Όταν η ζωή ξεπερνά τα εμπόδια: Οργανώσεις που κάνουν την προσβασιμότητα πράξη

Και, τελικά, κρίνεται στις πιο απλές λεπτομέρειες: Στο αν υπάρχει τρόπος να μετακινηθούν, αν μπορούν να έρθουν σε επαφή με τη φύση, αν έχουν την απαραίτητη στήριξη για να ζήσουν αυτόνομα.

Σε αυτά ακριβώς τα σημεία αποκαλύπτεται το πραγματικό χάσμα, αλλά και οι προσπάθειες που το γεφυρώνουν. Σε μια χώρα, λοιπόν, όπου τα άτομα με αναπηρία εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σοβαρούς αποκλεισμούς από την εκπαίδευση, την εργασία, τη μετακίνηση και τη γενικότερη συμμετοχή στη δημόσια ζωή, υπάρχουν οργανώσεις που εργάζονται συστηματικά για να αλλάξουν αυτήν την πραγματικότητα.

Σε αυτό το πλαίσιο, το Kaizen Foundation δίνει «φωνή» σε αυτές τις οργανώσεις, καταγράφοντας τον κοινωνικό αντίκτυπο του έργου τους και αναδεικνύοντας τη σημασία της σταθερής, μακροπρόθεσμης στήριξης των ατόμων με αναπηρία. To Kaizen Foundation, όμως, εδώ δεν λειτουργεί ως πρωταγωνιστής, αλλά ως φορέας που επιτρέπει σε αυτές τις δράσεις να εξελιχθούν και να έχουν διάρκεια στον χρόνο.

Πόρτα Ανοιχτή: Μια ζωή χωρίς φραγμούς

H Εταιρεία Προστασίας Σπαστικών/Πόρτα Ανοιχτή ιδρύθηκε το 1972, σε μία εποχή που τα παιδιά με εγκεφαλική παράλυση ήταν ουσιαστικά αόρατα από την κοινωνία. Σε μία εποχή όπου η κοινωνία βρισκόταν σε πλήρη συσκότιση και η πολιτεία σε πλήρη απραξία, όπως αναφέρουν και τα στελέχη της.

Από την αρχή της λειτουργίας της, το όραμα του πρώτου προέδρου της, Σπύρου Δοξιάδη, ήταν σαφές: Παροχή άμεσων υπηρεσιών σε άτομα με εγκεφαλική παράλυση, εκπαίδευση στελεχών και έρευνα. Πάνω ακριβώς σε αυτούς τους τρεις πυλώνες και με συστηματική επιστημονική καθοδήγηση χτίστηκε σταδιακά ένα Πρότυπο Κέντρο που σήμερα προσφέρει 24 διαφορετικά προγράμματα και υπηρεσίες σε 240 παιδιά και ενήλικες, από 4 έως 60 ετών.

Αυτό που κάνει την Πόρτα Ανοιχτή να ξεχωρίζει, ωστόσο, είναι ότι δεν περιορίζεται μόνο στη θεραπεία ή τη φροντίδα των ατόμων με εγκεφαλική παράλυση. Επενδύει και στη δημιουργική και παραγωγική απασχόληση, την καλλιτεχνική και αθλητική δραστηριοποίηση, την επαγγελματική αποκατάσταση, την εκπαίδευση, την κοινωνική και ψυχολογική υποστήριξη και -το σημαντικότερο- στην ομαλή ένταξη στην κοινωνία. «Δεν κλειστήκαμε ποτέ στον εαυτό μας, ούτε απομονώσαμε ποτέ τους ανθρώπους με αναπηρία. Αντίθετα αποβλέπουμε πάντα στην άρση των φραγμών που δημιουργούν η άγνοια και η προκατάληψη, χτίζοντας γερές γέφυρες επικοινωνίας με την κοινωνία», όπως αναφέρει η Δάφνη Οικονόμου, Επίτιμη Πρόεδρος στην Εταιρεία Προστασίας Σπαστικών/Πόρτα Ανοιχτή.

Και μία οργάνωση που βασίζεται στις απέραντες δυνατότητες κάθε ανθρώπου με αναπηρία, αλλά και στη δέσμευσή της να προσφέρει υπηρεσίες υψηλής ποιότητας σε όλες τις περιστάσεις, χρειάζεται και έναν σταθερό υποστηρικτή. Τον ρόλο αυτόν έρχεται να αναλάβει το Kaizen Foundation, έχοντας ήδη καλύψει μία βασική ανάγκη: Την ασφαλή μετακίνηση όλων των ανθρώπων που παρακολουθούν τα προγράμματα και τις υπηρεσίες που προσφέρει η Ανοιχτή Πόρτα. Μέσω της συνεισφοράς του, η οργάνωση κατάφερε να αγοράσει ένα λεωφορείο, εξασφαλίζοντας καθημερινή πρόσβαση παιδιών και ενηλίκων από όλο το Λεκανοπέδιο Αττικής στο Πρότυπο Κέντρο.

Access to Nature: Η προσβασιμότητα στη φύση γίνεται πράξη

Η ιδέα πίσω από την Access to Nature δεν γεννήθηκε σε κάποιο γραφείο, αλλά σε έναν προαύλιο χώρο καταφυγίου. Εκεί, ένα άτομο σε αμαξίδιο εξέφρασε μια απλή επιθυμία: Να μπορέσει να διασχίσει έστω λίγα μέτρα μέσα στο δάσος. Αυτή η φράση αποτέλεσε την αφετηρία για ένα πρωτοποριακό εγχείρημα για τα ελληνικά δεδομένα.

Η οργάνωση είχε ήδη δημιουργηθεί το 2020, εν μέσω πανδημίας, από μία ομάδα φίλων που τους ένωνε η κοινή τους ανάγκη για συλλογική και κοινωνική δράση. Εκείνη τη στιγμή, όμως, το όραμα για τη μελέτη και την υλοποίηση του πρώτου μονοπατιού για ΑΜΕΑ στην Ελλάδα έγινε ο βασικός της στόχος. Η μεγαλύτερη, όμως, πρόκληση δεν ήταν μόνο η τεχνική υλοποίησή του, αλλά η μετάβαση από τη μελέτη στην πράξη. Παρά τις εγκρίσεις που είχε λάβει το έργο, η χρηματοδότηση παρέμενε ανύπαρκτη.

Η απόφαση, όμως, του Kaizen Foundation να καλύψει το 100% του κόστους κατασκευής ενός έργου που θα απευθυνόταν σε χιλιάδες ανθρώπους με κινητικές δυσκολίες που ζουν στην Αττική και μέχρι σήμερα αποκλείονταν πλήρως από την εμπειρία του εθνικού δρυμού της Πάρνηθας, αποτέλεσε σημείο καμπής. Όπως αναφέρουν και τα ιδρυτικά μέλη της οργάνωσης, χωρίς αυτήν τη στήριξη, το έργο θα είχε μείνει στα χαρτιά. Σήμερα, το μονοπάτι ανοίγει -κυριολεκτικά και μεταφορικά- τον δρόμο για μια πιο συμπεριληπτική σχέση με το… φυσικό περιβάλλον.

Σύλλογος ΠΕΡΠΑΤΩ: Από την αποκατάσταση στην αυτονομία

Για πολλά άτομα με κινητική βλάβη, η μεγαλύτερη δυσκολία ξεκινά μετά το τέλος της νοσηλείας τους. Αυτό το κενό ήρθε να καλύψει ο Σύλλογος ΠΕΡΠΑΤΩ, που ιδρύθηκε με σκοπό να λειτουργήσει ως σημείο αναφοράς για τα ανάπηρα άτομα, παρέχοντας συστηματική ενημέρωση για θεσμικά δικαιώματα, κοινωνικές παροχές, δυνατότητες αποκατάστασης και πρακτικές λύσεις για την καθημερινή διαβίωση.

Με έδρα την Κομοτηνή, ο Σύλλογος έχει ως κεντρικό πυλώνα της λειτουργίας του το Κέντρο Διημέρευσης – Ημερήσιας Φροντίδας, το οποίο υποστηρίζει 70 άτομα με κινητική βλάβη εβδομαδιαία, ωθώντας τα στη συμμετοχή σε οργανωμένα προγράμματα εκπαίδευσης, υποστήριξης και ενίσχυσης της λειτουργικής αυτονομίας. Παράλληλα, 268 ενεργά μέλη λαμβάνουν καθημερινή υποστήριξη, ενώ σε βάθος χρόνου περισσότερα από 4.000 άτομα έχουν ωφεληθεί από τις δράσεις του.

Και οι ιστορίες όσων συμμετείχαν στα προγράμματα του Συλλόγου αποτυπώνουν τον κοινωνικό αντίκτυπό του: Επαγγελματική επανένταξη, αυτόνομη διαβίωση, ενεργή συμμετοχή στον αθλητισμό και την κοινωνική ζωή. Ωστόσο, όπως τονίζουν και οι ιδρυτές του, η μεγαλύτερη πρόκληση παραμένει η ουσιαστική εφαρμογή της προσβασιμότητας στην πράξη -όχι μόνο η θεσμική της πρόβλεψη. Η στήριξη του Kaizen Foundation συμβάλλει στην κάλυψη κρίσιμων αναγκών σε εξοπλισμό και υποδομές, ενισχύοντας τη βιωσιμότητα και την ποιότητα των υπηρεσιών. Στον αντίποδα, λοιπόν, αυτών των δεδομένων, η στήριξη του Kaizen Foundation καλύπτει κενά που υπάρχουν σε εξοπλισμό αλλά και υποδομές, ενισχύοντας την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών και τη βιωσιμότητα της δομής.

Οι ιστορίες αυτών των οργανώσεων δεν λειτουργούν αποσπασματικά. Συνθέτουν έναν χάρτη συμπερίληψης που ξεκινά από τη φροντίδα, περνά από τη φύση και καταλήγει στην αυτονομία. Και σε μια χώρα όπου η προσβασιμότητα παραμένει ζητούμενο, η καμπάνια «Ιστορίες που αλλάζουν ζωές» του Kaizen Foundation αναδεικνύει τη σημασία της ουσιαστικής στήριξης σε ανθρώπους και οργανώσεις που εργάζονται, ώστε κανείς να μην μένει εκτός κοινωνικής και δημόσιας ζωής.