Από τους 54 στους 34 βαθμούς: Το πράσινο, η απάντηση στην ακραία ζέστη στα αστικά κέντρα

Οι πρόσφατοι καύσωνες στη Δυτική και την Κεντρική Ευρώπη υπενθύμισαν ότι η ακραία ζέστη δεν αφορά πλέον μόνο τη Μεσόγειο, όπως επισημαίνει το climatebook.

Ήδη από τον Μάιο και τον Ιούνιο, η Δυτική Ευρώπη βρέθηκε αντιμέτωπη με θερμοκρασίες που σε ορισμένες περιοχές ξεπερνούν τα κανονικά για την εποχή επίπεδα ακόμη και κατά 10–12 βαθμούς Κελσίου.

Το κύμα ακραίας ζέστης όμως στα τέλη Ιουνίου «έσπασε» το ένα ρεκόρ θερμοκρασίας μετά το άλλο, επηρεάζοντας σε μεγάλη έκταση τη Δυτική, την Κεντρική και τη Νότια Ευρώπη.

Οι συνθήκες αυτές δημιουργούν μία νέα πραγματικότητα για περιοχές που άλλοτε αποτελούσαν «ανάσα δροσιάς» για τα καλοκαίρια της Ευρώπης.

Η πυκνή δόμηση, η άσφαλτος, το τσιμέντο και τα σκούρα υλικά απορροφούν και αποθηκεύουν θερμότητα κατά τη διάρκεια της ημέρας, την οποία απελευθερώνουν αργά τη νύχτα, εντείνοντας το φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας.

Η δορυφορική εικόνα από τον αμερικανικό δορυφόρο Landsat-9, στις 29 Ιουνίου 2026, στο κέντρο της Αθήνας είναι χαρακτηριστική. Την ώρα της καταγραφής, η θερμοκρασία της επιφάνειας του εδάφους ξεπερνούσε τοπικά τους 54 βαθμούς Κελσίου, ενώ σε πιο δροσερές και πράσινες περιοχές βρισκόταν κοντά στους 34 βαθμούς Κελσίου, όπως στο Αττικό Πάρκο και στο Πεδίον του Άρεως.

Να σημειωθεί ότι οι τιμές αυτές αφορούν τη θερμοκρασία του εδάφους και όχι τη θερμοκρασία του αέρα. Ωστόσο, αποτυπώνουν με σαφήνεια τις περιοχές όπου συσσωρεύεται η θερμότητα μέσα στον αστικό ιστό.

Το πράσινο και τα πάρκα δεν αποτελούν απλώς αισθητική επιλογή. Τα δέντρα προσφέρουν σκίαση, ενώ η βλάστηση και το έδαφος δροσίζουν τοπικά το περιβάλλον μέσω της εξατμισοδιαπνοής. Σε αντίστοιχη δορυφορική παρατήρηση στις Βρυξέλλες, η θερμοκρασία επιφάνειας ξεπερνούσε τους 47 βαθμούς Κελσίου στην πόλη, ενώ στο γειτονικό δάσος Sonian βρισκόταν περίπου στους 24,5 βαθμούς Κελσίου.

Στη βάση αυτή, σε μεγάλες πόλεις όπως η Αθήνα, η ενίσχυση των πάρκων, των δενδροφυτεύσεων, των μικρών πράσινων χώρων στις γειτονιές, των πράσινων διαδρομών και των διαπερατών επιφανειών είναι ζήτημα δημόσιας υγείας και όχι πολυτέλεια. Οι καύσωνες θα συνεχίσουν να δοκιμάζουν τις πόλεις. Το ζητούμενο πλέον είναι πόσο γρήγορα θα μετατραπούν σε ασφαλή καταφύγια απέναντι στην ακραία ζέστη, για τους ανθρώπους αλλά και για την αστική πανίδα, σημειώνει το climatebook.