδό θα γίνει στόχος.

Η δίοδος που βρίσκεται μεταξύ του Ομάν και του Ιράν, λειτουργεί ως ζωτική αρτηρία για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου.

Σύμφωνα με την εταιρεία συμβούλων ενέργειας Kpler, το 2025 διέρχονταν από αυτό περίπου 13 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, που αντιπροσωπεύουν περίπου το 31% του συνόλου των θαλάσσιων μεταφορών αργού πετρελαίου.

Η παρατεταμένη κλείσιμο του Στενού θα οδηγήσει πιθανώς σε περαιτέρω αύξηση των τιμών του πετρελαίου, με ορισμένους αναλυτές να προβλέπουν ότι η τιμή του πετρελαίου θα ξεπεράσει τα 100 δολάρια ανά βαρέλι.

Ο παγκόσμιος δείκτης αναφοράς Brent σημείωσε άνοδο 2,6% στα 80 δολάρια ανά βαρέλι —σχεδόν 10% υψηλότερα από την έναρξη της σύγκρουσης.

Σύμφωνα με την Kpler, περίπου το 20% των παγκόσμιων εξαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου που προέρχονται από τον Κόλπο βρίσκονται επίσης σε κίνδυνο, κυρίως εκείνες που προέρχονται από το Κατάρ και μεταφέρονται μέσω του Στενού του Ορμούζ.

Το Κατάρ, ένας από τους μεγαλύτερους προμηθευτές ΥΦΑ στον κόσμο, σταμάτησε την παραγωγή τη Δευτέρα, μετά την επίθεση ιρανικών drones στις εγκαταστάσεις του στη βιομηχανική πόλη Ras Laffan και στη βιομηχανική πόλη Mesaieed.

«Στην Ασία, η Ταϊλάνδη, η Ινδία, η Κορέα και οι Φιλιππίνες είναι οι πιο ευάλωτες στις υψηλότερες τιμές του πετρελαίου, λόγω της μεγάλης εξάρτησής τους από τις εισαγωγές, ενώ η Μαλαισία θα είναι σχετικά ευνοημένη, καθώς είναι εξαγωγέας ενέργειας», έγραψε η Nomura, σύμφωνα με το CNBC.

Σύμφωνα με την Κομισιόν, μέχρι στιγμής δεν τίθεται θέμα επάρκειας για την Ευρωπαϊκή Ένωση, αν και αυτό εξαρτάται από την διάρκεια της κρίσης. Όμως ώστε θα επηρεαστούν όσοι εξαρτώνται άμεσα απο την ενέργεια του Κόλπου και τις μεταφορές μέσω του Στενού του Ορμούζ;

Νότια Ασία

Η Νότια Ασία θα αντιμετωπίσει τις πιο σοβαρές διαταραχές, ιδίως όσον αφορά τον εφοδιασμό με ΥΦΑ, σύμφωνα με αναλυτές.

Το Κατάρ και τα ΗΑΕ αντιπροσωπεύουν το 99% των εισαγωγών ΥΦΑ του Πακιστάν, το 72% των εισαγωγών του Μπαγκλαντές και το 53% των εισαγωγών της Ινδίας, σύμφωνα με στοιχεία της Kpler.

Με περιορισμένη ευελιξία αποθήκευσης και προμήθειας, το Πακιστάν και το Μπαγκλαντές είναι ιδιαίτερα ευάλωτα. Από τη μία, το Μπαγκλαντές αντιμετωπίζει ήδη ένα σημαντικό διαρθρωτικό έλλειμμα φυσικού αερίου. Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Ενεργειακής Οικονομίας και Χρηματοοικονομικής Ανάλυσης, η χώρα αντιμετωπίζει έλλειμμα άνω των 1.300 εκατομμυρίων κυβικών ποδιών την ημέρα.

«Το Πακιστάν και το Μπαγκλαντές έχουν περιορισμένη ευελιξία αποθήκευσης και προμήθειας, πράγμα που σημαίνει ότι η διαταραχή θα προκαλέσει πιθανώς ταχεία καταστροφή της ζήτησης στον τομέα της ενέργειας και όχι επιθετικές προσφορές spot», δήλωσε ο Katayama.

Η Ινδία αντιμετωπίζει τη μεγαλύτερη συνδυασμένη έκθεση στην περιοχή. «Πάνω από το ήμισυ των εισαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) της χώρας συνδέεται με τον Κόλπο, και ένα σημαντικό μέρος είναι συνδεδεμένο με τον δείκτη Brent, οπότε μια απότομη αύξηση της τιμής του αργού πετρελαίου λόγω της κατάστασης στο Ορμούζ θα οδηγήσει ταυτόχρονα σε αύξηση του κόστους εισαγωγής πετρελαίου και των τιμών των συμβολαίων LNG. Αυτό δημιουργεί ένα διπλό φυσικό και οικονομικό σοκ», δήλωσε.

Ομοίως, σύμφωνα με την UBP, περίπου το 60% των εισαγωγών πετρελαίου της Ινδίας προέρχεται από τη Μέση Ανατολή. Επομένως, ένας παρατεταμένος αποκλεισμός θα εντείνει τόσο το κόστος εισαγωγής ενέργειας όσο και τις πιέσεις στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών.

Κίνα

Το κλείσιμο του Ορμούζ θα θέσει σε δοκιμασία την ενεργειακή ασφάλεια της Κίνας, αλλά τα αποθέματα και οι εναλλακτικές πηγές εφοδιασμού προσφέρουν κάποια προστασία.

Η χώρα είναι ο μεγαλύτερος εισαγωγέας αργού πετρελαίου στον κόσμο και αγοράζει πάνω από το 80% του ιρανικού πετρελαίου, σύμφωνα με την Kpler.

Περίπου το 30% των εισαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) προέρχεται από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ενώ περίπου το 40% των εισαγωγών πετρελαίου διέρχεται από τον Ορμούζ, σύμφωνα με εκτιμήσεις της UBP.

«Η Κίνα είναι ουσιαστικά εκτεθειμένη, αλλά πιο ευέλικτη», δήλωσε ο Katayama της Kpler.

Σύμφωνα με την Kpler, τα αποθέματα υγροποιημένου φυσικού αερίου της Κίνας στα τέλη Φεβρουαρίου ανέρχονταν σε 7,6 εκατομμύρια τόνους, παρέχοντας κάλυψη βραχυπρόθεσμα. Ωστόσο, η Κίνα θα χρειαστεί να ανταγωνιστεί για τα φορτία του Ατλαντικού εάν η διακοπή συνεχιστεί, περιορίζοντας τη λεκάνη του Ειρηνικού, πρόσθεσε ο Katayama. Σε αυτή την περίπτωση, η δυναμική θα μπορούσε να εντείνει τον ανταγωνισμό των τιμών σε ολόκληρη την Ασία, ακόμη και αν το Πεκίνο αποφύγει την απόλυτη έλλειψη.

Η Σαουδική Αραβία έχει αυξήσει τις φορτώσεις αργού τις τελευταίες εβδομάδες, και τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου που κατέχουν μεγάλες χώρες καταναλωτές όπως η Κίνα, θα μπορούσαν να προσφέρουν κάποια προσωρινή ανακούφιση στην αγορά, ανέφερε η Rystad Energy σε σημείωμα την Κυριακή.

Η UBP ανέφερε ότι, ενώ η Κίνα είναι ένας σημαντικός καθαρός εισαγωγέας ενέργειας στην περιοχή, δεν είναι απαραίτητα η πιο ευάλωτη σε πιθανές διαταραχές του εφοδιασμού.

Ιαπωνία και Νότια Κορέα

Σύμφωνα με την UBP, η Μέση Ανατολή προμηθεύει το 75% των εισαγωγών πετρελαίου της Ιαπωνίας και περίπου το 70% των εισαγωγών της Κορέας.

Όσον αφορά το υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), η έκθεση τους στον Κόλπο είναι χαμηλότερη από αυτή της Νότιας Ασίας. Η Νότια Κορέα προμηθεύεται το 14% του LNG της από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ενώ η Ιαπωνία προμηθεύεται το 6%, σύμφωνα με εκτιμήσεις της Kpler.

Ακόμη και χωρίς απόλυτη έλλειψη, οι επιπτώσεις στις τιμές θα μπορούσαν να είναι σοβαρές. «Οι οικονομίες με υψηλή εξάρτηση από τις εισαγωγές ενέργειας, όπως η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα και η Ταϊβάν, είναι πιο εκτεθειμένες σε διαταραχές του εφοδιασμού», δήλωσε ο Shier Lee Lim, επικεφαλής μακροοικονομικός και στρατηγικός αναλυτής συναλλάγματος της APAC στην πλατφόρμα πληρωμών Convera.

Τα αποθέματα είναι επίσης περιορισμένα. Η Κορέα διαθέτει περίπου 3,5 εκατομμύρια τόνους LNG και η Ιαπωνία περίπου 4,4 εκατομμύρια τόνους σε αποθέματα, αρκετά για περίπου δύο έως τέσσερις εβδομάδες σταθερής ζήτησης, σύμφωνα με την Kpler.

Οι καθαρές εισαγωγές πετρελαίου της Νότιας Κορέας ανέρχονται στο 2,7% του ΑΕΠ, με την Nomura να την χαρακτηρίζει ως μία από τις πιο ευάλωτες χώρες στον τομέα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών.

Νοτιοανατολική Ασία

Σε μεγάλο μέρος της Νοτιοανατολικής Ασίας, το πρώτο πλήγμα είναι ο πληθωρισμός του κόστους και όχι η άμεση έλλειψη, σύμφωνα με ειδικούς του κλάδου.

Οι αγοραστές LNG που εξαρτώνται από τις spot τιμές θα αντιμετωπίσουν σημαντικά υψηλότερο κόστος αντικατάστασης, καθώς η Ασία ανταγωνίζεται την Ευρώπη για τα φορτία του Ατλαντικού, δήλωσε ο Katayama της Kpler.

Η Ταϊλάνδη είναι μια χώρα που πλήττεται ιδιαίτερα από την αύξηση των τιμών του πετρελαίου στο πλαίσιο της Nomura, επειδή ο εξωτερικός αντίκτυπος είναι μεγάλος και άμεσος: έχει τις μεγαλύτερες καθαρές εισαγωγές πετρελαίου στην Ασία, που ανέρχονται στο 4,7% του ΑΕΠ, και κάθε αύξηση της τιμής του πετρελαίου κατά 10% επιδεινώνει το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών κατά περίπου 0,5 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ της χώρας.