Η ελληνική «ασπίδα» από την Ανατολική Μεσόγειο μέχρι τα Βαλκάνια και η επίσκεψη Δένδια στη Σόφια

Οι τελευταίες κινήσεις της Αθήνας στον τομέα της άμυνας και της περιφερειακής συνεργασίας αναδεικνύουν μια στρατηγική που συνδυάζει επιχειρησιακή ετοιμότητα με διπλωματικές πρωτοβουλίες.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα της συγκεκριμένης πολιτικής αποτελεί και η επικείμενη επίσκεψη του Υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια στη Σόφια της Βουλγαρίας. Η επίσκεψη πραγματοποιείται κατόπιν πρόσκλησης του Βούλγαρου ομολόγου του, Ατανάς Ζαπριάνοφ, και εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο ενίσχυσης των διμερών σχέσεων στους τομείς της άμυνας, της ασφάλειας και της τεχνολογικής συνεργασίας.

Οι συνομιλίες στη Σόφια αναμένεται να επικεντρωθούν στην ενίσχυση της στρατιωτικής συνεργασίας και την κοινή αντιμετώπιση απειλών.

Η Αθήνα επιδιώκει να ενισχύσει το δίκτυο συνεργασιών της, διαμορφώνοντας μια ευρύτερη αρχιτεκτονική ασφάλειας.

Η πρωτοβουλία αυτή έρχεται σε μια χρονική συγκυρία κατά την οποία η Ελλάδα έχει ήδη αναλάβει ενεργό ρόλο στην ενίσχυση της αεράμυνας τόσο της Κύπρου όσο και της Βουλγαρίας, επιβεβαιώνοντας τη στρατηγική της θέση ως πυλώνα ασφάλειας στη νοτιοανατολική Ευρώπη.

Οι ελληνικές πρωτοβουλίες

Στο πλαίσιο της στενότερης στρατιωτικής συνεργασίας, η ελληνική κυβέρνηση αποφάσισε να ενισχύσει την αεράμυνα της Βουλγαρίας με συγκεκριμένες επιχειρησιακές κινήσεις. Με απόφαση του ΚΥΣΕΑ, μεταφέρθηκε σε περιοχή της βόρειας Ελλάδας πυροβολαρχία Patriot, η οποία μπορεί να προσφέρει αντιβαλλιστική προστασία σε μεγάλο τμήμα της βουλγαρικής επικράτειας.

Παράλληλα, ένα ζεύγος μαχητικών αεροσκαφών F 16 έχει μετασταθμεύσει σε αεροπορική βάση της Βόρειας Ελλάδας με αποστολή την ενίσχυση της επιτήρησης και της αεράμυνας της γειτονικής χώρας.

Για την καλύτερη συνεργασία και τον συντονισμό των επιχειρησιακών δραστηριοτήτων, δύο ανώτεροι αξιωματικοί της ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας έχουν ήδη μεταβεί στο Κέντρο Επιχειρήσεων των βουλγαρικών Ενόπλων Δυνάμεων στη Σόφια. Η παρουσία τους επιτρέπει άμεση επικοινωνία και ταχύτερη ανταπόκριση σε πιθανές απειλές.

Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα έχει αναλάβει πρωταγωνιστικό ρόλο στην προστασία της Κύπρου, δημιουργώντας μια πολυεπίπεδη «ασπίδα» άμυνας.

Από τις πρώτες ημέρες ,οι ελληνικές φρεγάτες «Κίμων» και «Ψαρά» του Πολεμικού Ναυτικού αναπτύχθηκαν στην περιοχή, συμβάλλοντας στην αντιπυραυλική προστασία της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ταυτόχρονα, τέσσερα ελληνικά μαχητικά F 16 παρέχουν εναέρια επιτήρηση και επιχειρησιακή κάλυψη.

• Η Κύπρος στο επίκεντρο της γεωπολιτικής «σκακιέρας» και ο αμυντικός «θόλος»

Ιδιαίτερα σημαντική θεωρείται και η αξιοποίηση του συστήματος Κένταυρος anti drone, ενός ελληνικής ανάπτυξης συστήματος που εξειδικεύεται στην αντιμετώπιση μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Η χρήση του θεωρείται κρίσιμη, καθώς τα drones αποτελούν πλέον μία από τις βασικές απειλές στα σύγχρονα πεδία επιχειρήσεων.

Η πρωτοβουλία της Ελλάδας λειτούργησε ως καταλύτης για τη διεθνή κινητοποίηση υπέρ της ασφάλειας της Κύπρου. Στην περιοχή έχουν ήδη αναπτυχθεί ναυτικές δυνάμεις από διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, δημιουργώντας ένα πολυεθνικό πλέγμα προστασίας.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται μία γαλλική φρεγάτα, η ιταλική «Federico Martinengo» και η ισπανική «Χριστόφορος Κολόμβος», οι οποίες ελλιμενίστηκαν στον κόλπο της Σούδας. Παράλληλα, από το Πόρτσμουθ του Ηνωμένου Βασιλείου απέπλευσε το αντιτορπιλικό «HMS Dragon».

Το πλοίο, με πλήρωμα περίπου 200 ατόμων, έχει αναλάβει την αποστολή προστασίας των βρετανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων στο νησί και ενίσχυσης της συνολικής αεράμυνας της περιοχής.

Τα γεωπολιτικά μηνύματα

Οι εξελίξεις έχουν έντονο πολιτικό και διπλωματικό αποτύπωμα. Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε ότι η Ελλάδα απέδειξε έμπρακτα τον ρόλο της ως παράγοντας σταθερότητας σε μια περίοδο εκτεταμένων συγκρούσεων στην περιοχή.

Η Ελλάδα ήταν η πρώτη χώρα που ανταποκρίθηκε στο αίτημα στήριξης της Κύπρου, γεγονός που οδήγησε και άλλες ευρωπαϊκές χώρες να ακολουθήσουν. Με αυτόν τον τρόπο υπογραμμίζεται ότι η ασφάλεια της Κυπριακής Δημοκρατίας αποτελεί ευρωπαϊκή υπόθεση.

Παράλληλα, η Άγκυρα συνεχίζει να προκαλεί σε σχέση με την θωράκιση της Κύπρου με τον Τούρκο αντιπρόεδρο Τζεβντέτ Γιλμάζ να ισχυρίζεται ότι ο κατοχικός στρατός καθιστά το νησί ασφαλέστερο, υπογραμμίζοντας πώς η αύξηση στρατιωτικών δυνάμεων στην Κυπριακή Δημοκρατία δημιουργεί κινδύνους για τη σταθερότητα του νησιού.

Από την πλευρά του ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης αναμένεται να ενημερώσει τους ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις τελευταίες εξελίξεις κατά τη διάρκεια του επόμενου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 19-20 Μαρτίου.