Επιστήμονες παρακολουθούν με drones έναν θανατηφόρο ιό στην αναπνοή των φαλαινών

Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν drones με ειδικό εξοπλισμό, που πέταξαν μέσα στα σταγονίδια που απελευθερώνονται σε πίδακες όταν οι φάλαινες ανεβαίνουν στην επιφάνεια για να αναπνεύσουν. Τα σταγονίδια αυτά συλλέχθηκαν και αναλύθηκαν, αποκαλύπτοντας την παρουσία ενός εξαιρετικά μεταδοτικού ιού, σύμφωνα με τον Independent.

Πρόκειται για τον ιό CeMV (Cetacean morbillivirus), ο οποίος έχει συνδεθεί με μαζικούς εκβρασμούς φαλαινών και δελφινιών σε ολόκληρο τον κόσμο. Ο ιός μπορεί να μεταδίδεται μεταξύ διαφορετικών ειδών και αποτελεί σοβαρή απειλή για τα θαλάσσια θηλαστικά.

Οι ερευνητές εκφράζουν την ελπίδα ότι τα ευρήματα, τα οποία δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό BMC Veterinary Research, θα βοηθήσουν τους επιστήμονες και τους παρατηρητές να εντοπίζουν θανατηφόρες απειλές για την ωκεάνια ζωή προτού αυτές εξαπλωθούν ανεξέλεγκτα.

«Η δειγματοληψία από πίδακες με drones αλλάζει τα δεδομένα. Μας επιτρέπει να παρακολουθούμε παθογόνους οργανισμούς σε ζωντανές φάλαινες χωρίς να τους προκαλούμε στρες ή βλάβη, προσφέροντας κρίσιμες γνώσεις για τις ασθένειες σε ταχέως μεταβαλλόμενα αρκτικά οικοσυστήματα», δήλωσε ο καθηγητής Terry Dawson από το Τμήμα Γεωγραφίας του King’s College London.

Για τις ανάγκες της έρευνας, οι επιστήμονες ανέπτυξαν drones εξοπλισμένα με αποστειρωμένα τρυβλία Πέτρι. Τα drones αιωρούνταν πάνω από τους πίδακες της εκπνοής των φαλαινών και συνέλεγαν τα σταγονίδια.

Πώς δρα ο ιός CeMV

Τα δείγματα συλλέχθηκαν σε βάθος σχεδόν μίας δεκαετίας, από το 2016 έως το 2025, και προέρχονταν από καμπουροφάλαινες, φυσητήρες και πτεροφάλαινες σε περιοχές του Βόρειου Ατλαντικού. Εκτός από τα δείγματα εκπνοής, οι ερευνητές συνέλεξαν επίσης βιοψίες δέρματος και, σε μία περίπτωση, δείγμα οργάνου. Όλα τα δείγματα ελέγχθηκαν για μολυσματικούς παράγοντες με μοριακές εργαστηριακές μεθόδους.

Ο ιός CeMV, που εντοπίστηκε αρχικά σε δελφίνια, ανιχνεύθηκε σε ομάδα καμπουροφαλαινών στη βόρεια Νορβηγία, σε έναν φυσητήρα με εμφανή προβλήματα υγείας, καθώς και σε ένα εκβρασμένο μαυροδέλφινο.

Ο συγκεκριμένος ιός προκαλεί σοβαρές βλάβες στο αναπνευστικό, το νευρικό και το ανοσοποιητικό σύστημα των ζώων και έχει οδηγήσει σε πολλαπλά επεισόδια μαζικής θνησιμότητας από την πρώτη του καταγραφή το 1987.

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα ευρήματα εγείρουν ανησυχίες και για τον κίνδυνο εκδήλωσης επιδημιών κατά τη διάρκεια πυκνών συγκεντρώσεων χειμερινής τροφοληψίας, όπου φάλαινες, θαλασσοπούλια και άνθρωποι έρχονται σε στενή επαφή.

Παράλληλα, εντοπίστηκαν και ιοί έρπητα σε καμπουροφάλαινες στα ύδατα γύρω από τη Νορβηγία, την Ισλανδία και το Πράσινο Ακρωτήριο. Ωστόσο, δεν ανιχνεύθηκαν ιοί γρίπης των πτηνών ούτε βακτήρια Brucella, τα οποία επίσης έχουν συνδεθεί στο παρελθόν με εκβρασμούς κητωδών.

Η Helena Costa, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης από το Πανεπιστήμιο Nord, τόνισε: «Στο εξής, προτεραιότητα είναι η συνέχιση της χρήσης αυτών των μεθόδων για μακροχρόνια επιτήρηση, ώστε να κατανοήσουμε πώς οι πολλαπλοί αναδυόμενοι παράγοντες πίεσης θα διαμορφώσουν την υγεία των φαλαινών τα επόμενα χρόνια».