Πόσο θα κόστιζε η Γροιλανδία -αν ήταν προς πώληση

Η ανησυχία στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει χτυπήσει… κόκκινο τις τελευταίες ημέρες, με αξιωματούχους και πολιτικούς ηγέτες να ανησυχούν για το ενδεχόμενο επιβολής δασμών από πλευράς του Αμερικανού προέδρου και να προβληματίζονται για την «επόμενη μέρα» της νατοϊκής συμμαχίας.

Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει ξεκαθαρίσει ότι θέλει να αποκτήσει τη Γροιλανδία, «είτε με τον έναν τρόπο, είτε με τον άλλο», και μάλιστα το Σάββατο ανακοίνωσε δασμούς έως 25% σε σειρά ευρωπαϊκών χωρών που αντιτίθενται στα σχέδιά του.

Στο παρελθόν είχε δηλώσει ότι προτιμά να καταλήξει σε μια συμφωνία για την αγορά του νησιού, ωστόσο δεν έχει αποκλείσει ακόμη το ενδεχόμενο στρατιωτικής δράσης για την απόκτησή του.

Σε συνέντευξή του στο NBC τη Δευτέρα, επανήλθε στο ζήτημα, επιμένοντας ότι δεν θα κάνει πίσω στο ζήτημα των δασμών.

«Θα το κάνω 100%» ανέφερε χαρακτηριστικά ενώ σε άλλες δηλώσεις του ξεκαθάρισε ότι το ζήτημα της Γροιλανδίας θα τεθεί επί τάπητος στο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός, που ξεκίνησε τη Δευτέρα και θα ολοκληρωθεί στις 23 Ιανουαρίου.

Τη Δευτέρα. σε επιστολή του προς τον πρωθυπουργό της Νορβηγίας, τόνισε ότι δεδομένου ότι η χώρα του αποφάσισε να μην του δώσει το Νόμπελ Ειρήνης -παρότι σταμάτησε οκτώ και πλέον πολέμους- τότε και ο ίδιος δεν αισθάνεται πλέον την υποχρέωση να σκέφτεται αποκλειστικά την ειρήνη.

Η Δανή πρωθυπουργός Μέττε Φρεντέρικσεν διεμήνυσε ότι η Ευρώπη δεν εκβιάζεται. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει συγκαλέσει έκτακτη Σύνοδο Κορυφής για τις 22 Ιανουαρίου, όταν και θα τεθούν επί τάπητος οι επόμενες κινήσεις.

Γιατί ο Τραμπ θέλει τη Γροιλανδία

Η Γροιλανδία δεν είναι πλούσια υπό τη συμβατική έννοια. Η οικονομία της είναι μικρή και άρρηκτα συνδεδεμένη με την αλιεία και «επιζεί» κυρίως λόγω της ετήσιας επιχορήγησης 520 εκατομμυρίων ευρώ από τη Δανία -δηλαδή περίπου 9.000 ευρώ ανά κάτοικο.

Το ΑΕΠ της Γροιλανδίας υπολογίζεται από την Παγκόσμια Τράπεζα στα 3,5 έως 4 δισ. δολάρια ενώ έχει πληθυσμό περίπου 56.000 ανθρώπων. Το 90% των εξαγωγών αφορούν την αλιεία.

Τα στοιχειά αυτά είναι όμως αδιάφορα για την κυβέρνηση Τραμπ.

Η αμερικανική κυβέρνηση ενδιαφέρεται μόνο για δύο παράγοντες:

1. Τη θέση της Γροιλανδίας
2. Τι υπάρχει κρυμμένο κάτω από τους πάγους

Το μεγαλύτερο νησί του κόσμου βρίσκεται ανάμεσα στη Βόρεια Αμερική και την Ευρώπη και εκεί φιλοξενείται ήδη μια αμερικανική βάση –η Pituffik.
«Αν δεν το κάνουμε εμείς, τότε θα καταλάβει τη Γροιλανδία η Ρωσία ή η Κίνα… Και δεν θα έχουμε τη Ρωσία ή την Κίνα ως γείτονα» δήλωσε προ ημερών ο Αμερικανός πρόεδρος.

Τα ορυκτά αποτελούν ενδεχομένως έναν δεύτερο παράγοντα, παρότι ο ίδιος ο Αμερικανός πρόεδρος έχει απορρίψει αυτόν τον ισχυρισμό. Η Ουάσινγκτον γνωρίζει ότι η Κίνα κατέχει το μονοπώλιο στην εξόρυξη σπάνιων γαιών -κάτι που προκαλεί την έντονη ενόχλησή της.

Η Γροιλανδία δεν παράγει σπάνιες γαίες αλλά η Γεωλογική Υπηρεσία των ΗΠΑ εκτιμά ότι υπάρχουν περίπου 1,5 εκατομμύρια τόνοι των χρήσιμων αυτών υλικών κάτω από τους πάγους.

Η αντίστοιχη υπηρεσία της Δανίας υπολογίζει ότι η Γροιλανδία «κρύβει» 36,1 εκατ. τόνους σπάνιων γαιών -κάτι που αναδεικνύει και το χάσμα ανάμεσα στα πραγματικά κοιτάσματα και αυτά που είναι εμπορικά εκμεταλλεύσιμα.

Έρευνες έχουν δείξει ότι στο νησί υπάρχουν 25 από τα 34 στοιχεία που η Ευρωπαϊκή Ένωση χαρακτηρίζει «κρίσιμα» σπάνια και ακατέργαστα ορυκτά. Αυτά χρησιμοποιούνται πλέον παντού: από τα ηλεκτρικά οχήματα, μέχρι τις μηχανές των μαχητικών αεροσκαφών.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι 100% εξαρτώμενη στις κινεζικές εισαγωγές ενώ και οι ΗΠΑ βασίζονται κυρίως σε ξένες εφοδιαστικές αλυσίδες.

Το 70% της εξόρυξης σπάνιων γαιών παγκοσμίως -ύψους 270.000 τόνων το 2024- γίνεται από την Κίνα.

Μπορεί η Γροιλανδία να αντικαταστήσει την Κίνα στις σπάνιες γαίες;

Πλην των σπάνιων γαιών, η Γροιλανδία είναι πιθανότατα πλούσια και σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Παρότι οι έρευνες «πάγωσαν» μετά το μορατόριουμ του 2021 για τις άδειες εξερεύνησης πετρελαίου, η Γεωλογική Υπηρεσία των ΗΠΑ εκτιμά ότι οι υπεράκτιες λεκάνες της Γροιλανδίας ενδεχομένως να κρύβουν 17,5 δισεκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου και 4,1 τρισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου.

Η ακατέργαστη γεωλογική αξία της Γροιλανδίας των γνωστών ορυκτών της Γροιλανδίας θα μπορούσε, θεωρητικά, να ξεπεράσει τα 4 τρισεκατομμύρια δολάρια, όπως αναφέρει έρευνα του Αμερικανικού Φόρουμ Δράσης (ΑΑF). Ωστόσο, μόνο ένα μέρος αυτού, περίπου 186 δισ., θεωρείται ρεαλιστικά εξορύξιμο υπό τις τρέχουσες συνθήκες της αγοράς, των κανονισμών και της τεχνολογίας.

Και παρότι το Αμερικανικό Φόρουμ Δράσης κάνει αυτό τον υπολογισμό για την «τιμή» της Γροιλανδίας, οι εκτιμήσεις άλλων αναλυτών διαφέρουν σημαντικά -λαμβάνοντας υπόψιν και παλαιότερες αγορές όπως αυτές της Αλάσκα, της Λουιζιάνα και των Παρθένων Νήσων.

Ο Economist μιλά για 50 δισ. δολάρια, οι Financial Timesγια 1,1 τρισ. και οι NewYork Times για ποσό κάπου ανάμεσα στα 12,5 και τα 77 δισ. δολάρια.

Το αμερικανικό δίκτυο NBC, επικαλούμενο τρεις πηγές που γνωρίζουν την κυβερνητική κοστολόγηση, δήλωσαν πως οι ΗΠΑ «θα έπρεπε να πληρώσουν έως και 700 δισ.» αν ο Ντόναλντ Τραμπ όντως θέλει να αγοράσει το μεγαλύτερο νησί του κόσμου.

Μάλιστα, κατά πληροφορίες η κυβέρνηση Τραμπ επεξεργάζεται και το ενδεχόμενο άμεσων πληρωμών, ύψους 10.000 έως 100.000 δολαρίων, σε κάθε πολίτη της Γροιλανδίας, σε μια προσπάθεια να αλλάξει το δημόσιο αίσθημα απέναντι στις ΗΠΑ.

Μια τέτοια «επιχείρηση» σίγουρα δεν θα αποδειχτεί εύκολη, δεδομένου ότι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το 85% των Γροιλανδών δεν επιθυμεί να γίνει μέρος των ΗΠΑ.

Αντίστοιχα μη δημοφιλής είναι η ιδέα και στις ΗΠΑ, με δημοσκόπηση του YouGov να δείχνει ότι μόλις το 8% των Αμερικανών είναι υπέρ μιας στρατιωτικής επέμβασης για την κατάληψη της Γροιλανδίας.