Τα ποτάμια μεταφέρουν περισσότερα μικροπλαστικά στους ωκεανούς απ’ ό,τι νομίζαμε μέχρι τώρα

Νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science επιχειρεί να δώσει μια πιο ακριβή εικόνα της παγκόσμιας ροής αυτών των μικροσκοπικών πλαστικών σωματιδίων από την ξηρά προς τη θάλασσα, λαμβάνοντας υπόψη παράγοντες που συχνά παραβλέπονταν στα προηγούμενα μοντέλα, όπως οι έντονες βροχοπτώσεις και οι απότομες μεταβολές της ροής των ποταμών.

Τεράστια απόκλιση στις μετρήσεις

Τα μικροπλαστικά, με μέγεθος από 1 έως 5.000 μικρόμετρα, προέρχονται κυρίως από τη διάσπαση μεγαλύτερων πλαστικών αντικειμένων, αλλά και από προϊόντα όπως χρώματα και καλλυντικά. Έχουν εντοπιστεί σχεδόν σε κάθε γωνιά του πλανήτη και θεωρούνται σημαντική περιβαλλοντική απειλή, καθώς μπορούν να διαταράξουν παράκτια οικοσυστήματα και τροφικές αλυσίδες και να καταποθούν από θαλάσσιους οργανισμούς, αναφέρει το Phys.org.

Μέχρι σήμερα, οι εκτιμήσεις για την ποσότητα μικροπλαστικών που μεταφέρουν κάθε χρόνο τα ποτάμια στους ωκεανούς διέφεραν εντυπωσιακά, από μόλις 6.100 έως 2,31 εκατομμύρια τόνους. Η τεράστια αυτή απόκλιση αποδιδόταν στην έλλειψη επαρκών μετρήσεων πεδίου, στις διαφορετικές μεθόδους δειγματοληψίας και στην αδυναμία πολλών μοντέλων να αποτυπώσουν αιφνίδιες μεταβολές, ιδιαίτερα εκείνες που προκαλούνται από τις βροχές.

Δημιουργώντας ένα καλύτερο μοντέλο

Η ομάδα με επικεφαλής τον Hehao Qin από το Πανεπιστήμιο του Πεκίνου ανέπτυξε ένα νέο υπολογιστικό μοντέλο που παρακολουθεί τις συνθήκες των ποταμών σε ημερήσια βάση. Για την εκπαίδευσή του χρησιμοποιήθηκαν 1.386 πραγματικές μετρήσεις μικροπλαστικών από ποτάμια σε όλο τον κόσμο. Το μοντέλο συνδυάζει αυτά τα δεδομένα με καθημερινές πληροφορίες για τον καιρό, τη χρήση γης και τη ροή των ποταμών, ενώ εφαρμόζει μαθηματικές διορθώσεις ώστε να εξομαλύνει τις διαφορές μεταξύ διαφορετικών μεθόδων δειγματοληψίας και μεγεθών διχτυών.

Με βάση τους νέους υπολογισμούς, τα ποτάμια μετέφεραν περίπου 263.000 τόνους μικροπλαστικών στους ωκεανούς μόνο το 2022.

Περίπου το 96% αυτής της ποσότητας προερχόταν από χώρες του λεγόμενου Παγκόσμιου Νότου, ενώ η Νοτιοανατολική και η Ανατολική Ασία αντιστοιχούσαν σε περισσότερο από το μισό της συνολικής ρύπανσης. Ο ποταμός Γιανγκτσέ αναδείχθηκε ως ο μεγαλύτερος επιμέρους μεταφορέας μικροπλαστικών προς τη θάλασσα.

Η επίδραση των βροχοπτώσεων

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η επίδραση των βροχοπτώσεων. Σε πολλές λεκάνες απορροής, οι έντονες βροχές προκαλούν απότομες εξάρσεις στις συγκεντρώσεις μικροπλαστικών. Οι καταιγίδες μπορούν να παρασύρουν πλαστικά από το έδαφος προς τα ποτάμια, αλλά και να επαναιωρήσουν σωματίδια που είχαν παγιδευτεί σε εδάφη και κοίτες.

Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι, χωρίς αυστηρότερους ελέγχους στην παραγωγή πλαστικών και αποτελεσματικότερη διαχείριση των απορριμμάτων, η αύξηση των ακραίων βροχοπτώσεων λόγω της κλιματικής αλλαγής μπορεί να ενισχύσει ακόμη περισσότερο αυτές τις εξάρσεις και να επιδεινώσει τη ρύπανση των θαλασσών από μικροπλαστικά.