Από Περιφερειακός Παίκτης σε Ενεργειακή Πύλη της Ευρώπης

Δρ. Κώστας Ανδριοσόπουλος, Καθηγητής Χρηματοοικονομικών

και Ενεργειακής Οικονομίας, Διευθυντής HELLENiQ ENERGY

Center for Sustainability and Energy @ Alba Graduate Business

School; Μέλος ΔΣ, ΗΑΕΕ; Πρόεδρος Επιτροπής Ενέργειας & μέλος ΔΣ, AMCHAM

Ο Κάθετος Διάδρομος (Vertical Corridor), που θα συνδέει την Ελλάδα με τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, τη Μολδαβία, την Ουκρανία και ευρύτερα την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, συνιστά ίσως τη σημαντικότερη γεωστρατηγική ενεργειακή πρωτοβουλία της περιοχής την τελευταία δεκαετία.

Σε μια περίοδο όπου η Ευρώπη επιδιώκει την απεξάρτησή της από παραδοσιακές ροές φυσικού αερίου και ενισχύει την ενεργειακή της ανθεκτικότητα, το συγκεκριμένο έργο προσφέρει μια νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας.

Η Ελλάδα, μέσω των υποδομών LNG στη Ρεβυθούσα, της ανάπτυξης του FSRU Αλεξανδρούπολης, των διασυνδέσεων TAP και IGB, αλλά και μελλοντικών επενδύσεων, μετατρέπεται σε πύλη εισόδου κρίσιμων ενεργειακών ποσοτήτων προς την ευρωπαϊκή ενδοχώρα. Η γεωγραφική της θέση αποκτά νέα δυναμική: από περιφερειακό σταυροδρόμι εξελίσσεται σε στρατηγικό ενεργειακό κόμβο.

Η σημασία του Κάθετου Διαδρόμου δεν περιορίζεται στις υποδομές. Αντιπροσωπεύει μια νέα πολιτική συνεργασίας μεταξύ κρατών που μοιράζονται κοινές ανησυχίες για ασφάλεια εφοδιασμού, διαφοροποίηση πηγών και σταθερότητα τιμών. Πρόκειται για μια πρωτοβουλία που ενισχύει την περιφερειακή συνοχή και επανατοποθετεί την Ελλάδα στον χάρτη της ευρωπαϊκής ενεργειακής διπλωματίας. Παράλληλα, λειτουργεί ως γέφυρα για τη μελλοντική ενσωμάτωση ανανεώσιμων και χαμηλών εκπομπών αερίων καυσίμων, όπως το βιομεθάνιο και το υδρογόνο, ενισχύοντας τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του συστήματος.

Στη σημερινή εποχή των πολλαπλών κρίσεων, η ενεργειακή στρατηγική απαιτεί συνδυασμό ρεαλισμού και οράματος. Η Ελλάδα καλείται να αξιοποιήσει τη δυναμική αυτή, ενισχύοντας τις διασυνδέσεις, επιταχύνοντας επενδύσεις και εδραιώνοντας τη θέση της ως παράγοντας σταθερότητας στην ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας. Ο Κάθετος Διάδρομος δεν είναι απλώς ένα έργο μεταφοράς φυσικού αερίου. Αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής που επηρεάζει την ενεργειακή ασφάλεια της ηπείρου, την περιφερειακή συνεργασία και τον γεωπολιτικό ρόλο της χώρας.

Καθώς το παγκόσμιο ενεργειακό σύστημα εισέρχεται σε νέα φάση αναδιάρθρωσης, η Ελλάδα έχει τη δυνατότητα να πρωταγωνιστήσει. Με στρατηγικές υποδομές, διεθνείς συνεργασίες και διορατική πολιτική, μπορεί να αποτελέσει όχι απλώς μέρος της ευρωπαϊκής ενεργειακής μετάβασης, αλλά βασικό διαμορφωτή της.
Καθώς η Ευρώπη επαναπροσδιορίζει την ενεργειακή της στρατηγική με έμφαση στην ασφάλεια εφοδιασμού, τις διασυνδέσεις και τη γεωπολιτική σταθερότητα, η ανάγκη για ουσιαστική ανταλλαγή απόψεων και στρατηγικών προσεγγίσεων γίνεται ολοένα πιο επιτακτική.

Μέσα σε αυτό το δυναμικό περιβάλλον, το 11ο Συμπόσιο Ενεργειακής Μετάβασης της HAEE, που θα πραγματοποιηθεί στις 25–27 Μαΐου 2026, φιλοδοξεί να αποτελέσει σημείο αναφοράς για τον διάλογο γύρω από τις κρίσιμες εξελίξεις που διαμορφώνουν τον ενεργειακό χάρτη της Ελλάδας και της ευρύτερης περιοχής.