Τι περιλαμβάνει η «Εθνική Στρατηγική» για το νερό: Οι τρεις πυλώνες - Έρχεται η συνένωση παρόχων

Το σχέδιο αυτό, στόχο έχει να συνδέσει την προστασία των υδάτινων πόρων και συστημάτων με την κλιματική προσαρμογή, την αναβάθμιση και την αποτελεσματικότερη λειτουργία των υπηρεσιών ύδατος.

Η νέα στρατηγική έρχεται να αντιμετωπίσει χρόνιες αδυναμίες, όπως ο διοικητικός κατακερματισμός, η αποσπασματικότητα στις παρεμβάσεις και η ανάγκη καλύτερου συντονισμού μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων, σύμφωνα με το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Οι τρεις πυλώνες

Την «Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα» συγκροτούν τρεις κεντρικοί πυλώνες.

Ο πρώτος πυλώνας αφορά το νερό ως εγγύηση ζωής, υγείας και ευημερίας. Η Πολιτεία δεσμεύεται να διασφαλίζει την πρόσβαση όλων των πολιτών σε επαρκές και ποιοτικό νερό, προστατεύοντας παράλληλα τα υδάτινα οικοσυστήματα και τη φυσική ισορροπία κάθε περιοχής.

• Διαβάστε περισσότερα - «Η λειψυδρία δεν αφορά μόνο το καλοκαίρι»: Τι λένε ειδικοί και τι ζητούν δήμαρχοι των νησιών

Ο δεύτερος πυλώνας βασίζεται στην ανάγκη της θωράκισης των υδατικών πόρων σε ένα κόσμο κλιματικής κρίσης. Η νέα στρατηγική μετατοπίζει το βάρος από την αντιμετώπιση των κρίσεων στην πρόληψη και την προετοιμασία, όπως αναφέρει το ΑΠΕ- ΜΠΕ, με στόχο η Ελλάδα να διαθέτει μηχανισμούς έγκαιρης αντίδρασης απέναντι σε φαινόμενα λειψυδρίας και ακραίων πλημμυρικών φαινομένων.

Ο τρίτος πυλώνας αφορά τη σύγχρονη διαχείρισητου νερού. Η ψηφιοποίηση, η αξιοποίηση δεδομένων, η διαφάνεια και η ενίσχυση των θεσμών αποτελούν βασικά εργαλεία για μια νέα εποχή στη διαχείριση των υδάτινων πόρων.

Τα έργα που έχουν ανακοινωθεί

Στην κατεύθυνση αυτή, ήδη, μία ημέρα μετά την παρουσίαση της Εθνικής Στρατηγικής, στις 24 Ιουνίου, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου άρχισε να ανακοινώνεται η την ένταξη νησιωτικών και ηπειρωτικών δήμων στο πρόγραμμα «Παρεμβάσεις παροχής πόσιμου νερού και διαχείρισης υδάτων» του Τομεακού Προγράμματος Ανάπτυξης του ΥΠΕΝ.

Μέχρι στιγμής, έχουν υπογραφεί οι σχετικές αποφάσεις για 25 δήμους, και αφορούν σε 33 έργα συνολικού προϋπολογισμού άνω των 41 εκατ. ευρώ.

• ΥΠΕΝ: Δέκα έργα ύψους 15 εκατ. ευρώ για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας σε εννέα νησιωτικούς δήμους

Στη συνέχεια, θα ακολουθήσει ακόμη μία απόφαση για δήμους της Πελοποννήσου, καλύπτοντας περίπου το 10% του συνόλου των δήμων της χώρας.

• Λειψυδρία: Επτά έργα ύψους 10,3 εκατ. ευρώ σε επτά δήμους σε Κεντρική Μακεδονία και Ήπειρο

Με τα νέα αυτά έργα υδροδοτούνται περιοχές που ως σήμερα είτε δεν είχαν σύνδεση με το δίκτυο, είτε έκαναν χρήση άτυπων ιδιωτικών δικτύων, αντιμετωπίζεται το μεγάλο πρόβλημα των απωλειών από πεπαλαιωμένα δίκτυα αμιάντου, που σε πολλά δίκτυα φτάνει και το 60-70%, ανοίγονται νέες γεωτρήσεις, επεκτείνονται τα δίκτυα, κατασκευάζονται μονάδες αφαλάτωσης και νέες δεξαμενές ύδρευσης.

Παράλληλα, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας πρόκειται να εισάγει στη Βουλή ένα νέο νομοσχέδιο για τη διαχείριση των υδάτων, με κεντρικό άξονα τη συνένωση 60 παρόχων υπηρεσιών ύδατος με την ΕΥΔΑΠ και την ΕΥΑΘ, με στόχο την καλύτερη προστασία των υδάτινων πόρων, την ολιστική τους διαχείριση, την αναβάθμιση των δικτύων και τη διασφάλιση υψηλής ποιότητας και οικονομικά προσιτού νερού για όλους.

«Κλειδί» στα σχέδια του ΥΠΕΝ αποτελεί η αξιοποίηση της τεχνογνωσίας της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ, σε συνδυασμό με τη γνώση που διαθέτουν οι τοπικοί φορείς για τις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής. Η συνένωση αυτή φιλοδοξεί να συνδυάσει την εμπειρία μεγάλων οργανισμών με την τοπική γνώση, δημιουργώντας ένα πιο ευέλικτο και αποτελεσματικό μοντέλο διοίκησης.

Παράλληλα, η μεταρρύθμιση επιχειρεί να δώσει λύσεις και σε διαχρονικά προβλήματα στελέχωσης. Η υποστελέχωση δημοτικών επιχειρήσεων ύδρευσης, ιδιαίτερα σε εξειδικευμένο επιστημονικό προσωπικό και μηχανικούς, περιορίζει τη δυνατότητα υλοποίησης σύνθετων τεχνικών έργων. Μέσα από μεγαλύτερους φορείς, όπως υποστηρίζει το υπουργείο, δημιουργούνται προϋποθέσεις για οικονομίες κλίμακας, ευελιξία στις προσλήψεις, καλύτερη αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού και αποτελεσματικότερη λειτουργία των υπηρεσιών.

Προϋπόθεση η ορθολογική διαχείριση των υδάτινων πόρων

Το νέο αυτό οργανωτικό σχήμα εκτιμάται επίσης ότι θα ενισχύσει τη δυνατότητα προσέλκυσης χρηματοδοτήσεων και υλοποίησης επενδύσεων σε δίκτυα ύδρευσης, άρδευσης και αποχέτευσης, ενώ ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διατήρηση κοινωνικά δίκαιων τιμολογίων και στην προστασία των ευάλωτων καταναλωτών μέσω ειδικών κοινωνικών πολιτικών.

Σύμφωνα με το υπουργείο, η μεταρρύθμιση δεν περιορίζεται σε μια διοικητική αναδιάρθρωση, αλλά αποτελεί μια συνολική προσπάθεια μετάβασης από την πολυδιάσπαση στην αποτελεσματικότητα. Στόχος είναι να διασφαλιστεί ότι το νερό θα συνεχίσει να αποτελεί ένα ποιοτικό, ασφαλές και οικονομικά προσιτό δημόσιο αγαθό για όλους. Όπως επισημαίνεται, η ορθολογική διαχείριση των υδάτινων πόρων αποτελεί προϋπόθεση τόσο για την προστασία του περιβάλλοντος όσο και για τη βιώσιμη ανάπτυξη των τοπικών κοινωνιών, με τελικό ζητούμενο να κληροδοτηθεί στις επόμενες γενιές ένα σύστημα διαχείρισης αντάξιο της σημασίας του πολυτιμότερου φυσικού πόρου της χώρας.