Ο πόλεμος με το Ιράν έχει μετατραπεί σε μάχη για διόδια στα πλοία - Ο κίνδυνος για τα καύσιμα

Και κάπως έτσι αυτό που ξεκίνησε ως μια εκστρατεία για τη μείωση των πυρηνικών δυνατοτήτων του Ιράν και την αποδυνάμωση των παγκόσμιων τρομοκρατικών δικτύων του, έχει μετατραπεί σε μια διαμάχη για τον έλεγχο μιας από τις σημαντικότερες εμπορικές οδούς στον κόσμο.

Ο πόλεμος του Ιράν έχει μετατραπεί σε μάχη για τα Στενά του Ορμούζ, ένα παγκόσμιο σημείο συμφόρησης για το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο, τα λιπάσματα και άλλα εμπορεύματα.

Το πέρασμα από το Ορμούζ ήταν μέχρι πρόσφατα «ελεύθερο», ωστόσο εάν η σύγκρουση το αφήσει υπό τον μόνιμο έλεγχο ενός κράτους θα μπορούσε να σημάνει την αρχή του τέλους της ελεύθερης διέλευσης στην ανοιχτή θάλασσα, μια έννοια που έχει στηρίξει το παγκόσμιο εμπόριο εδώ και αιώνες.

«Αυτό θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα επικίνδυνο προηγούμενο και να κάνει το διεθνές θαλάσσιο εμπόριο πολύ πιο ακριβό, ένα κόστος που τελικά θα μετακυλιστεί στους τελικούς καταναλωτές», δήλωσε στο CNNiο Erik Grundt, ανώτερος αναλυτής της συμβουλευτικής Rystad Energy.

Το νέο ενεργειακό όπλο του Ιράν

Μετά την έναρξη των επιθέσεων υπό την ηγεσία των ΗΠΑ και του Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου, το Ιράν σχεδόν αμέσως κήρυξε το πέρασμα κλειστό, δημιουργώντας το μεγαλύτερο σοκ εφοδιασμού με πετρέλαιο στην ιστορία.

Πλέον, τα πλοία που επιθυμούν να διέλθουν από το στενό πρέπει είτε να συντονιστούν με τη νεοσύστατη Αρχή Στενών του Περσικού Κόλπου του Ιράν, κάτι που μπορεί να συνεπάγεται υψηλές πληρωμές, είτε να διακινδυνεύσουν να δεχθούν πυρά από τις ένοπλες δυνάμεις του Ιράν, το Σώμα των Φρουρών της Επανάστασης.

Ενώ τα τέλη σταμάτησαν προσωρινά όταν το Ιράν υπέγραψε ένα 60ήμερο Μνημόνιο Συνεργασίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες στις 18 Ιουνίου, ο έλεγχος των διελεύσεων μέσω του PGSA από το Ιράν δεν έχει σταματήσει.

Παράλληλα, έλεγχο επί του περάσματος θέλει να κατοχυρώσει και ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα χρεώνουν στα εμπορικά πλοία που διέρχονται από το Ορμούζ τέλος 20% για τις προσπάθειες των ΗΠΑ να προστατεύσουν την πλωτή οδό - μια απειλή που παραιτήθηκε λιγότερο από 24 ώρες αφότου την δημοσίευσε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Αυτό θα ανερχόταν σε περίπου 27 εκατομμύρια δολάρια ανά ταξίδι για ένα πολύ μεγάλο πετρελαιοφόρο, σύμφωνα με την ναυτιλιακή ένωση BIMCO.

Το πρόβλημα με τα διόδια

Εάν τα διόδια στο Ορμούζ γίνουν η οδός του νερού, το κόστος μεταφοράς θα μπορούσε να αυξηθεί, σημείωσε ο Ρομπ Θούμελ, ανώτερος διευθυντής χαρτοφυλακίου στην Tortoise Capital.

Ωστόσο, ακόμη και αν οι ναυτιλιακές εταιρείες ήταν πρόθυμες να πληρώσουν, οι ασφαλιστικές εταιρείες θα αρνούνταν την κάλυψη σε πλοία που πραγματοποιούν πληρωμές σε οντότητες που έχουν υποστεί κυρώσεις, στις οποίες περιλαμβάνονται πολλά βασικά ιρανικά ιδρύματα.

«Ξεχάστε τα νομικά επιχειρήματα, οι ασφαλιστικές εταιρείες θα διευθετήσουν πρώτα αυτό το θέμα», δήλωσε ο Nigel Green, Διευθύνων Σύμβουλος του κολοσσού χρηματοοικονομικών συμβούλων deVere Group. «Εάν εμπλέκεται ένα τέλος με κίνδυνο κυρώσεων, οι ασφαλιστές θα μπορούσαν απλώς να σταματήσουν να παρέχουν κάλυψη».

Ακόμα και αν ένα τρίτο μέρος, όπως το Ομάν, εισέπραττε τα τέλη, τα διόδια πιθανότατα θα παραβίαζαν τους διεθνείς ναυτιλιακούς νόμους, συμπεριλαμβανομένης της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), η οποία επιτρέπει στις ασφαλιστικές εταιρείες να απορρίπτουν ταξίδια ή να τερματίζουν την κάλυψη.

Υπάρχει επίσης μια ευρύτερη ανησυχία: ότι η νομισματοποίηση του Ορμούζ θα μπορούσε να δημιουργήσει προηγούμενο για άλλα παγκόσμια σημεία συμφόρησης, ενθαρρύνοντας χώρες από την Ινδονησία και τη Σιγκαπούρη έως την Κίνα, την Ταϊβάν και το Ηνωμένο Βασίλειο, να οπλίσουν τη γεωγραφία τους.

Σε 10 μεγάλα παγκόσμια σημεία ελέγχου, συμπεριλαμβανομένων των Ορμούζ, Γιβραλτάρ, Ταϊβάν, Ντόβερ και Μαλάκα, τα πιθανά ετήσια έσοδα από τις διελεύσεις θα ανέρχονταν σε περισσότερα από 136 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως, αποτελώντας μια τεράστια «ανεκμετάλλευτη» ευκαιρία για κρατικά έσοδα, σύμφωνα με εκτίμηση των ανώτερων αναλυτών της Rystad Energy, Michelle Brouhard και Emmanuel Belostrino.