Στρατηγικός Διάλογος Ελλάδας - ΗΠΑ: Η ενέργεια στο επίκεντρο

Το ζήτημα του Στρατηγικού Διαλόγου συζητήθηκε και στην πρόσφατη τηλεφωνική επικοινωνία του Έλληνα υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη με τον Αμερικανό ομόλογό του, Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος εξέφρασε τη βούλησή του να επισκεφθεί την Ελλάδα το συντομότερο δυνατόν.

Μέσω του Στρατηγικού Διαλόγου, Αθήνα και Ουάσιγκτον επιδιώκουν να αναδείξουν την ενισχυμένη διμερή σχέση, βασισμένη στις κοινές αξίες και τα συγκλίνοντα στρατηγικά συμφέροντα.

Η Ελλάδα ως ενεργειακός κόμβος στην Ανατολική Μεσόγειο

Οι ΗΠΑ έχουν επανειλημμένα υπογραμμίσει τον ρόλο της Ελλάδας ως αξιόπιστου συμμάχου και σταθεροποιητικού παράγοντα στην Ανατολική Μεσόγειο, αναγνωρίζοντας την αυξανόμενη σημασία της χώρας ως ενεργειακού κόμβου για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, κατά την τελετή επίδοσης διαπιστευτηρίων του νέου Έλληνα πρέσβη στην Ουάσιγκτον, Αντώνη Αλεξανδρίδη, χαρακτήρισε τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις «ισχυρότερες από ποτέ». Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις εξαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) και στον Κάθετο Διάδρομο, σημειώνοντας ότι τα έργα αυτά ενισχύουν την ενεργειακή ασφάλεια ολόκληρης της περιοχής.

• Τραμπ: Ισχυρότερες από ποτέ οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις - Ηγετική παρουσία της Ελλάδας στο ΝΑΤΟ

Ο Κάθετος Διάδρομος, που στοχεύει στη μεταφορά LNG από την Ελλάδα προς τα Βαλκάνια και την Ουκρανία, αποτελεί βασικό στοιχείο της στρατηγικής απεξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο. Στην επικείμενη σύσκεψη στις ΗΠΑ για την ενεργοποίησή του αναμένεται να συμμετάσχει και η Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία καλείται να στηρίξει την προσπάθεια όχι μόνο σε κανονιστικό αλλά και σε χρηματοδοτικό επίπεδο.
Ο υπουργός Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, έχει επισημάνει ότι «η Ευρώπη κάνει βήματα προς την κατεύθυνση της ενίσχυσης του κάθετου διαδρόμου αλλά υπάρχουν και αντικρουόμενες ενέργειες όπως για παράδειγμα ότι δεν έχει ακόμη ρυθμιστικά ξεδιαλύνει όλα τα προβλήματα που υπάρχουν για να μπορείς να περάσεις από τις 5 χώρες».

Παράλληλα, η ελληνική κυβέρνηση φέρνει προς κύρωση τον ερχόμενο μήνα στη Βουλή τη συμφωνία με τη Chevron για έρευνες υδρογονανθράκων νοτίως της Κρήτης και της Πελοποννήσου. Σύμφωνα με τον κ. Παπασταύρου, τα πιθανά κοιτάσματα θα μπορούσαν, εφόσον επιβεβαιωθούν, να καλύψουν τις ενεργειακές ανάγκες της χώρας για 30 έως 40 χρόνια.

Η στρατηγική διάσταση της σχέσης δεν περιορίζεται στην ενέργεια. Στις 3 Φεβρουαρίου, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας συναντήθηκε στην Ουάσιγκτον με τον Αμερικανό υπουργό Άμυνας Pete Hegseth, με αντικείμενο τη στρατηγική αμυντική συνεργασία, τα εξοπλιστικά προγράμματα και την αμυντική καινοτομία.

Στην επιστολή αποδοχής των διαπιστευτηρίων του Έλληνα πρέσβη, ο Ντόναλντ Τραμπ αναφέρθηκε στην πορεία της Ελλάδας προς την επίτευξη του στόχου του ΝΑΤΟ για αμυντικές δαπάνες στο 5% του ΑΕΠ, υπογραμμίζοντας ότι η Αθήνα επιδεικνύει «πραγματική ηγετική παρουσία» εντός της Συμμαχίας.

Στο πλαίσιο της εμβάθυνσης των σχέσεων Ελλάδας-ΗΠΑ, προαναγγέλθηκε επίσης τριμερής συμφωνία ναυπηγικής συνεργασίας μεταξύ ΗΠΑ, Ελλάδας και Νότιας Κορέας. Η Πρέσβης των ΗΠΑ στην Αθήνα, Kimberly Guilfoyle, τόνισε στους Διαλόγους της Νισύρου ότι η συμφωνία θα υπογραφεί στην Ουάσιγκτον.

Σύμφωνα με πληροφορίες το σχέδιο συνδέεται με τα ναυπηγεία Ελευσίνας και την προοπτική ναυπήγησης αμερικανικών φρεγατών στην Ελλάδα.

Σύνοδος για τα κρίσιμα ορυκτά

Υπενθυμίζεται πώς στις 4 Φεβρουαρίου η υφυπουργός Εξωτερικών Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου συμμετείχε στην Υπουργική Διάσκεψη για τα Κρίσιμα Ορυκτά στην Ουάσιγκτον. Πρόκειται για μία αμερικανική πρωτοβουλία.

Στη Διάσκεψη, όπου συμμετείχαν 54 χώρες εκ των οποίων 13 κράτη μέλη ΕΕ, καθώς και η ΕΕ, εκπροσωπούμενη από τον Εκτελεστικό Αντιπρόεδρο της Επιτροπής, Stéphane Séjourné.

Η θεματολογία της Διάσκεψης επικεντρώθηκε σε ανταλλαγή απόψεων για τη διαμόρφωση του κατάλληλου πλαισίου για την εκκίνηση διαπραγματεύσεων με αντικείμενο τη σύναψη πολυμερούς εμπορικής συμφωνίας για τα κρίσιμα ορυκτά.
Υιοθετήθηκε Κοινή Δήλωση μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ιαπωνίας, στην οποία γίνεται αναφορά στη βούληση για συνεργασία προς την ενίσχυση της οικονομικής και εθνικής τους ασφάλειας.

Σύμφωνα με εκπρόσωπο του Υπουργείου Εξωτερικών, Λάνα Ζωχιού «η Ελλάδα συνεχίζει να παρακολουθεί τις διεργασίες γι’ αυτό το θέμα, οι οποίες βρίσκονται, βεβαίως, σε πρώιμο στάδιο. Διεφάνη, ωστόσο, η προτεραιότητα που αποδίδει στο θέμα αυτό η Αμερικανική Διοίκηση».