«Ιστορικό ορόσημο» για την προστασία των ωκεανών η Συνθήκη για την Ανοιχτή Θάλασσα

Ο ωκεανός απορροφά διοξείδιο του άνθρακα και παράγει οξυγόνο, καθιστώντας την υγεία του κρίσιμη για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης. Η Συνθήκη για την Ανοιχτή Θάλασσα έρχεται να προστατεύσει την ζωτική για τον πλανήτη αυτή ιδιότητα των ωκεανών.

Η Συνθήκη αυτή θα διέπει σχεδόν τη μισή επιφάνεια του πλανήτη, τις τεράστιες ωκεάνιες περιοχές που βρίσκονται πέρα ​​από τον έλεγχο οποιασδήποτε χώρας.

Πρόκειται για περιοχές, οι οποίες αντιμετωπίζουν σοβαρές απειλές: Καταστροφικές αλιευτικές πρακτικές, ναυτιλία, πλαστική ρύπανση, υπεραλίευση και εξορύξεις σε βαθιά νερά.

Μέχρι την περασμένη Παρασκευή (16/1), 83 χώρες την είχαν επικυρώσει, συμπεριλαμβανομένης της πρόσφατης προσθήκης μεγάλων δυνάμεων όπως η Κίνα και η Ιαπωνία.

Μόνο το 1% προστατεύεται

Η συνθήκη δημιουργεί το πρώτο πλαίσιο για τη δημιουργία Θαλάσσιων Προστατευόμενων Περιοχών στην ανοιχτή θάλασσα, οι οποίες αποτελούν περίπου τα δύο τρίτα των ωκεανών του κόσμου. Προς το παρόν, μόνο το 1% αυτών των υδάτων προστατεύονται.

Τι αλλάζει, λοιπόν, από τις 17 Ιανουαρίου του 2026. Οι χώρες που έχουν επικυρώσει τη συνθήκη οφείλουν να αρχίσουν να συνεργάζονται με την επιστήμη και να βοηθήσουν τα αναπτυσσόμενα έθνη.

Οι εταιρείες που σχεδιάζουν δραστηριότητες που θα μπορούσαν να απειλούν τη θαλάσσια ζωή πρέπει να υποβάλλουν εκθέσεις και εκτιμήσεις περιβαλλοντικών επιπτώσεων που να πληρούν τα πρότυπα της συνθήκης.

Το πιο σημαντικό στοιχείο, σύμφωνα με το Associated Press, είναι το γεγονός ότι όλες οι χώρες που έχουν υπογράψει τη συμφωνία αυτή θα πρέπει να προωθούν τους στόχους διατήρησης της συνθήκης όταν συμμετέχουν σε άλλους διεθνείς φορείς που ρυθμίζουν τις δραστηριότητες των ωκεανών, όπως οι περιφερειακοί οργανισμοί αλιείας, ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός και η Διεθνής Αρχή Θαλάσσιου Βυθού.

Ενώ βασικοί θεσμοί, όπως η γραμματεία και το επιστημονικό όργανο της συνθήκης, βρίσκονται ακόμη στο στάδιο της ανάπτυξης, τα κράτη που συμμετέχουν μπορούν να ξεκινήσουν αμέσως να προετοιμάζουν προτάσεις για τη δημιουργία Θαλάσσιων Προστατευόμενων Περιοχών.

Οι προστατευόμενες περιοχές της Ελλάδας

Να σημειωθεί ότι, η Ελλάδα ήδη έχει προχωρήσει στην ανακοίνωση δύο θαλάσσιων πάρκων στο Ιόνιο και το Αιγαίο. Με τα θαλάσσια οικοσυστήματα να εκπέμπουν «SOS» για την επιβίωσή τους, η Ελλάδα ήδη είχε εξαγγείλει από τη Νίκαια μία σειρά δεσμεύσεων με σκοπό να προστατευτεί ο θαλάσσιος θησαυρός της χώρας. Ποιες είναι αυτές οι δεσμεύσεις;

Ανάμεσα στα σημαντικότερα σημεία, τα οποία μένουν όμως να υλοποιηθούν, είναι ο στόχος της προστασίας του 30% των θαλασσών έως το 2030, η προώθηση της βιώσιμης αλιείας, η ίδρυση δύο εθνικών θαλάσσιων πάρκων σε Αιγαίο και Ιόνιο για την προστασία των ειδών που διαβιούν στα ελληνικά ύδατα και η θέσπιση ζωνών στην οποία θα απαγορεύεται κάθε μορφή αλιείας.