Ερευνητές κατάφεραν να παχύνουν και να ενισχύσουν τον πάγο της Αρκτικής – Υπάρχει όμως ένα πρόβλημα

Το πείραμα πραγματοποιήθηκε στον Κόλπο Κέιμπριτζ, στο Νούναβουτ του Καναδά, τον χειμώνα του 2024-2025. Τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Earth’s Future, έδειξαν ότι οι περιοχές όπου εφαρμόστηκε η μέθοδος απέκτησαν παχύτερο και πιο ανακλαστικό πάγο από τις περιοχές που αφέθηκαν ανέγγιχτες. Αυτό έκανε τον πάγο πιο ανθεκτικό στην καλοκαιρινή τήξη.

Η προσέγγιση προβάλλεται ως απλούστερη εναλλακτική σε αμφιλεγόμενες προτάσεις γεωμηχανικής, όπως η έγχυση σωματιδίων θείου στη στρατόσφαιρα για την ανάκλαση της ηλιακής ακτινοβολίας. Η ιδέα της τεχνητής πάχυνσης του πάγου, πάντως, δεν είναι καινούργια. Παρόμοιες πρακτικές χρησιμοποιούνται εδώ και δεκαετίες από κοινότητες στις σκανδιναβικές και αρκτικές περιοχές, ενώ στην ίδια αρχή βασίζεται και η συντήρηση του πάγου στα γήπεδα χόκεϊ.

Πώς ενισχύθηκε ο πάγος

Οι ερευνητές δημιούργησαν οκτώ πειραματικές περιοχές και τρεις περιοχές ελέγχου. Με υποβρύχιες αντλίες, καθεμία από τις οποίες κατανάλωνε λιγότερη ενέργεια από μια οικιακή τοστιέρα, διοχέτευσαν έως και 20 εκατοστά θαλασσινού νερού πάνω στον πάγο, μία ή δύο φορές. Οι περιοχές ελέγχου παρέμειναν ανεπηρέαστες, αν και σε μία από αυτές πραγματοποιήθηκε ξεχωριστό πείραμα αποστράγγισης λιμνών τήξης.

Μέχρι το τέλος του χειμώνα, ο επεξεργασμένος πάγος ήταν έως και 32 εκατοστά παχύτερος από τον μη επεξεργασμένο. Σύμφωνα με τη μελέτη, η διαφορά αυτή αντιστοιχεί περίπου στη λέπτυνση που έχει υποστεί ο αρκτικός θαλάσσιος πάγος κατά τις τελευταίες πέντε δεκαετίες. Οι περιοχές που πλημμύρισαν δύο φορές έγιναν παχύτερες από εκείνες που δέχθηκαν μία μόνο εφαρμογή.

Γιατί είναι ανθεκτικότερος

Κατά την περίοδο τήξης, από τα τέλη Μαΐου έως τον Σεπτέμβριο, ο ενισχυμένος πάγος παρέμεινε φωτεινότερος, έλιωσε πιο αργά και διατήρησε μεγαλύτερο πάχος. Όταν το θαλασσινό νερό αντλείται στην επιφάνεια, αναμειγνύεται με το χιόνι και παγώνει δημιουργώντας νέο στρώμα. Παράλληλα, η μείωση της μονωτικής δράσης του χιονιού επιτρέπει στο ψύχος της ατμόσφαιρας να επιταχύνει τον φυσικό σχηματισμό πάγου από κάτω.

Ο παχύτερος και φωτεινότερος πάγος αντανακλά περισσότερη ηλιακή ακτινοβολία στο Διάστημα, αντί να την απορροφά. Σε μεγάλη κλίμακα, αυτό θα μπορούσε θεωρητικά να συμβάλει στην τοπική ψύξη, στην επιβράδυνση της τήξης του μόνιμα παγωμένου εδάφους και στη μείωση της απώλειας πάγου από τη Γροιλανδία. Θα μπορούσε επίσης να περιορίσει τη διάβρωση των ακτών, να διευκολύνει τις μετακινήσεις και να στηρίξει τη μετανάστευση ζώων και το κυνήγι.

Το πρόβλημα

Αν και τα πρώτα αποτελέσματα είναι ελπιδοφόρα, οι ερευνητές αναγνωρίζουν ότι η επέκταση της τεχνικής σε ολόκληρη την Αρκτική θα ήταν εξαιρετικά δύσκολη. Μια μελέτη του 2016 υπολόγισε ότι θα χρειάζονταν περίπου 10 εκατομμύρια αντλίες για να καλυφθεί μόλις το 10% του Αρκτικού Ωκεανού και περίπου 100 εκατομμύρια για ολόκληρη την περιοχή.

Ο αρκτικός θαλάσσιος πάγος έχει ήδη συρρικνωθεί κατά περίπου 20% από το 1979, και η μείωση συνεχίζεται καθώς αυξάνονται οι παγκόσμιες θερμοκρασίες. Μια μελέτη του 2021 επισήμανε ότι, εάν η πάχυνση του θαλάσσιου πάγου πρόκειται ποτέ να εφαρμοστεί σε μεγάλη κλίμακα, οι αντλίες θα πρέπει να εγκατασταθούν γρήγορα, όσο υπάρχει ακόμη επαρκής ποσότητα θαλάσσιου πάγου. Ωστόσο, τα προβλήματα κλίμακας, συντήρησης και διακυβέρνησης καθιστούν προς το παρόν αμφίβολη την πρακτική αξιοποίηση της μεθόδου.