«AccelerateEU»: Τα μέτρα της Κομισιόν για την ενεργειακή κρίση- Προστασία καταναλωτών και επενδύσεις

Η Κομισιόν στη σχετική ανακοίνωσή της τονίζει πως «για δεύτερη φορά σε λιγότερο από πέντε χρόνια, οι Ευρωπαίοι πληρώνουν το τίμημα της εξάρτησης της Ευρώπης από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα».

Στη βάση αυτή, σημειώνει πως «το AccelerateEU είναι η εργαλειοθήκη της Επιτροπής για την άμεση ανακούφιση των νοικοκυριών και βιομηχανιών της Ευρώπης, ιδίως των πιο ευάλωτων, θέτοντας παράλληλα (τις βάσεις) για μία σταθερή πορεία προς την ενεργειακή ανεξαρτησία».

Επιπλέον 24 δισ. για εισαγωγή ενέργειας λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή

Επισημαίνει, δε, πως μετά την κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, η ΕΕ έχει δαπανήσει επιπλέον 24 δισ. ευρώ για εισαγωγή ενέργειας λόγω των υψηλότερων τιμών.

Η τρέχουσα γεωπολιτική κατάσταση αποτελεί μία υπενθύμιση ότι η επιτάχυνση της μετάβασης σε καθαρή, ασφαλή και οικονομικά προσιτή ενέργεια αποτελεί επιτακτική ανάγκη για την οικονομία και την ασφάλεια της Ευρώπης.

Βραχυπρόθεσμα και διαρθρωτικά μέτρα

Το πρόγραμμα «AccelerateEU» παρουσιάζει τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και διαρθρωτικά μέτρα με πιο μακροπρόθεσμο αποτέλεσμα για την περαιτέρω μείωση της εξάρτησης από ασταθείς αγορές ορυκτών καυσίμων και την οικοδόμηση της ανθεκτικότητας της Ευρώπης έναντι μελλοντικών κινδύνων με βάση την εγχώρια καθαρή ενέργεια και τον εξηλεκτρισμό.

Η κ. Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δήλωσε: «Οι επιλογές που κάνουμε σήμερα θα διαμορφώσουν την ικανότητά μας να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις του σήμερα και τις κρίσεις του αύριο».

«Η στρατηγική AccelerateEU θα φέρει τόσο άμεσα όσο και πιο διαρθρωτικά μέτρα αρωγής στους Ευρωπαίους πολίτες και τις επιχειρήσεις. Πρέπει να επιταχύνουμε τη μετάβαση στην εγχώρια, καθαρή ενέργεια. Αυτό θα μας δώσει ενεργειακή ανεξαρτησία και ασφάλεια και σημαίνει ότι είμαστε σε καλύτερη θέση να αντιμετωπίσουμε» γεωπολιτικούς κινδύνους.

Η Κομισιόν προτείνει τις ακόλουθες δράσεις:

• Όπως αναφέρει η σχετική ανακοίνωση της Κομισιόν, «ο συντονισμός είναι το κλειδί. Η Επιτροπή θα διασφαλίσει ότι τα μέτρα σε επίπεδο κρατών μελών θα ληφθούν σε πλήρη συντονισμό».

Αυτό περιλαμβάνει την αναπλήρωση υπόγειων εγκαταστάσεων αποθήκευσης φυσικού αερίου, τη χρήση ευέλικτων μέτρων στους κανόνες πλήρωσης ή τυχόν έκτακτες εκλύσεις αποθεμάτων πετρελαίου.

Τα έκτακτα εθνικά μέτρα και τα μέτρα που αποσκοπούν στη διασφάλιση της διαθεσιμότητας καυσίμου αεριωθουμένων και ντίζελ, συμπεριλαμβανομένης της διαθεσιμότητας δυναμικότητας παραγωγής διυλιστηρίων πετρελαίου, θα πρέπει να γίνονται υπό συντονισμό.

• Θα δημιουργηθεί νέο Παρατηρητήριο Καυσίμων για την παρακολούθηση της παραγωγής, των εισαγωγών, των εξαγωγών και των επιπέδων αποθεμάτων καυσίμων κίνησης στην ΕΕ.

Αυτό θα επιτρέψει τον γρήγορο εντοπισμό πιθανών ελλείψεων και, σε περίπτωση απελευθέρωσης αποθεμάτων έκτακτης ανάγκης, θα τροφοδοτήσει στοχευμένα μέτρα για τη διατήρηση της ισορροπημένης διανομής καυσίμων. Για να μετριαστεί ο αντίκτυπος των υψηλών τιμών των καυσίμων και των πιθανών ελλείψεων καυσίμων στον τομέα των αερομεταφορών της ΕΕ, η Επιτροπή θα παράσχει επίσης σαφήνεια σχετικά με τις υπάρχουσες δυνατότητες στο πλαίσιο των αερομεταφορών της ΕΕ.

• Έγκαιρα, στοχευμένα και προσωρινά μέτρα

Η προστασία των καταναλωτών, συμπεριλαμβανομένης της βιομηχανίας, από τις ανατιμήσεις μπορεί να περιλαμβάνει στοχευμένα μέτρα εισοδηματικής στήριξης, ενεργειακά κουπόνια και συστήματα κοινωνικής μίσθωσης, μειώνοντας τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης στην ηλεκτρική ενέργεια για τα ευάλωτα νοικοκυριά.

Η Επιτροπή θα εγκρίνει επίσης προσωρινό πλαίσιο για τις κρατικές ενισχύσεις, το οποίο θα παρέχει πρόσθετη ευελιξία στις κυβερνήσεις, συμπεριλαμβανομένων μέτρων έκτακτης ανάγκης για τη στήριξη των πλέον εκτεθειμένων οικονομικών τομέων.

• Επιτάχυνση της μετάβασης σε εγχώρια καθαρή ενέργεια για την αντικατάσταση του πετρελαίου, του φυσικού αερίου και των ορυκτών καυσίμων κίνησης.

Μέχρι το καλοκαίρι σχέδιο δράσης για την ηλεκτροδότηση

Μέχρι το καλοκαίρι, η Επιτροπή θα υποβάλει σχέδιο δράσης για την ηλεκτροδότηση. Θα περιλαμβάνει έναν φιλόδοξο στόχο εξηλεκτρισμού και μέτρα για την άρση των φραγμών στον εξηλεκτρισμό του βιομηχανικού, του μεταφορικού και του κατασκευαστικού τομέα. Η ταχεία εφαρμογή του επενδυτικού σχεδίου για βιώσιμες μεταφορές είναι καίριας σημασίας για την επιτάχυνση της ανάπτυξης βιώσιμων καυσίμων αεροσκαφών.

• Εντατικοποίηση του συστήματος των δικτύων.

Ο εξηλεκτρισμός πρέπει να συνοδεύεται από κατάλληλο σύστημα δικτύου. Τα πρώτα βήματα διασφαλίζουν την πλήρη εφαρμογή της ισχύουσας νομοθεσίας και την γρήγορη ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων σχετικά με τη δέσμη μέτρων για τα ευρωπαϊκά δίκτυα.

Μεγάλα αιολικά πάρκα και σταθμοί ΑΠΕ

Η μεγιστοποίηση των υφιστάμενων υποδομών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας είναι μια ακόμη δράση. Η ανανέωση μεγάλων αιολικών πάρκων και σταθμών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων των υπεράκτιων αιολικών πάρκων και των υδροηλεκτρικών σταθμών, μπορεί να συνεισφέρει γρήγορα στην κατεύθυνση αυτή.

Η Επιτροπή θα υποβάλει επίσης νομοθετική πρόταση σχετικά με τα τέλη δικτύου και τη φορολογία, διασφαλίζοντας, μεταξύ άλλων, ότι η ηλεκτρική ενέργεια φορολογείται λιγότερο από τα ορυκτά καύσιμα.

• Ενίσχυση των επενδύσεων.

Σημαντικοί πόροι είναι διαθέσιμοι σε επίπεδο ΕΕ, όπως εκείνοι στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας («ΜΑΑ»: 219 δισ. ευρώ) και τα ταμεία της πολιτικής συνοχής. Στην τρέχουσα κρίση, η ταχύτητα και ο αντίκτυπος είναι υψίστης σημασίας. Η Επιτροπή θα βοηθήσει τα κράτη μέλη να αξιοποιήσουν στο έπακρο τη διαθέσιμη χρηματοδότηση της ΕΕ.

Ωστόσο, το δημόσιο χρήμα από μόνο του δεν θα καλύψει τις σημαντικές επενδυτικές ανάγκες (660 δισ. ευρώ ετησίως έως το 2030) για την ενεργειακή μετάβαση.

Ως εκ τούτου, για την κινητοποίηση ιδιωτικών επενδύσεων, η Επιτροπή ενέκρινε επενδυτική στρατηγική για καθαρή ενέργεια τον Μάρτιο του 2026. Η Επιτροπή θα διοργανώσει σύνοδο κορυφής για τις επενδύσεις στην καθαρή ενέργεια, στην οποία θα συμμετάσχει ο κλάδος των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων σημαντικών θεσμικών επενδυτών, βιομηχανικών ηγετών, φορέων ανάπτυξης έργων και δημόσιων χρηματοδοτών, με σκοπό την επιτάχυνση της ιδιωτικής χρηματοδότησης.