«Ακούγοντας» με τον Κώστα Πλιάκο

Η σημερινή ενεργειακή κρίση έχει κάποια κοινά με την κρίση του 1973 αλλά κυρίως διαφορές, καθώς η διακοπή της ροής πετρελαίου δεν είναι απόφαση των πετρελαιοπαραγωγών χωρών αλλά ενός πολέμου και πληγμάτων κατά υποδομών αλλά και κλεισίματος των εμπορικών οδών, λέει στο CNN Greece η κυρία Βασιλική Λάζου, ιστορικός, διδάσκουσα στο τμήμα πολιτικών επιστημών του ΑΠΘ. Το 1973 η μείωση της παραγωγής ήταν 5 εκατ. Βαρέλια την ημέρα. 

Σήμερα διακυβεύεται η διακίνηση 20 εκατ. βαρελιών την ημέρα. Το 1973 το πετρέλαιο από 3 δολάρια το βαρέλι ανέβηκε στα 12 δολάρια το βαρέλι ενώ σήμερα κινείται πάνω κάτω στα 100 δολάρια το βαρέλι. Οι πόλεμοι αν το δούμε ιστορικά γίνονται σε περιοχές που υπάρχουν φυσικοί πόροι. Έτσι και στην περίπτωση του πολέμου στο Ιράν το πετρέλαιο, ανεξάρτητα από το τι λέγεται και πως παρουσιάζεται η σύγκρουση είναι βασικός παράγοντας, τονίζει η κυρία Λάζου.

«Έχουμε υπερεκτιμήσει τον αντίκτυπο που έχει το κλείσιμο των στενών του Ορμούζ στην παγκόσμια αγορά ενέργειας. Από το Ορμούζ περνά μόνο το 20% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου οπότε αυτό που συμβαίνει με τις τιμές είναι καθαρά θέμα ψυχολογίας της αγοράς» λέει στο CNN Greece ο κ. Μιχάλης Μαθιουλάκης, ακαδημαϊκός διευθυντής του Greek Energy Forum και  επιστημονικός συνεργάτης του ΕΛΙΑΜΕΠ.

Οι τιμές του πετρελαίου σήμερα είναι εκεί που ήταν τον Απρίλιο του 2024 λέει ο κ. Μαθιουλάκης και καταλήγει: «Τότε δεν συζητούσαμε ούτε για πολέμους, ούτε για πληθωρισμό. Οπότε δεν υπάρχει τίποτα πέρα από μια προσωρινή αναστάτωση. Η κατάσταση θα αλλάξει αν υπάρχει μια ταχύρρυθμη νέα ανάπτυξη της κινεζικής οικονομία οπότε θα υπάρξει και μεγαλύτερη ζήτηση για πετρέλαιο».

«Για τις Ηνωμένες Πολιτείες είναι ένας πόλεμος ανάγκης ώστε να μπορέσουν να διατηρήσουν την ηγεμονία του δολαρίου και κατ’ επέκταση την παγκόσμια θέση τους ως ηγεμονική δύναμη. Η εξολόθρευση του Χαμενεΐ και ενός αριθμού υψηλόβαθμων στελεχών της ιρανικής ηγεσίας είναι ένα μεγάλο πλήγμα για το Ιράν αλλά δεν είμαι σίγουρος ότι αρκεί για να αλλάξει το καθεστώς», θα λέει μεταξύ άλλων ο ιστορικός διεθνών σχέσεων Νίκος Παπαδάτος. Τονίζει ακόμα ότι το Ιράν ήταν έτοιμο να αντιμετωπίσει μια επίθεση αλλά δεν έχει την ίδια δύναμη με την συμμαχία Ηνωμένων Πολιτειών Ισραήλ. Ήταν όμως έτοιμο και γι αυτό μια εβδομάδα μετά, το καθεστώς παραμένει όρθιο. Ακούστε ολόκληρο το podcast.

«Το Ισραήλ επιδιώκει ανατροπή του καθεστώτος στο Ιράν ενώ οι ΗΠΑ δεν έχουν ξεκάθαρο στόχο και όταν δεν έχεις ξεκάθαρο στόχο είναι πιο εύκολο θα παρασυρθείς από αυτόν που έχει» λέει στο CNN Greece o κ. Σωτήρης Ρούσσος, καθηγητής στο τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου. 

Ο κ. Ρούσσος είναι πολύ επιφυλακτικός για το αν θα υπάρξει εμπλοκή του κουρδικού στοιχείου του Ιράν κατά του καθεστώτος δεδομένου ότι στο παρελθόν ανάλογη αυτονόμησή τους δεν είχε καλό τέλος, ενώ ο τρόπος με τον οποίο έχουν φερθεί οι Αμερικανοί στους Κούρδους του Ιράκ και της Συρίας δίνει διφορούμενα μηνύματα. Θεωρεί επίσης ότι στόχος του Ιράν είναι να επιβιώσει και αντιδρά όπως αντιδρά ένα αντάρτικο. Κάθε αντάρτικο που επιβιώνει νικάει. Έτσι το Ιράν επιδιώκει να αυξάνει συνεχώς το κόστος για τον αντίπαλό του.