Τι συμβαίνει στο περιβάλλον όταν οι εκτοξεύσεις πυραύλων… αποτυγχάνουν

Ο πύραυλος της εταιρείας του Τζεφ Μπέζος εξερράγη κατά τη διάρκεια δοκιμαστικής πυροδότησης κινητήρων στην εξέδρα εκτόξευσης, προκαλώντας μία τεράστια πύρινη σφαίρα.

Με την καταστροφική αυτή έκρηξη τίθενται νέα ερωτήματα σχετικά με τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις των εκτοξεύσεων διαστημικών πυραύλων, όταν αυτές αποτυγχάνουν.

Η έκρηξη του Starship

Όταν το Starship της SpaceX εκτοξεύτηκε στις 20 Απριλίου του 2023 - για να εκραγεί μετά από μόλις 3 λεπτά και 57 δευτερόλεπτα μετά την απογείωση, η διαστημική πλατφόρμα τυλίχθηκε σε ένα σύννεφο σκόνης και καπνού. Αυτό έκρυβε πληθώρα συντριμμιών. Ο πύραυλος έκαψε έναν κρατήρα και εκτόξευσε άμμο, χώμα, κομμάτια μετάλλου και σκυρόδεμα έως και 10 χιλιόμετρα μακριά.

Η βάση εκτόξευσης της SpaceX στην Μπόκα Τσίκα βρίσκεται στα νότια σύνορα των Ηνωμένων Πολιτειών, με θέα στον Κόλπο του Μεξικού. Η εταιρεία εκτοξεύει διαστημικούς πυραύλους προς τα ανατολικά για να επωφεληθεί από την περιστροφή της Γης, με το πρόσθετο πλεονέκτημα ότι τυχόν συντρίμμια πυραύλων πέφτουν στον ωκεανό. Η περιοχή περιβάλλεται από κρατικά πάρκα και εθνικά καταφύγια άγριας ζωής - μια σημαντική περιοχή για προστατευόμενα φυτά και αποδημητικά πτηνά.

Στάχτη και συντρίμμια σε προστατευόμενες περιοχές

Μετά την έκρηξη του Starship οι κάμερες κατέγραψαν μέρος των ζημιών με «στάχτη» και συντρίμμια να «σκεπάζουν» τις γύρω προστατευόμενες περιοχές. Το φαινόμενο καταγράφηκε επίσημα από την κυβερνητική Υπηρεσία Αλιείας και Άγριας Ζωής των ΗΠΑ και το Starship καθηλώθηκε.

Πριν από την εκτόξευση, η SpaceX είχε συμφωνήσει να τηρήσει αυστηρούς περιβαλλοντικούς όρους και είχε δοκιμάσει την εξέδρα εκτόξευσης με τον πύραυλο βιδωμένο και τους κινητήρες σε λειτουργία, αλλά όχι σε πλήρη ώθηση. Μετά την εκτόξευση, ο Ίλον Μασκ επιβεβαίωσε ότι μια «τεράστια υδρόψυκτη χαλύβδινη πλάκα» που αναμενόταν να τοποθετηθεί κάτω από τον πύραυλο κατά την απογείωση δεν ήταν έτοιμη εγκαίρως.

Μετά το ατύχημα η εταιρεία έχει αναπτύξει βελτιωμένο σχεδιασμό στην πλατφόρμα εκτόξευσης.

Με τον αριθμό των αντικειμένων που εκτοξεύονται στο διάστημα να αυξάνεται κάθε χρόνο - φτάνοντας πλέον τις χιλιάδες - και με την ανάπτυξη νέων εκτοξευτών, πολλές περιβαλλοντικές οργανώσεις ανησυχούν για τις ακούσιες επιπτώσεις της τεχνολογίας πυραύλων. Ιδιαίτερα όταν τα πράγματα πάνε στραβά.

«Είναι δύσκολο να παρακολουθείς αυτές τις τεράστιες εκρήξεις» λέει η Σάρα Γκέινς Μπαρμέιγερ, αντιπρόεδρος προγραμμάτων διατήρησης στον Σύνδεσμο Διατήρησης Εθνικών Πάρκων (NPCA) στις ΗΠΑ.

«Το μέγεθος της περιβαλλοντικής καταστροφής που προκαλούν τα συντρίμμια και η πιθανότητα εκδήλωσης πυρκαγιών, ατμοσφαιρικής και υδάτινης ρύπανσης προκαλούν έντονη ανησυχία» σημειώνει.

Το NPCA προειδοποιεί για τον ευρύτερο κίνδυνο για τις παράκτιες περιοχές. Η ομάδα είναι επίσης μεταξύ εκείνων που ανησυχούν για τα σχέδια επέκτασης στο Ακρωτήριο Κανάβεραλ στη Φλόριντα.

Παρόλο που η ακριβής έκταση της ρύπανσης που προκλήθηκε στο Ακρωτήριο Κανάβεραλ από την έκρηξη του πυραύλου της Blue Origin δεν έχει ακόμη διερευνηθεί πλήρως, οι αρχικές αναφορές σημειώνουν ότι είχε καταστρέψει την εξέδρα εκτόξευσης και είχε προκαλέσει ζημιές σε πολλά κοντινά κτήρια. Σύμφωνα με την εταιρεία, επικίνδυνα συντρίμμια από τον πύραυλο εκτιμάται ότι έχουν βρεθεί στον ωκεανό και αναμένεται να ξεβραστούν στην ακτή.

Η πλούσια βιοποικιλότητα

«Αυτά τα μέρη έχουν συνηθίσει στις επιπτώσεις της διαστημικής βιομηχανίας» λέει η Μπαρμέιγερ. «Αυτή τη στιγμή οι νέες προτάσεις ανάπτυξης του διαστημικού τομέα αρχίζουν να πλησιάζουν όλο και περισσότερο σε προστατευόμενες περιοχές, και αυτό είναι που μας ανησυχεί» σημειώνει.

Το ακρωτήριο Κανάβεραλ περιβάλλεται από σημαντικαντική βιοποικιλότητα και σπάνια άγρια ​​ζωή, συμπεριλαμβανομένου του Εθνικού Καταφυγίου Άγριας Ζωής του Νησιού Μέριτ - μιας από τις πιο βιολογικά ποικιλόμορφες περιοχές στον κόσμο.

«Το ακρωτήριο έχει περίπου 1.133 είδη φυτών, 141 είδη ψαριών, 74 αμφίβια και ερπετά, 318 πουλιά και 29 διαφορετικά θηλαστικά εντός των ορίων του», λέει ο Ντον Ντάνκερτ, επικεφαλής της ομάδας περιβαλλοντικής διαχείρισης στο Διαστημικό Κέντρο Κένεντι της NASA στο Ακρωτήριο Κανάβεραλ.

«Είκοσι ένα από αυτά τα είδη προστατεύονται ομοσπονδιακά, όπως οι μανάτους, οι θαλάσσιες χελώνες και οι αμερικανικοί φαλακροί αετοί».

Η NASA παρακολουθεί τις επιπτώσεις των εκτοξεύσεων από την περιοχή εδώ και 40 χρόνια. Η NASA δήλωσε ότι μετά από 135 εκτοξεύσεις σε μια περίοδο 30 ετών, οι κύριες επιπτώσεις ήταν «η συσσώρευση σωματιδίων αλουμινίου, η καταστροφή της βλάστησης και η προσωρινή μείωση του pH στα ύδατα».

Η NASA αποδίδει αυτά τα αποτελέσματα στο προωθητικό που φλέγεται στους πυραυλοκινητήρες στερεών καυσίμων των διαστημόπλοιων και αναφέρει ότι παρόμοια αποτελέσματα καταγράφηκαν μετά την εκτόξευση του Artemis τον Νοέμβριο του 2022. Ο οργανισμός αναφέρει ότι παρακολουθεί επίσης την ποιότητα του νερού και του αέρα και προειδοποιεί ότι «οι επιπτώσεις των εκτοξεύσεων του διαστημικού πυραύλου στους πληθυσμούς της άγριας ζωής ήταν ελάχιστες».

Το διάστημα έχει μεταμορφώσει την άποψή μας για το περιβάλλον της Γης. Αλλά η ανεξέλεγκτη ανάπτυξη της διαστημικής βιομηχανίας ή η βιασύνη για τη δημιουργία νέων συστημάτων εκτόξευσης χωρίς να λαμβάνεται υπόψη ο αντίκτυπος μιας αποτυχίας κινδυνεύουν να υπονομεύσουν αυτή την προσπάθεια.

Η Μπάρμεγιερ είναι, παρ' όλα αυτά, αισιόδοξη: «Πιστεύουμε ότι μπορούμε να βρούμε μια ισορροπία και ότι η βιομηχανία και η προστασία της φύσης μπορούν να συνυπάρχουν».