Ψυχογιός (ΡΑΑΕΥ): Στα «σκαριά» πλατφόρμα για την παρακολούθηση των υδάτινων πόρων - Οι στόχοι

Η υλοποίηση του έργου «Κεντρικό Πληροφοριακό Σύστημα για τον Τομέα των Υδάτων», προϋπολογισμού τριών εκατ. ευρώ στην οποία προχωρούν το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και η Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) στόχο έχει την ενίσχυση της βιώσιμης διαχείρισης των υδάτινων πόρων και την αξιοποίηση σύγχρονων ψηφιακών εργαλείων προς όφελος των πολιτών.

Το έργο αφορά την ανάπτυξη μίας ενιαίας ψηφιακής πλατφόρμας, η οποία θα συγκεντρώνει, θα επεξεργάζεται και θα διασυνδέει δεδομένα που σχετίζονται με τη διαθεσιμότητα, τη χρήση και τη διαχείριση των υδατικών πόρων σε εθνικό επίπεδο. Τα δεδομένα θα προέρχονται τόσο από τους παρόχους υπηρεσιών ύδατος (ΔΕΥΑ, Δήμους, ΕΥΔΑΠ, ΕΥΑΘ κ.λπ.) όσο και από υφιστάμενες βάσεις δεδομένων και συστήματα παρακολούθησης υδατικών πόρων.

Σύμφωνα με τον Αντιπρόεδρο της ΡΑΑΕΥ και επικεφαλής του Κλάδου Υδάτων, «η ανάπτυξή του καλύπτει ένα κρίσιμο κενό, καθώς θα επιτρέψει για πρώτη φορά τη συστηματική και αξιόπιστη αποτύπωση της διαθεσιμότητας των υδατικών πόρων και της κατάστασης των σχετικών υποδομών σε εθνική κλίμακα».

Πώς θα λειτουργεί;

Η πλατφόρμα θα λειτουργεί ως ένα ολοκληρωμένο πληροφοριακό σύστημα, διασυνδεδεμένο με τα πληροφοριακά συστήματα (ERPs) των εποπτευόμενων φορέων.

«Για τους παρόχους που δεν διαθέτουν αντίστοιχες υποδομές, προβλέπεται η παροχή ενιαίου cloud-based συστήματος. Μέσω αυτής της αρχιτεκτονικής θα διασφαλίζεται η αυτοματοποιημένη συλλογή δεδομένων, όπως: ποσοτικά-ποιοτικά στοιχεία του νερού, καταναλώσεις, τεχνικά χαρακτηριστικά δικτύων, στοιχεία λειτουργίας και συντήρησης υποδομών, οικονομικά δεδομένα τιμολογιακές πληροφορίες κτλ» σημειώνει ο κ. Ψυχογυιός.

Το σύστημα θα επιτρέπει τη συνολική εποπτεία και ρύθμιση των υπηρεσιών ύδατος, υποστηρίζοντας τη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων. Παράλληλα, θα παρέχει συγκεντρωτική και απλουστευμένη απεικόνιση κρίσιμων δεικτών – ακόμη και σε μορφή συνοπτικής αναφοράς («one-page dashboard») – καθώς και διαδραστικούς γεωχωρικούς χάρτες για την απεικόνιση της κατάστασης των των παρόχων υπηρεσιών ύδατος και υδατικών πόρων ανά περιοχή.

Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στη διαφάνεια, καθώς βασικά δεδομένα, όπως η κατανάλωση, η ποιότητα του νερού, τα διαθέσιμα αποθέματα κ.α., θα είναι προσβάσιμα και στους πολίτες. Ωστόσο, μία από τις βασικές προκλήσεις του έργου αφορά την ελλιπή διαθεσιμότητα αξιόπιστων δεδομένων από σημαντικό αριθμό παρόχων.

«Αγκάθι» της έλλειψης δεδομένων

Σήμερα, όσον αφορά τη λήψη πληροφοριών από βάσεις δεδομένων σχετικών με τους υδάτινους πόρους, η συστηματική παρακολούθηση περιορίζεται σε αποσπασματικές υποδομές (π.χ. ΕΜΥ, Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, ΕΥΔΑΠ,ΕΥΑΘ, ΔΕΗ κτλ.).

Για την αντιμετώπιση του κενού αυτού, σχεδιάζεται η σταδιακή εγκατάσταση συστημάτων τηλεμετρίας.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη στη «μάχη» των δεδομένων: Εξοικονόμηση έως και οκτώ ωρών εργασία

Παράλληλα, προβλέπεται η ανάπτυξη συμπληρωματικού συστήματος Τεχνητής Νοημοσύνης, το οποίο θα υποστηρίζει την αρχική εποπτεία και τον έλεγχο συμμόρφωσης (compliance supervision). «Η αξιοποίηση AI αναμένεται να επιτρέψει την αυτοματοποιημένη συλλογή και ανάλυση δεδομένων, τον εντοπισμό αποκλίσεων και μη συμμορφώσεων και τη σημαντική μείωση του διοικητικού φόρτου» όπως σημειώνει ο κ. Ψυχογυιός.

Ενδεικτικά, εκτιμάται ότι μπορεί να επιτευχθεί εξοικονόμηση έως και οκτώ ανθρωποωρών ημερησίως για ομάδες εργασίας, ενώ διαδικασίες που σήμερα απαιτούν ημέρες (π.χ. εγκρίσεις σχεδίων και τιμολογίων) θα μπορούν να ολοκληρώνονται σε λίγα λεπτά.

Ωστόσο, όπως διευκρινίζει ο πρόεδρος της ΡΑΑΕΥ ότι «παρά την αυτοματοποίηση, η τελική ευθύνη λήψης αποφάσεων θα παραμένει στον ανθρώπινο χειριστή, διασφαλίζοντας τον απαιτούμενο έλεγχο ποιότητας και αξιοπιστίας».

Η καινοτομία απαραίτητη για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης και την εξοικονόμηση νερού

Το μήνυμα που στέλνει ο κ. Ψυχογυιός είναι ότι «η υλοποίηση του έργου εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο ψηφιακού μετασχηματισμού και ενίσχυσης της ανθεκτικότητας του τομέα των υδάτων απέναντι στην κλιματική κρίση».

«Η συστηματική παρακολούθηση της διαθεσιμότητας των πόρων και της κατάστασης των υποδομών αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ορθολογική τιμολόγηση του νερού, τον σχεδιασμό στοχευμένων παρεμβάσεων, την αποτελεσματική διαχείριση υδατικών ελλειμμάτων» τονίζει.

Όπως επισημαίνει «η πρωτοβουλία αυτή τοποθετεί τη ΡΑΑΕΥ μεταξύ των πλέον καινοτόμων ρυθμιστικών αρχών στην Ευρώπη στον τομέα των υδάτων, καθώς εισάγει ένα ολιστικό μοντέλο ψηφιακής εποπτείας και διακυβέρνησης δεδομένων».

Στρατηγικός στόχος είναι η δημιουργία ενός αξιόπιστου και διαλειτουργικού οικοσυστήματος δεδομένων, το οποίο θα υποστηρίζει τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής (policymakers) στη διαμόρφωση μιας μακροπρόθεσμης στρατηγικής για τη βιώσιμη διαχείριση των υδατικών πόρων της χώρας.