Ποιος έχει το «πάνω χέρι» στο Ορμούζ; Τα διφορούμενα μηνύματα ΗΠΑ - Ιράν και η «μάχη» των εντυπώσεων

Σε κάθε περίπτωση, πάντως, το μόνο σίγουρο είναι ότι τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου μειώνονται ραγδαία, καθώς η κυκλοφορία μέσω της κρίσιμης πλωτής οδού παραμένει ουσιαστικά «παγωμένη».

Το Ιράν υποστηρίζει πως τα Στενά παραμένουν αποκλεισμένα, απαντώντας στον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ που δήλωνε ότι διατηρεί τον «απόλυτο έλεγχο» του περάσματος.

«Οι επανειλημμένες δηλώσεις και οι ισχυρισμοί Αμερικανών αξιωματούχων περί άρσης του αποκλεισμού από το Ιράν δεν αλλάζουν την πραγματικότητα στο πεδίο», ανέφερε η Τεχεράνη.

Η απάντηση αυτή έρχεται μετά τις νέες δηλώσεις του προέδρου των ΗΠΑ στο Truth Social, ότι οι αμερικανικές δυνάμεις διατηρούν τον «απόλυτο έλεγχο» των Στενών.

Σύμφωνα με το CNNi, όμως, η πραγματικότητα είναι πολύ πιο περίπλοκη. Όπως λένε οι ειδικοί, ο ναυτικός αποκλεισμός του Ιράν από τις ΗΠΑ εξακολουθεί να ισχύει, απαγορεύοντας στα πλοία να πηγαίνουν από ή προς οποιοδήποτε ιρανικό λιμάνι, είτε εντός είτε εκτός των Στενών.

Η συνθήκη έχει «στραγγαλίσει» την οικονομία του Ιράν και έχει κλείσει το Ορμούζ για το ιρανικό θαλάσσιο εμπόριο.

Προς το παρόν, η κυκλοφορία διεξάγεται από τον Περσικό Κόλπο, με κατεύθυνση μη ιρανικούς προορισμούς. Αλλά αυτή η κυκλοφορία εξακολουθεί να είναι μόνο ένα κλάσμα των πετρελαϊκών ροών που πραγματοποιούνταν πριν από τον πόλεμο. Για παράδειγμα, μόνο 14 πλοία διέσχισαν το Ορμούζ την περασμένη Τρίτη (11/08), ενώ πριν τον πόλεμο από το κρίσιμο πέρασμα έπλεαν περίπου 120 πλοία καθημερινά.

Φόβοι για την ασφαλή διέλευση πλοίων

Αυτό συμβαίνει σε μεγάλο βαθμό επειδή «λίγες εταιρείες εμπορικής ναυτιλίας είναι βέβαιες ότι οι ΗΠΑ μπορούν να εξασφαλίσουν την ασφαλή διέλευση των πλοίων τους από τα Στενά» δήλωσε στο CNNi ο πρώην διευθυντής του Κοινού Κέντρου Πληροφοριών της Διοίκησης Ειρηνικού των ΗΠΑ, Καρλ Σούστερ.

Αυτοί οι φόβοι δεν είναι αβάσιμοι. Τουλάχιστον τέσσερα πλοία που ανήκουν στην Εθνική Εταιρεία Πετρελαίου του Άμπου Ντάμπι δέχτηκαν επίθεση από drones και πυραύλους στο Ορμούζ μόνο την περασμένη εβδομάδα. Και αυτές οι επιθέσεις αυξάνουν το κόστος ασφάλισης - αποθαρρύνοντας περαιτέρω τις ναυτιλιακές εταιρείες.

Εκτός από τις άμεσες επιθέσεις, το Ιράν μπορεί επίσης να παρενοχλεί πλοία πετώντας drones από πάνω και διεξάγοντας «στοχευμένη επιτήρηση της εμπορικής ναυτιλίας», όπως επεσήμανε η Υπηρεσία Ναυτιλιακού Εμπορίου του Ηνωμένου Βασιλείου (UKMTO) σε πρόσφατη ενημέρωσή της.

Από την έναρξη του πολέμου, έχουν υπάρξει 54 αναφορές για ζημιές σε πλοία στα Στενά ή τον Περσικό Κόλπο και τον Κόλπο του Ομάν που βρίσκονται εκατέρωθεν αυτού, σύμφωνα με τη UKMTO.

«Μέχρι να μπορέσετε να διασφαλίσετε την ασφαλή χρήση των Στενών, δεν έχετε τον απόλυτο έλεγχο» ξεκαθάρισε ο Σούστερ.

«Κανείς δεν έχει τον πλήρη έλεγχο»

Ο στρατιωτικός αναλυτής του CNNi και απόστρατος Συνταγματάρχης της Πολεμικής Αεροπορίας, Σέντρικ Λέιτον, τόνισε ότι καμία από τις δύο πλευρές δεν έχει τον πλήρη έλεγχο αυτή τη στιγμή. «Αυτό με το οποίο πραγματικά έχετε να κάνετε είναι μια αντιπαράθεση» είπε.

«Λόγω της εγγύτητας των αμερικανικών δυνάμεων, λόγω του αποκλεισμού και λόγω της ικανότητας και της προθυμίας του Ιράν να απειλήσει τουλάχιστον με τη χρήση ναρκών και τη χρήση μικρών σκαφών για την παρενόχληση πλοίων... καμία πλευρά δεν είναι πραγματικά σε θέση να ασκήσει πλήρη έλεγχο στα Στενά», πρόσθεσε.

Τόσο οι ΗΠΑ όσο και το Ιράν έχουν «όπλα» στη «φαρέτρα» τους για να ασκήσουν πίεση και να ελέγξουν κατά μία έννοια τα Στενά.

Η Τεχεράνη, που βρίσκεται ακριβώς πάνω στο Ορμούζ, έχει το πλεονέκτημα της γεωγραφικής της θέσης. Έχει επίσης «ψυχολογικό και πολιτικό πλεονέκτημα», δήλωσε ο Σούστερ, καθώς η διατάραξη της θαλάσσιας κυκλοφορίας της προσφέρει πολιτική και στρατηγική ώθηση.

Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έχει προκαλέσει χάος στην παγκόσμια αγορά και τον ενεργειακό τομέα, αυξάνοντας την πίεση στις ΗΠΑ να βρουν μια λύση ή να εγγυηθούν την ασφαλή διέλευση μέσω της πλωτής οδού.

Αυτή η πίεση θα μπορούσε να επηρεάσει τις επερχόμενες ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ τον Νοέμβριο και αυτός είναι ακόμη ένας παράγοντας που θα μπορούσε να λειτουργήσει υπέρ του Ιράν εάν το νέο Κογκρέσο αναγκάσει τον Τραμπ να τερματίσει τον πόλεμο με όρους που ευνοούν την Τεχεράνη, δήλωσε ο Σούστερ.

Παράταση πολέμου μέχρι τη λήξη της θητείας Τραμπ;

Και το Ιράν είναι έτοιμο να περιμένει, όπως φαίνεται. Κορυφαίος σύμβουλος των Φρουρών της Επανάστασης δήλωσε την Τρίτη ότι θα μπορούσε να «παρατείνει» τον πόλεμο μέχρι να αποχωρήσει ο Τραμπ από το αξίωμα.

«Πρέπει να επιτύχουμε την αποτροπή, ώστε ο εχθρός να μην τολμήσει ποτέ να μας επιτεθεί. Να μπορούμε να ζήσουμε με ασφάλεια» δήλωσε ο Μοχάμεντ Ρεζά Νάκντι.

Οι ΗΠΑ εξακολουθούν να έχουν σαφές στρατιωτικό και οικονομικό πλεονέκτημα, με αυστηρές κυρώσεις στο ιρανικό πετρέλαιο καθώς και παγωμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία στο εξωτερικό, λένε οι ειδικοί.

Σύμφωνα με αναλυτές, «εάν οι ΗΠΑ υποχωρήσουν για οποιονδήποτε λόγο ή χαλαρώσουν τον έλεγχο του αποκλεισμού, θα χάσουν τη διαπραγματευτική τους ισχύ και θα έχουν μελλοντικά λιγότερη επιρροή στο Ορμούζ».

«Η κατάσταση αυτή φέρνει τον Τραμπ σε δύσκολη θέση, καθώς κινδυνεύει να κάνει παραχωρήσεις», καταλήγουν.

CNNi, Jessie Yeung: Trump keeps saying the US controls the Strait of Hormuz. Does it?