Explainer video: Χρειάζονται νέες μονάδες αερίου για την ενεργειακή ασφάλεια της Ελλάδας;

Σήμερα, όμως, το ηλεκτρικό σύστημα αλλάζει καθώς η ανάπτυξη των ΑΠΕ, όπως και της αποθήκευσης ενέργειας, περιορίζει ολοένα και περισσότερο την ανάγκη για ηλεκτροπαραγωγή από θερμικές μονάδες. Αυτό δεν είναι μια θεωρητική πρόβλεψη, αλλά κάτι που αποτυπώνεται ήδη στα δεδομένα.

Σύμφωνα με ανάλυση του The Green Tank, μόνο το πρώτο εξάμηνο του 2026, για 435 ώρες, δηλαδή περίπου το 10% του χρόνου, αιολικά, φωτοβολταϊκά και υδροηλεκτρικά κάλυψαν πάνω από το 100% της εγχώριας ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας. Πρακτικά, αυτό σημαίνει πως για περίπου μία στις 10 ώρες οι ΑΠΕ παρήγαγαν περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια από όση χρειαζόταν η χώρα.

Βέβαια, δεν έχουμε πάντα ηλιοφάνεια και ισχυρούς ανέμους ώστε να επαρκούν οι ΑΠΕ, και αυτές τις ώρες χρειάζεται παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από θερμικές μονάδες. Ακόμα και τότε, όμως, η απαιτούμενη ισχύς τους είναι μειωμένη. Το κρίσιμο ερώτημα είναι: τελικά πόση θερμική ισχύ χρειαζόμαστε στις πιο απαιτητικές ώρες;

Για να απαντήσουμε σε αυτό, οφείλουμε να ανατρέξουμε πάλι στα δεδομένα που επεξεργάστηκε το The Green Tank. Όπως δείχνουν, η απαιτούμενη θερμική ισχύς των μονάδων λιγνίτη και αερίου ξεπέρασε τη συνολική ισχύ των υφιστάμενων μονάδων αερίου, δηλαδή τα 6,745 MW, μόλις 5 ώρες τα τελευταία χρόνια: 1 το 2024, 4 το 2025 και 0 το πρώτο 8μηνο του 2026.

Παρ΄ όλα αυτά, υπάρχουν σχέδια για την κατασκευή επιπλέον μονάδων αερίου. Βάσει σχετικών ανακοινώσεων, η συνολική εγκατεστημένη ισχύς μονάδων αερίου ενδέχεται να φτάσει τα 11,500 MW μέσα στα επόμενα χρόνια, ξεπερνώντας σημαντικά τα 7,700 MW που προβλέπονται από το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ) με ορίζοντα το 2030.

Σε αυτό το σημείο δεν γίνεται να μην αναρωτηθούμε αν είναι απαραίτητες όλες αυτές οι μονάδες αερίου για τις ενεργειακές ανάγκες της Ελλάδας. Τα ευρήματα της πανευρωπαϊκής Μελέτης Επάρκειας Ισχύος του ENTSO-E για την Ελλάδα είναι αποκαλυπτικά. Ακόμη και αν αποσυρθεί περίπου η μισή ισχύς μονάδων αερίου που προβλέπεται για το 2030 (δηλαδή τα 7,700 ΜW), τα προβλήματα επάρκειας θα είναι από ανύπαρκτα έως πολύ περιορισμένα. Αυτό σημαίνει πως πολλές από τις μονάδες αερίου που λειτουργούν σήμερα, πόσο μάλλον και αυτές που σχεδιάζονται, δεν είναι απαραίτητες για την ενεργειακή επάρκεια της Ελλάδας.

Επιπλέον, σημαίνει πως αν προχωρήσει η κατασκευή όλων των σχεδιαζόμενων μονάδων αερίου και δεν αποσυρθεί καμία από τις υφιστάμενες, ο μόνος τρόπος για να επιβιώσουν οικονομικά είναι η επιδότησή τους μέσω ενός Μηχανισμού Διασφάλισης Επάρκειας Ισχύος (ΜΔΕΙ). Το βάρος όμως τέτοιων μηχανισμών το επωμίζονται οι Έλληνες καταναλωτές. Αποτέλεσμα, η σχεδιαζόμενη μεγέθυνση του «στόλου» των μονάδων αερίου θα οδηγήσει σε περαιτέρω αυξήσεις των λογαριασμών ηλεκτρικής ενέργειας.