Defense Tech: Τουλάχιστον 250 εκατ. ευρώ έτοιμα να διατεθούν στο εγχώριο οικοσύστημα

Αυτό προέκυψε κατά τη διάρκεια της ενημερωτικής συνάντησης που είχαν τα στελέχη της διοίκησης του Ελληνικού Κέντρου Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ) με εκπροσώπους των μέσων ενημέρωσης στο πλαίσιο της εκδήλωσης για τη συμπλήρωση δύο ετών λειτουργίας του κέντρου.

Όπως αναφέρθηκε, το ΕΛΚΑΚ έχει δρομολογήσει μέσα στο 2026 τη χρηματοδότηση έργων έρευνας και ανάπτυξης συνολικού ύψους 90 εκατ. ευρώ, ενώ υπενθυμίζεται ότι διαχειρίζεται περί τα 85 εκατ. ευρώ που αποτελούν την ελληνική συμμετοχή στα χρηματοδοτούμενα από την ΕΕ έργων αμυντικών τεχνολογιών. Επιπλέον, το ΕΛΚΑΚ λαμβάνει το 2,5% του ετήσιου προϋπολογισμού των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων, ένα ποσό που ανήλθε φέτος στα 70 εκατ. ευρώ. Σε όλα αυτά τα κεφάλαια αναμένεται να προστεθούν τους επόμενους μήνες και περίπου 60 εκατ. ευρώ που θα προέλθουν από ιδιώτες επενδυτές αλλά και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, τα οποία θα αξιοποιηθούν για επενδύσεις σε ελληνικές startups με στόχο τη διεθνή ανάπτυξη τους. Το πλάνο, μάλιστα, σύμφωνα με πληροφορίες, περιλαμβάνει και τη δημιουργία ενός εξειδικευμένου στις αμυντικές τεχνολογίες επενδυτικού fund.

Σε όλα αυτά θα πρέπει να προστεθούν και τα κεφάλαια που επενδύουν οι εταιρείες για τα έργα που συγχρηματοδοτούνται από το ΕΛΚΑΚ αλλά και τα ιδιωτικά κεφάλαια για επενδύσεις με αποτέλεσμα το τελικό ποσό να ανεβαίνει σε αρκετά υψηλά επίπεδα.

Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης για τον απολογισμό των δύο ετών, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, κ. Νίκος Δένδιας, απηύθυνε χαιρετισμό, υπογραμμίζοντας την επιτυχία του εγχειρήματος, τα αξιοσημείωτα αποτελέσματα της πρώτης διετίας και τη σημασία του ΕΛΚΑΚ για την ανάπτυξη στρατηγικής αυτονομίας μέσω εγχώριας αμυντικής καινοτομίας.

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του ΕΛΚΑΚ, Παντελής Τζωρτζάκης επεσήμανε ότι «σε δύο χρόνια, το ΕΛΚΑΚ απέδειξε ότι η ελληνική αμυντική καινοτομία μπορεί να κινηθεί με ταχύτητα, προσανατολισμό και μετρήσιμο αποτέλεσμα. Η αποστολή μας δεν είναι απλώς να χρηματοδοτούμε ιδέες, αλλά να δημιουργούμε τη διαδρομή μέσα από την οποία η τεχνολογία δοκιμάζεται, ωριμάζει και φτάνει εκεί όπου έχει πραγματική αξία: στις επιχειρησιακές ανάγκες των Ενόπλων Δυνάμεων και στην ανάπτυξη μιας πιο ισχυρής, εξωστρεφούς αμυντικής βιομηχανικής βάσης».

Οι δράσεις

Όπως αναφέρθηκε στην εκδήλωση, από την έναρξη της επιχειρησιακής λειτουργίας του, το ΕΛΚΑΚ έχει ενεργοποιήσει κάθε μέρος του οικοσυστήματος (Ένοπλες Δυνάμεις, Στρατιωτικές Σχολές, ερευνητικά κέντρα, ΑΕΙ και ιδιωτικές εταιρείες) σε εθνικά αναπτυξιακά έργα.

Συγκεκριμένα, 3 έργα ανάπτυξης καινοτομίας έχουν ήδη ολοκληρωθεί μέσα από τα εργαλεία του ΕΛΚΑΚ και κρίνονται έτοιμα για επιχειρησιακή ένταξη από τις Ένοπλες Δυνάμεις, αξιοποιώντας δυνατότητες του ΚΕΤΑΚ και της ΕΑΒ.

Επίσης, 6 αναπτυξιακά έργα βρίσκονται σε εξέλιξη, ενώ το χαρτοφυλάκιο των αναδόχων αντικατοπτρίζει την ποικιλομορφία του εγχώριου οικοσυστήματος καινοτομίας, περιλαμβάνοντας επιχειρήσεις, ερευνητικά κέντρα και στρατιωτικές σχολές, συμπεριλαμβανομένης της αναβάθμισης των δυνατοτήτων εκτέλεσης αυτοτελών μετρήσεων προσδιορισμού ηλεκτροπτικών υπογραφών πλοίων του ΠΝ. Έως το τέλος του 2026 προβλέπεται να έχουν παραδοθεί συνολικά έξι συστήματα έτοιμα για επιχειρησιακή ένταξη στις Ένοπλες Δυνάμεις από τους οικονομικούς φορείς-αναδόχους των σχετικών έργων.

Ακόμη, 3 νέα ερευνητικά έργα εκκινούν εντός Ιουνίου βάσει των προσκλήσεων εκδήλωσης ενδιαφέροντος του Προγραμματικού Ορίζοντα 2025 και επιχειρησιακού ενδιαφέροντος που εκδηλώθηκε ως αποτέλεσμα του Innovation Challenge που πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με το 28Digital (προηγουμένως EIT Digital), και αφορούσε την ανάπτυξη πληροφοριακού συστήματος αναγνώρισης και εκτίμησης ζημιών σε στρατιωτικές και κρίσιμες υποδομές, για αξιόπιστη διαχείριση κατάστασης, ανθεκτική μεταφορική ικανότητα και ταχεία λήψη απόφασης. Το ΕΛΚΑΚ ενεργοποιεί για πρώτη φορά τη δυνατότητα επακόλουθης αναπτυξιακής δράσης τεχνολογικής λύσης φορέων που διακρίθηκαν σε σχετική δράση καινοτομίας (Innovation Challenge).

Επίσης, το ΕΛΚΑΚ, ως εθνικό σημείο επαφής για το EDF (European Defense Fund), έχει υποστηρίξει τη συμμετοχή ελληνικών οντοτήτων στα αναπτυξιακά και ερευνητικά προγράμματα του EDF, με το 61% των εγκεκριμένων προτάσεων να φέρει ελληνική συμμετοχή. Τα έργα υπολογίζεται ότι θα επιστρέψουν στη χώρα έως και τριπλάσια αξία σε σχέση με την εθνική συμμετοχή, μετατρέποντας την ευρωπαϊκή χρηματοδότηση σε πολλαπλασιαστή τεχνολογικής και βιομηχανικής ισχύος.

Ακόμη, τα ΑΣΕΙ έχουν αναλάβει έξι ερευνητικά έργα για λογαριασμό του ΕΛΚΑΚ, συνολικού ύψους 1,3 εκατ. ευρώ, στο πλαίσιο των οποίων χρηματοδοτούνται δώδεκα διδακτορικά για την ενίσχυση της τεχνογνωσίας των Ενόπλων Δυνάμεων. Παράλληλα, ενισχύεται το ανθρώπινο δυναμικό των Ενόπλων Δυνάμεων, καθώς – με πρωτοβουλία του ΕΛΚΑΚ, διεξάγεται για πρώτη φορά στη χώρα εντατικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα του MIT για τις Ένοπλες Δυνάμεις, σχετικά με τη θαλάσσια ρομποτική και τα αυτόνομα συστήματα.

Σημαντική θεωρείται και η συνεργασία με την BPI-France, η οποία εξασφαλίζει πρόσβαση του ελληνικού οικοσυστήματος στην ευρωπαϊκή επενδυτική πλατφόρμα, EuroQuity. Η πρωτοβουλία πλαισιώνει μια από τις πιο πετυχημένες δράσεις του ΕΛΚΑΚ έως σήμερα, το Pitch Arena, όπου άνω των 55 νέων επιχειρήσεων έχουν αναζητήσει πάνω από 100 εκατ. ευρώ εντός του 2026.

Η άποψη των startups

Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, το ΕΛΚΑΚ παρουσίασε την έκθεση «A Dual Use Nation: Startups», μια πρωτογενή αποτύπωση των ελληνικών νεοφυών επιχειρήσεων διττής χρήσης και των προοπτικών τους. Η έρευνα του ΕΛΚΑΚ, που εκπονήθηκε σε συνεργασία με την Endeavor Greece, αναδεικνύει τρεις βασικές τάσεις για την επόμενη ημέρα του οικοσυστήματος.

Η πρώτη είναι πως η διττή χρήση αποτελεί πλέον κυρίαρχη στρατηγική. Το 76% των startups αυτοπροσδιορίζεται ως dual-use, αναπτύσσοντας λύσεις που δεν περιορίζονται στον αμυντικό τομέα, αλλά διαθέτουν προοπτική ευρύτερης εμπορικής και τεχνολογικής κλιμάκωσης.

Η δεύτερη είναι πως η τεχνητή νοημοσύνη αναδεικνύεται σε πεδίο εθνικού ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος. Το 63% των startups που συμμετείχαν στην έρευνα αναπτύσσει λύσεις ΑΙ, ενώ το 49% θεωρεί ότι η Ελλάδα μπορεί να αποκτήσει σαφές ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στην άμυνα μέσα από την αξιοποίηση της ΑΙ. Ρομποτική και αυτόνομα συστήματα καταγράφονται επίσης ως τεχνολογίες υψηλού ενδιαφέροντος.

Επίσης, ο οδικός χάρτης του οικοσυστήματος μετατοπίζεται από επιμέρους λύσεις σε πλατφόρμες και ολοκληρωμένα συστήματα. Παρότι σήμερα η δραστηριότητα συγκεντρώνεται κυρίως σε μη επανδρωμένα συστήματα, C-UAS και αισθητήρες, η μεγαλύτερη αναμενόμενη μεταβολή εντοπίζεται στις πλατφόρμες και τα ολοκληρωμένα συστήματα, όπου η συμμετοχή των startups προβλέπεται να αυξηθεί κατά περίπου 20 ποσοστιαίες μονάδες. Η μετατόπιση αυτή δείχνει ότι το οικοσύστημα ωριμάζει από επιμέρους τεχνολογικές λύσεις προς συστήματα με μεγαλύτερη επιχειρησιακή, βιομηχανική και εξαγωγική αξία.

Η έρευνα δείχνει ότι το βασικό εμπόδιο για τις ελληνικές dual-use startups δεν είναι η έλλειψη τεχνολογίας, αλλά η δυσκολία μετάβασης από την ανάπτυξη στην επιχειρησιακή αξιοποίηση. Η πολυπλοκότητα των διαδικασιών προμηθειών (73%), η περιορισμένη πρόσβαση στον τελικό χρήστη (65%) και η ανάγκη για περισσότερους μηχανισμούς δοκιμών (59%) δείχνουν ότι το οικοσύστημα χρειάζεται όχι μόνο χρηματοδότηση, αλλά σαφείς διαδρομές ωρίμανσης, δοκιμής και υιοθέτησης. Όπως αναφέρθηκε, σε αυτό το κενό παρεμβαίνει το ΕΛΚΑΚ, δημιουργώντας εργαλεία που συνδέουν την καινοτομία με την επιχειρησιακή ανάγκη: χρηματοδοτικά σχήματα που μπορούν να οδηγήσουν σε προμήθεια, δράσεις απευθείας διασύνδεσης με τον τελικό χρήστη και συμμετοχή οικονομικών φορέων σε στρατιωτικές ασκήσεις, όπου οι λύσεις ενσωματώνονται σε πραγματικά σενάρια και δεν περιορίζονται σε απλή επίδειξη. Με αυτόν τον τρόπο, το ΕΛΚΑΚ επιχειρεί να μετατρέψει το οικοσύστημα από δίκτυο τεχνολογικής προσφοράς σε μηχανισμό επιχειρησιακής απορρόφησης.

Σύμφωνα με την έρευνα, το ελληνικό οικοσύστημα dual-use διαθέτει ισχυρή τεχνολογική δυναμική και αυξανόμενο επενδυτικό ενδιαφέρον, αλλά εξακολουθεί να αντιμετωπίζει ένα κρίσιμο κενό μεταξύ πρόθεσης και πράξης. Ενώ το 84% των startups σχεδιάζει άντληση κεφαλαίων μέσα στο επόμενο δωδεκάμηνο, μόλις το 25% των VCs επενδύει ενεργά σήμερα. Το χάσμα αυτό είναι εντονότερο στο pre-seed και seed στάδιο, όπου οι startups χρειάζονται υπομονετικό κεφάλαιο, πρόσβαση σε στρατηγικές συνεργασίες και αξιόπιστα σήματα αγοράς για να περάσουν από την τεχνολογική ανάπτυξη στην κλιμάκωση. Ο πραγματικός ανασταλτικός παράγοντας δεν είναι η απουσία καινοτομίας, αλλά το λεγόμενο «Procurement Wall»: η έλλειψη σαφούς διαδρομής που να συνδέει την επιτυχή ανάπτυξη και επιχειρησιακή αξιολόγηση μιας λύσης με την επόμενη φάση προμήθειας ή εμπορικής αξιοποίησης. Όπως επισημάνθηκε, σε αυτό το σημείο αναδεικνύεται ο ρόλος του ΕΛΚΑΚ ως καταλύτη: όχι μόνο ως χρηματοδότη ή συνεπενδυτή, αλλά ως θεσμικού μηχανισμού που μπορεί να μειώσει το αντιλαμβανόμενο ρίσκο, να δημιουργήσει αξιόπιστο σήμα αγοράς και να βοηθήσει τις ελληνικές startups να μεταβούν από τεχνολογικά υποσχόμενες λύσεις σε κλιμακούμενες πλατφόρμες με πραγματική αμυντική, συστημική και εξαγωγική δυναμική.