FT: Ο Τραμπ εξετάζει άρση κυρώσεων στον «σκιώδη στόλο» Ρωσίας και Ιράν για να ρίξει τις τιμές

Σύμφωνα με τους Financial Times, η Ουάσιγκτον εξετάζει το ενδεχόμενο να επιτρέψει την πώληση πλοίων που βρίσκονται υπό αμερικανικές κυρώσεις σε νόμιμους αγοραστές, ώστε να επιστρέψουν στην εμπορική ναυτιλία.

Στόχος είναι να αυξηθεί η διαθεσιμότητα δεξαμενόπλοιων και να μειωθεί το κόστος μεταφοράς πετρελαίου και καυσίμων, αν και αναλυτές εκφράζουν σοβαρές αμφιβολίες για την αποτελεσματικότητα μιας τέτοιας παρέμβασης.

Πώς εξετάζεται η επιστροφή των δεξαμενόπλοιων στην αγορά

Το ενδεχόμενο χαλάρωσης των περιορισμών τέθηκε τη Δευτέρα από τον Αμερικανό υπουργό Ενέργειας, Κρις Ράιτ, κατά τη διάρκεια του Παγκόσμιου Συνεδρίου Πετρελαίου στο Ριάντ της Σαουδικής Αραβίας.

Μιλώντας μέσω τηλεδιάσκεψης, ο Ράιτ επισήμανε ότι η περιορισμένη διαθεσιμότητα δεξαμενόπλοιων αποτελεί σημαντικό εμπόδιο στη μεταφορά ενεργειακών προϊόντων, συμβάλλοντας στην εκτίναξη των ναύλων.

Αξιωματούχος του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών διευκρίνισε στους Financial Times ότι το Γραφείο Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων (OFAC) θα μπορούσε να εγκρίνει, κατά περίπτωση, την πώληση πλοίων που βρίσκονται σε καθεστώς κυρώσεων και στη συνέχεια να εξετάσει την άρση των περιορισμών που τα αφορούν.

Βασική προϋπόθεση θα ήταν οι αγοραστές να δραστηριοποιούνται νόμιμα και τα πλοία να ενταχθούν στην κανονική εμπορική δραστηριότητα, έπειτα από τον προβλεπόμενο έλεγχο.

Όπως υποστήριξε ο αξιωματούχος, η διαδικασία δεν θα ενίσχυε τον «σκιώδη στόλο», αλλά θα επέτρεπε την απομάκρυνση δεξαμενόπλοιων από αυτόν και την αξιοποίησή τους στη διεθνή αγορά.

Προς το παρόν δεν έχει ανακοινωθεί επίσημη απόφαση, ενώ ο Λευκός Οίκος και το υπουργείο Ενέργειας δεν απάντησαν στα αιτήματα της εφημερίδας για σχολιασμό.

Οι τιμές των καυσίμων πιέζουν τον Τραμπ ενόψει των εκλογών

Η αναζήτηση νέων παρεμβάσεων έρχεται καθώς οι οικονομικές συνέπειες του πολέμου με το Ιράν γίνονται ολοένα περισσότερο αισθητές στους Αμερικανούς καταναλωτές.

Ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ έφτασε το 3,7% τον Σεπτέμβριο, με τις ανατιμήσεις των καυσίμων να αποτελούν βασικό παράγοντα της αύξησης.

Ιδιαίτερα υψηλή παραμένει η τιμή του ντίζελ, η οποία την Πέμπτη (15/10) διαμορφωνόταν κατά μέσο όρο στα 6,31 δολάρια ανά γαλόνι, κοντά στο πρόσφατο ιστορικό υψηλό των 6,53 δολαρίων.

Η εξέλιξη αυτή έχει αυξήσει την πολιτική πίεση προς τον Αμερικανό πρόεδρο, καθώς οι ενδιάμεσες εκλογές θα καθορίσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου. Δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου και η άνοδος του πληθωρισμού έχουν επηρεάσει αρνητικά την εικόνα των Ρεπουμπλικανών.

Ο Λευκός Οίκος έχει ήδη ζητήσει από συμμάχους του να αυξήσουν τη διάθεση ντίζελ, ενώ έχει εξετάσει ακόμη και περιορισμούς στις αμερικανικές εξαγωγές καυσίμων.

Παράλληλα, ο Τραμπ υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα που επιτρέπει τη χρήση αφορολόγητου πετρελαίου κίνησης, το οποίο προορίζεται κανονικά για άλλες δραστηριότητες, και στις δημόσιες οδικές μεταφορές.

Γιατί οι αναλυτές αμφισβητούν την αποτελεσματικότητα του μέτρου

Παρά τις προσδοκίες της αμερικανικής κυβέρνησης, ειδικοί της ενεργειακής αγοράς εκτιμούν ότι η επιστροφή των συγκεκριμένων πλοίων στη νόμιμη εμπορική δραστηριότητα δύσκολα θα οδηγήσει σε αισθητή αποκλιμάκωση των τιμών.

Σύμφωνα με την εταιρεία συμβούλων Energy Aspects, περίπου το 13% έως 19% του παγκόσμιου στόλου δεξαμενόπλοιων βρίσκεται υπό αμερικανικές κυρώσεις. Ωστόσο, αρκετά από αυτά είναι παλαιά και πιθανότατα δεν έχουν συντηρηθεί επαρκώς, περιορίζοντας τη δυνατότητα άμεσης αξιοποίησής τους.

Επιπλέον, πολλά πλοία που έχουν υποστεί κυρώσεις λόγω των σχέσεών τους με τη Ρωσία ή τη Βενεζουέλα συνέχισαν να πραγματοποιούν μεταφορές κατά το τελευταίο τρίμηνο, γεγονός που περιορίζει την πρόσθετη χωρητικότητα που θα μπορούσε να προκύψει.

Ακόμη πιο επιφυλακτική εμφανίζεται η εταιρεία αναλύσεων Kpler, η οποία θεωρεί ότι η κίνηση θα έχει σχεδόν μηδενικό αντίκτυπο στη σημερινή κρίση των θαλάσσιων μεταφορών. Όπως επισημαίνει, το βασικό πρόβλημα δεν είναι μόνο η έλλειψη πλοίων, αλλά κυρίως οι αυξημένοι κίνδυνοι που συνδέονται με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.

Την ίδια εκτίμηση για τις περιορισμένες δυνατότητες άμεσης παρέμβασης συμμερίζεται ο Μπομπ ΜακΝάλι, πρώην ενεργειακός σύμβουλος του Τζορτζ Μπους και πρόεδρος της Rapidan Energy.

Όπως ανέφερε, η κυβέρνηση εξετάζει κάθε διαθέσιμη επιλογή για να συγκρατήσει το κόστος των καυσίμων πριν από τις εκλογές, ακόμη και αν ορισμένα μέτρα μπορούν να έχουν μόνο οριακό αποτέλεσμα.

Αντιδράσεις για τη χαλάρωση των κυρώσεων στη Ρωσία

Η συζήτηση για τα δεξαμενόπλοια αποτελεί συνέχεια της πρόσφατης απόφασης του Τραμπ να επιτρέψει προσωρινά τη διάθεση ρωσικού ντίζελ στις διεθνείς αγορές, προκαλώντας αντιδράσεις τόσο στο αμερικανικό Κογκρέσο όσο και στην Ευρώπη.

Γερουσιαστές από τα δύο μεγάλα αμερικανικά κόμματα κατηγόρησαν την κυβέρνηση ότι με την απόφασή της αποδυναμώνει την πίεση προς τη Μόσχα, χαρακτηρίζοντάς την δώρο προς έναν αντίπαλο των ΗΠΑ και προδοσία απέναντι στους συμμάχους τους.

Ανάλογη κριτική άσκησε την Τετάρτη (14/10) η πρωθυπουργός της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι, η οποία χαρακτήρισε την αγορά ρωσικού ντίζελ «πολύ επικίνδυνη επιλογή», υποστηρίζοντας ότι υπονομεύει τις προσπάθειες να πιεστεί ο Βλαντίμιρ Πούτιν για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.

Οι εξελίξεις αποκτούν μεγαλύτερη σημασία μετά την προειδοποίηση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA) ότι η παγκόσμια αγορά ενδέχεται να αντιμετωπίζει ελλείψεις ντίζελ έως τα μέσα του 2027.

Η Ουάσιγκτον βρίσκεται έτσι αντιμέτωπη με μια δύσκολη επιλογή: να αναζητήσει πρόσθετες ποσότητες καυσίμων και μεγαλύτερη μεταφορική ικανότητα, ακόμη και μέσω της χαλάρωσης κυρώσεων, ή να διατηρήσει την οικονομική πίεση προς τη Ρωσία και το Ιράν, χωρίς να έχει εξασφαλίσει άμεση λύση για τις υψηλές τιμές.