Το «Συμβούλιο Ειρήνης» του Ντόναλντ Τραμπ για τη Γάζα και η στάση της Ελλάδας

Η χώρα μας θα συμμετάσχει τελικώς στη συνεδρίαση της Ουάσινγκτον. Τη χώρα θα εκπροσωπήσει ο υφυπουργός Εξωτερικών Χάρης Θεοχάρης, ενώ ρόλο παρατηρητή θα έχουν επίσης η Ιταλία και η Κύπρος.

Αν και η Αθήνα είχε προσκληθεί από τις 16 Ιανουαρίου να συμμετάσχει ως ιδρυτικό μέλος, επέλεξε να μην προσχωρήσει στο καταστατικό του Συμβουλίου. Η εν λόγω απόφαση συνδέεται με τη θεσμική συνέπεια της ελληνικής διπλωματίας και τη θέση της χώρας ως εκλεγμένου μέλους του Συμβουλίου Ασφαλείας για τη διετία 2025-2026.

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης δεν θα παραστεί στη συνεδρίαση λόγω του βεβαρημένου προγράμματός του, καθώς το διήμερο 18-19 Φεβρουαρίου θα βρίσκεται στο Νέο Δελχί, ως προσκεκλημένος του Ινδού ομολόγου του Ναρέντρα Μόντι, σε συνέδριο για την Τεχνητή Νοημοσύνη που είχε προγραμματιστεί καιρό τώρα.

Η ελληνική διπλωματική γραμμή

Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης έχει υπογραμμίσει ότι η Ελλάδα «βρίσκεται στο επίκεντρο των διεθνών εξελίξεων», επικαλούμενος τόσο τη θέση της στο Συμβούλιο Ασφαλείας όσο και τις ισχυρές σχέσεις Ελλάδας -ΗΠΑ. Η Αθήνα, ωστόσο, επιδιώκει συντονισμό με τους Ευρωπαίους εταίρους πριν από κάθε οριστική δέσμευση.

Η Ελλάδα έχει εκδηλώσει την καταρχήν πρόθεσή της να είναι παρούσα, τόσο στις δυνάμεις σταθεροποίησης, όσο και στην ανασυγκρότηση της Γάζας.

Κατά την επίσκεψή του στη Νέα Υόρκη (27–30 Ιανουαρίου), ο κ. Γεραπετρίτης παρενέβη στο Συμβούλιο Ασφαλείας για τη Μέση Ανατολή, τονίζοντας ότι ως προς τη Γάζα, η Ελλάδα υποστηρίζει κάθε διπλωματική πρωτοβουλία που μπορεί να οδηγήσει σε βιώσιμη ειρήνη. Η χώρα υπερψήφισε το Ψήφισμα 2803 του Συμβουλίου Ασφαλείας και υποστήριξε το ολοκληρωμένο σχέδιο για τον τερματισμό της σύρραξης στην Γάζα.
Παράλληλα, η ελληνική πλευρά επισημαίνει ότι στόχος είναι η συμβολή στην ειρήνευση στη Γάζα και στην επόμενη ημέρα σε συνεργασία με την Παλαιστινιακή Εθνική Επιτροπή και την Παλαιστινιακή Αρχή.

Υπενθυμίζεται, πως στις 16 Ιανουαρίου η Ελλάδα προσεκλήθη από τον Αμερικανό Πρόεδρο να συμμετάσχει ως ιδρυτικό μέλος στο Συμβούλιο Ειρήνης. Το Ψήφισμα καθορίζει πώς συνιστά ένα προσωρινό όργανο που αποσκοπεί στην ειρήνευση αποκλειστικά στη Γάζα.

Ωστόσο, η απόσταση που υφίσταται μεταξύ του Καταστατικού Χάρτη του Συμβουλίου της Ειρήνης και του Ψηφίσματος 2803 ήγειρε προβληματισμό, όπως έχει αναφέρει η εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών, Λάνα Ζωχιού και γι’ αυτό δεν συνυπέγραψε, δεν προσχώρησε στο καταστατικό του Συμβουλίου της Ειρήνης.

Το ζήτημα αυτό, συζητήθηκε και στην τηλεφωνική επικοινωνία του Έλληνα υπουργού Εξωτερικών με τον Αμερικανό ομόλογό του, Μάρκο Ρούμπιο.

Η Ελλάδα, επιλέγοντας ρόλο παρατηρητή, επιδιώκει αφενός να στηρίξει κάθε βιώσιμη ειρηνευτική πρωτοβουλία, αφετέρου να παραμείνει εντός του πλαισίου του ΟΗΕ και της ευρωπαϊκής συνεργασίας. Σε μια περίοδο όπου η Μέση Ανατολή παραμένει εύφλεκτη, η Αθήνα επιχειρεί να συνδυάσει τον ρεαλισμό με τη θεσμική συνέπεια διατηρώντας ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση της επόμενης ημέρας.

Η στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Στη συνεδρίαση θα συμμετάσχει επίσης, με καθεστώς παρατηρητή, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η Επίτροπος για τη Μεσόγειο Ντουμπράβκα Σούικα θα μεταβεί στην Ουάσινγκτον, ενώ, όπως διευκρίνισε ο εκπρόσωπος της Κομισιόν Γκιγιόμ Μερσιέ, η Επιτροπή δεν καθίσταται μέλος του Συμβουλίου.

Η ευρωπαϊκή παρουσία εντάσσεται στη μακροχρόνια δέσμευση για την εφαρμογή της κατάπαυσης του πυρός και τη στήριξη της μεταπολεμικής ανάκαμψης της Γάζας.
Από τις 19 χώρες που έχουν υπογράψει την ένταξή τους , οι δύο ανήκουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Πρόκειται για την Ουγγαρία και τη Βουλγαρία. Τα κράτη που επιθυμούν μόνιμη έδρα καλούνται να καταβάλουν «εισιτήριο εισόδου» ύψους ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων.

Στο επίκεντρο της συνεδρίασης της 19ης Φεβρουαρίου θα βρεθεί η επίσημη ανακοίνωση της χρηματοδότησης των 5 δισ. δολαρίων, (ISF). Όπως έχει δηλώσει ο Αμερικανός πρόεδρος, το Συμβούλιο δεσμεύεται να παράσχει «χιλιάδες μέλη προσωπικού για τη Διεθνή Δύναμη Σταθεροποίησης (ISF) και την τοπική αστυνομία ώστε να εγγυηθούν την ασφάλεια και την ειρήνη των κατοίκων της Γάζας».